Che : Αναρχικός Ρομαντισμός


che03.jpg

Το βρήκα στο Amfitheatro.gr

Σαράντα χρόνια μετά, τί έχει απομείνει από εκείνο τον Αργεντινό, θαρραλέο γιατρό ; Και πόσος ρομαντισμός έχει απομείνει στις σημερινές κοινωνίες, στα σημερινά πολιτικά , οικονομικά, κοινωνικά συστήματα ;

«Γιατί πέθανε ο Τσε»

του Ερνέστο Σάμπατο


[Aπόσπασμα από τον επικήδειο λόγο που εκφώνησε ο Ερνέστο Σάμπατο στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού για το θάνατο του Τσε Γκεβάρα. Περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Scritti politici e privati di Che Guevara» Editori Riunitti, 1988]

Ο Ερνέστο Γκεβάρα δεν πέθανε για μιαν απλή ανύψωση του βιοτικού επιπέδου των φτωχότερων λαών. Για μένα και πιστεύω για πολλούς, στην πραγματικότητα για εκατομμύρια πρόσωπα και κυρίως για τους νέους που θρήνησαν το τέλος του, πέθανε για ένα ιδανικό απείρως υψηλότερο, για το ιδανικό ενός Νέου Ανθρώπου.

Αυτό το ιδανικό προϋποθέτει προφανώς την πάλη ενάντια στην αθλιότητα των καταπιεζόμενων λαών. Αλλά προϋποθέτει επίσης -σε τελευταία και ίσως και σε πρώτη ανάλυση- και μια νέα μορφή συμβίωσης, μία κοινότητα στην οποία θα εξασφαλίζονται για όλες τις ανθρώπινες υπάρξεις όχι μόνο τα υλικά αγαθά αλλά και μια αυθεντική επικοινωνία: μια κοινωνία, ένας βαθύτερος δεσμός ελεύθερων ανθρώπων, μια συνεργασία μεταξύ αυθεντικών προσώπων. Όχι ένα σύμφυρμα μηχανών και συναθροισμένων υπάρξεων. Όχι μια νέα κοινωνία η οποία, αφού θα έχει προηγηθεί μια αιματηρή επανάσταση, θα καταλήγει να μας προσφέρει ένα είδος Βόρειας Αμερικής από την ανάποδη, χωρίς την ηγεμ

che02.jpg

ονία των καπιταλιστικών τραστ αλλά κυριαρχούμενη από τα παντοδύναμα εργαλεία μιας εξίσου απάνθρωπης γραφειοκρατικής δικτατορίας.Ουσιαστικά, νομίζω ότι πάλεψε και πέθανε για μια συμβίωση στην οποία οι άνθρωποι θα είναι αληθινές ανθρώπινες υπάρξεις, με την υψηλότατη αξιοπρέπεια που τους ανήκει, απελευθερωμένοι επιτέλους όχι μόνο από την οικονομική αλλοτρίωση που προκαλείται από καθεστώτα εκμετάλλευσης, αλλά και από αυτήν την άλλη μορφή αλλοτρίωσης, την πιο λεπτή και τρομερή, επειδή είναι ικανή να επιβιώνει πολύ πιο πέρα από μια εσφαλμένη κοινωνική επανάσταση και που έγκειται στην επιστημονική αλλοτρίωση, αυτή την ίδια που μετασχηματίζει τον κόσμο σε έναν τερατώδη μηχανισμό από ρομπότ.

Ο Γκεβάρα είχε αμφισβητήσει έντονα αυτή την κατάληξη στο όνομα του διαλεκτικού υλισμού του. Αλλά αυτή η άρνησή δεν θα διέθετε ιστορική και φιλοσοφική διάσταση, γιατί αυτό που μας λέει ο λόγος σε σχέση με τις στάσεις του ανθρώπου είναι λιγότερο έγκυρο από όσα μας υπαγορεύουν, ενστικτωδώς αλλά με δύναμη, εκείνοι οι λόγοι που ο Πασκάλ αποκαλούσε «της καρδιάς».

Οι κομμουνιστές, που τον εγκατέλειψαν στην τελική τραγική μάχη, τον κατηγορούσαν για τυχοδιωκτισμό, για έλλειψη αίσθησης της πραγματικότητας, για αναρχικό ρομαντισμό. Σίγουρα είναι πιθανόν, ότι αν ήταν κλεισμένος σε κάποιο απόμερο και ασφαλές γραφείο, στέλνοντας διαταγές με το ταχυδρομείο ή με το ραδιόφωνο, θα φαινόταν πιο αποτελεσματικός στα μάτια αυτών των επιστημόνων της επανάστασης. Αλλά αναμφίβολα δεν θα ήταν ποτέ τόσο αποτελεσματικός όσο με αυτόν τον άλλο τρόπο, το ρομαντικό και ηρωικό, νεκρός επικεφαλής ενός μικρού και χαμένου στρατιωτικού αποσπάσματος, αφού πάλεψε μέχρι την τελευταία του πνοή και μέχρι το τελευταίο χτύπημα της καραμπίνας του. Ενάντια στη νοοτροπία των καταλόγων και των αρχείων των γραφείων, αυτός διεκδίκησε με τη ζωή του τη θυσία και τη μοναξιά.

Ο Γκεβάρα, στον οποίο θα αναφέρονταν αυτοί οι τεχνικοί, θα είχε ζήσει λίγα χρόνια περισσότερο. Αυτός που πέθανε επικεφαλής της ομάδας των συντρόφων του θα έχει αντίθετα τη διάρκεια των σημαιών, την αιωνιότητα των συμβόλων.

Ο θάνατός του, πράγματι, έχει αυτό το χαρακτήρα: έχει την αξία ενός συμβόλου. Και στην ορθολογιστική κοινωνία μας, που έχει πετάξει, ξεχάσει και περιφρονήσει τα σύμβολα, σε αυτή την κοινωνία στην οποία η αποτελεσματικότητα και η τεχνική έχουν γίνει περισσότερο πολύτιμες από το πάθος και τη θυσία, μπορούμε πράγματι να αποδώσουμε στον Γκεβάρα έναν απερίσκεπτο ρομαντισμό.

Αλλά είναι ακριβώς αυτός ο ηρωισμός, ακριβώς αυτή η ηρωική και μοναχική εικόνα που γεννάει την ελπίδα, το θάρρος και την πίστη σε εκατομμύρια γενναιόδωρους νέους σε όλες τις γωνιές της Γης.

Ας αφήσουμε τους Βορειοαμερικάνους να μιλούν για αποτελεσματικότητα. Ας αφήσουμε τον Μακναμάρα να μιλάει για το Βιετνάμ με όρους επιχειρηματικούς, υπολογίζοντας το κόστος σε δολάρια για κάθε Βιετκόνγκ που πεθαίνει για την πατρίδα του. Από τη δική του σκοτεινή σκοπιά αυτός είναι συνεπής, αφού σε τελευταία ανάλυση αυτός αποτελεί μέρος αυτού του παραδείγματος ποσοτικού πολιτισμού που εκπροσωπεί η χώρα του. Αλλά οι ηρωικοί Βιετναμέζοι δεν λειτουργούν με βάση μια τέτοια αριθμητική και δείχνουν με το ολοκαύτωμά τους ότι οι ανθρώπινες αξίες είναι ποιοτικού χαρακτήρα, ότι η πίστη είναι πιο ισχυρή από τον αριθμό των κανονιών. Ότι η ελπίδα είναι πιο δυνατή από την απληστία των εμπόρων. Ότι η αξιοπρέπεια είναι πιο ανθεκτική από το βρόμικο και αιματηρό πείσμα των επιχειρηματιών.

Για αυτούς τους λόγους λοιπόν και όποιες και αν ήταν οι αυταπάτες του ή οι θεωρίες του για την κατίσχυση των οικονομικών παραγόντων στην ιστορία, πιστεύω ότι η πάλη του Γκεβάρα ενάντια στις Ηνωμένες Πολιτείες αντιπροσώπευε μια πάλη του πνεύματος ενάντια στην ύλη.

Και όπως στον προηγούμενο αιώνα ορισμένοι μεγάλοι στοχαστές πίστεψαν ότι έχουν ανακαλύψει ψυχρά σε διάφορες πραγματείες τις υλικές αιτίες της αδικίας, οι οποίες πραγματείες όμως κατέληγαν να προκαλούν στους έντιμους ανθρώπους μια φλογερή έξαψη διεκδικήσεων, εξαιτίας του πάθους με το οποίο στις σελίδες τους εγκωμίαζαν τις αρετές μιας ιπποτικής κοινωνίας που καταστράφηκε από τους εμπόρους, έτσι και στη δύστυχη εποχή μας ένας νέος, ο οποίος προσωπικά δεν είχε ανάγκη από τίποτα, αφού είχε γεννηθεί, όπως και εκείνοι οι στοχαστές, στους κόλπους μιας προνομιούχας οικογένειας, ρίχτηκε στην πάλη υποκινημένος από ρομαντικά ιδεώδη.

Και όσο και αν τον απασχολούσαν οι αριθμητικές όψεις της παραγωγής, σε μια κρίσιμη στιγμή της κουβανικής οικονομίας, αρνήθηκε να αναπτύξει αυτήν την παραγωγή προσφεύγοντας σε υλικά κίνητρα.

Υποστήριξε αντίθετα ότι ήταν αναγκαίο να αλλάξουμε τη νοοτροπία των μαζών για να δημιουργήσουμε το νέο άνθρωπο στον οποίο απέβλεπε η επανάσταση και έκανε έκκληση στον επαναστατικό ενθουσιασμό, στον πατριωτισμό, στην ανιδιοτελή στράτευση, στην πίστη που κινεί τα βουνά. Θα μπορούσε να λεχθεί -και σίγουρα έχει λεχθεί- ότι αυτές οι ιδέες δεν είναι συνετές. Αλλά ποιος απέδειξε ποτέ ότι είναι η σύνεση αυτή που κινεί τα βουνά;

49 thoughts on “Che : Αναρχικός Ρομαντισμός

  1. Αν το σκεφτείς η επανάσταση κρύβει έναν ρομαντισμό, μια αθωότητα, ιδανικά. Οι μεγάλοι επαναστάτες είναι το κράμα όλων αυτών. Χαίρομαι που τα ανακαλύπτεις και τα μοιράζεσαι μαζί μας.

  2. «…Ότι η ελπίδα είναι πιο δυνατή από την απληστία των εμπόρων. Ότι η αξιοπρέπεια είναι πιο ανθεκτική από το βρόμικο και αιματηρό πείσμα των επιχειρηματιών…»
    Αν και με τα χρόνια έχουν ξεθωριάσει τα λόγια και τα νοήματα, είναι σημαντικό να το ξαναθυμόμαστε.

    Τουλάχιστον όσοι είχαμε ασχοληθεί με τη δικαιοσύνη, την ανθρωπιά, την ελευθερία, στα πρώιμα νειάτα μας…

    Καλημέρα

    Hasta la Victoria para siembre

  3. Rits μου πέρυσι το καλοκαίρι ήμουν Κούβα.
    Ειδα, γνώρισα , θυμήθηκα, πήρα μια γεύση.

    Ενώ η εικόνα του και τα λόγια του υπάρχουν παντού -σε κάθε ελεύθερο τοίχο, σε κάθε ελέυθερη πινακίδα- δυστυχώς από τους περισσότερους σημερινούς κουβανούς (τους νεότερους)με ρομαντισμό έχω την αίσθηση οτι αντιμετωπίζεται, με νοσταλγία (για τους παλαιότερους), ως αξιοθέταο για τους τουρίστες.

    Εστω και έτσι νομίζω οτι είναι από τα ποιο αυθεντικά , «ζωντανά» σύμβολα που υπάρχουν , αν όχι το μοναδικό.
    O Γιατρός των ψυχών Che….

    Φιλιά πολλά!!

  4. «Να μελετάτε πολύ για να μπορέσετε να κυριαρχήσετε στη φύση. Να θυμάστε πώς είναι η Επανάσταση που είναι σημαντική και ότι ο καθένας μας, από μόνος του, δεν αξίζει τίποτα.
    Να ‘στε κυρίως ικανά να αισθάνεστε, όσο πιο βαθιά μπορείτε, κάθε αδικία που γίνεται απέναντι σ’ οποιονδήποτε σ’ οποιαδήποτε χώρα του κόσμου. Είναι το πιο ωραίο χάρισμα ενός επαναστάτη.»

    Είναι απόσπασμα από την επιστολή που άφησε στα παιδιά του – και νομίζω ότι εξηγεί ακριβώς γιατί είναι ακόμα ζωντανός – και αυτά που είπε εμπνέουν ακόμα τους λαούς, και κυρίως τους νέους.

    Καλημέρα Ρίτσα μου

  5. @ Swell Καλημερα στις τρυφερές κακιούλες. καλημερα. Καλόν ειναι να μην ξεχνάμε την Ιστορία , απο οποιαδήποτε πλευρά κι αν εκπορεύεται…

  6. Νατασσάκι ,καλημερα και σε σένα. Προφανώς και εμπνέει σήμερα, φαντάζομαι όμως για άλλους λόγους. Επειτα το γεγονός ότι συνέδεσε το ονομα του με την Κούβα και το ότι μέσα από την Κούβα εγινε μύθος, επαιξε και αυτό σημαντικό ρόλο. Η ιστορία του εχει μεγάλο ενδιαφέρον και εξ αιτίας της ανιδιοτέλειας που επέδειξε, κατι που λείπει σήμερα από τις κοινωνίες.

  7. # Θαλασσινή…. Δεν ξέρω κατα πόσον θα παρέμενε ζωντανό συμβολο αν δεν υπήρχε ο μυθος του Φιντέλ Κάστρο. Ξέρεις αυτά τα δύο αλληλοκαλύπτονται και αλλολοδιασπώνται.
    Καλημερα κοριτσι καλό

  8. @ Παύλο…. είναι κανείς μας εστω και κατ ελάχιστον ρομαντικός ; Δεν ξέρω, πολύ αμφιβάλλω. Μας αρέσει να διαβάζουμε για τον Τσε και τους ανα τον κόσμο επαναστάτες, αλλά ποιός από μας θα αποτολμούσε να ξεβολευτεί οπως εκείνος ; ΚΑΝΕΙΣ, σε διαβεβαιώ. Οι επαναστάτες θέλουν πολύ ειδικό θερμοκήπιο ( συνθηκες εξωτερικές ) για αν αναπτυχθούν και για να αποδώσουν
    καλημερα σου

  9. Ριτσάκι,

    καλημέρααααααααααααα (καθυστερημένα μεν αλλά η μέρα κρατά μέχρι να το πούμε εμείς)!!! Καλά έκανες και μου το είπες, δεν με αποσπάς -η εναλλαγή διαβασμάτων με κρατά σε εγρήγορση.

    Υπέροχο κείμενο -αποφεύγει να κάνει αυτό που κατακρίνει, δηλαδή να δει τον Τσε υπολογιστικά (σε αντίθεση με άλλους που τελικά δεν το αποφεύγουν αν κι ευαγγελίζονται τον ρομαντισμό του Τσε).

    Είναι αλήθεια ότι ο Τσε είχε όραμα. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν είχε και πρακτικές λύσεις και προτάσεις -όραμα και ρομαντισμός δεν σημαίνει αιθεροβασία. Πάνω από όλα όμως ο Γκεβάρα είχε αισθητήρια, φυσική περιέργεια και ανθρωπισμό -δείγμα ουσιαστικής παιδείας στον άνθρωπο. Ναι, τον άφησαν ξέσκεπο -ξεκίνησε για μια επιχείρηση άκρως «αντιμαθηματική» για δεδομένα υπολογιστικής επανάστασης.

    Όμως είναι σε αυτόν που βρίσκει έκφραση ο αιώνιος επαναστάτης. Γιατί, κι άσχετα από τις κατά καιρούς φιλοσοφικές αναλύσεις ή τις ιστορικές αποτιμήσεις, πίσω από κάθε επανάσταση αυτό κρύβεται. Ένας βαθειά ανθρωπιστής που δεν μπορεί να ξεφύγει από την φύση του. Κάποιος που ξέρει πως θα παλεύει με μηχανικά τέρατα και μηχανιστικές λογικές -όμως αρνείται να παραδώσει την ελπίδα και την πίστη του. Δεν το κάνει για να αλλάξει τον κόσμο (ξέρει, δεν είναι χαζός -ξέρει πως ο κόσμος που φαντάζεται κι αν δεν είναι ουτοπία είναι σχεδόν βέβαιο πως δεν θα βγει όπως τον φαντάστηκε). Το κάνει γιατί νιώθει χρέος να παλέψει.

    Για αυτό είναι σύμβολο. Και δικαίως. Ειρωνικό το πώς ανάγεται σε σύμβολο από τους ίδιους μηχανισμούς που κατέκρινε κι απέρριπτε. Είναι, όμως, πολύ μεγαλύτερος από αυτό που τον «εμπορεύεται».

    Επίσης, με αφορμή το κείμενο, σκεφτόμουν μία συζήτηση με την αγαπημένη μου καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο. Πώς, επιμελώς, παραγκωνίζονται οι ανθρωπιστικές επιστήμες, αναδύονται οι τεχνολογικές επιστήμες -και οι managers συμπληρώνω εγώ- όλα στο όνομα της αυτοματοποίησης προς διευκόλυνση. Μα πώς μασάει ο κόσμος; Ήδη δεν νιώθει την πίεση, τον ολοκληρωτισμό της μηχανής; Ο Χίτλερ κι ο Στάλιν μπροστά σε αυτά που -δεν θα έρθουν αλλά- ήδη είναι εδώ φαντάζουν με ανέκδοτο… Αν θέλεις Ρίτσα μου να μια καλή αφορμή για συζήτηση, είτε τώρα είτε αν σε εμπνέει για κάποιο κείμενο.

    Α! Κι αν τα περί Τσε ακούγονται -έλεος!- «ρομαντικά» κι «εκτός τόπου και χρόνου»… Μα αυτή είναι αξία των συμβόλων. Υπερισχύουν των χρονικών και των τοπικών ορίων, κατισχύουν της μικροαστικής και μικροϋπολογιστικής αντίληψης. Ίσως αν το πίστευαν περισσότεροι άνθρωποι να μην χρειαζόμασταν σύμβολα αλλά να περνούσαμε στην εποχή των ανθρώπων -αυτό θα ήταν πρόοδος.

    Πλατιάζω, το ξέρω, το θέμα, όμως, των επαναστάσεων των κρατών της Λατινικής Αμερικής είναι καταπληκτικό! Από την Μεξικανική κι ύστερα αυτά τα κράτη γίνονται το σύμβολο του σύγχρονου Δαυίδ. Πρόσφατα διάβαζα, τα βράδια πριν κοιμηθώ, το «100 ώρες με τον Φιντέλ» του Ραμονέ. Το έχεις διαβάσει;

    Ξαναμανακαλημέρα, με όλη την αγάπη και τα φιλιά μου! Το θέμα και το κείμενο κινητήριος δύναμη να ξεπεράσω το writer’s block που βιώνω ολέθρια τις τελευταίες ημέρες με την εργασία!

    Υ.Γ.: Ανέβασα κι εγώ κείμενο -κάπως έπρεπε να ξεκολλήσω!😉

  10. Ο άνθρωπος κατάγεται απο τ΄όνειρο
    είχε πει…

    και οχι απλά το εννοούσε αλλά απέδειξε
    με αυταπάρνηση, με ακεραιότητα και αφοσίωση,
    πως ένα όνειρο μπορεί να γίνει πραγματικότητα όταν ταυτιστείς μαζί του
    επιδιώκοντας μια δικαιότερη κοινωνία μέσα από την πάλη την αυτοθυσία και την επανάσταση .
    Είναι ο πρώτος και μόνος αγνός επαναστάτης στην παγκόσμια Ιστορία που ακολούθησε τον δρόμο της άρνησης της εξουσίας για χάρη τού έρωτα για την ανθρώπινη αξία και αξιοπρέπεια.

    Δεν θέλω να πιστεύω οτι θα είναι ο τελευταίος..

  11. Ευαγγελία,
    Αν μου επιτρέπεις, δεν είναι ο μόνος. Για αυτό είναι σύμβολο, αυτός έμεινε για να συμβολίζει τόσους και τόσους που χάθηκαν. Που όμως έτσι λειτουργούσαν, το ίδιο τους κινούσε. Αυτός έμεινε. Για πολλούς και διάφορους λόγους -από το ότι ήταν μεγαλειώδης μέχρι ότι προσφέρεται φυσιογνωμικά για εμπορικά ωφέλη…

    Έχουν περάσει, όμως, εκατομμύρια. Ευτυχώς.

    Καλησπέρα!🙂

  12. Kαλησπέρα

    μικρούλα ,γλυκειά Μόνα Λίζα του Πικάσο
    ( που το σκέφτηκες βρε αθεόφοβη? ¨)) )
    μου έδωσες έρισμα να ζωγραφίσω
    τον τίτλο σου.

    Ηταν η μορφή που έδινε σάρκα και οστά στην ιδεολογία της επανάστασης.
    Οσοι πέθαναν πλάι του δεν πέθαναν μόνο για την επανάσταση.

  13. Χιχιχι,
    Ευαγγελία μου, όντως κάποιος το έγραψε σε απάντηση! Το κομμάτι που έχω σε εισαγωγικά ήταν γραμμένο ως παράδειγμα έργου τέχνης «υψηλού» -η ερώτηση είχε να κάνει με τον Καντ… Χιχιχιχι, το βρήκα καταπληκτικό! Δεν το σκέφτηκα -κι εμένα με ενέπνευσε!

    Συμφωνώ μαζί σου. Δεν εμπνέουν μόνο -ή κυρίως- οι ιδέες. Ο άνθρωπος είναι ο πόλος. Απλά, μάλλον παρερμήνευσα, επαναστάτες (ανώνυμοι σε μία κοινωνία ανωνυμίας και βραχείας μνήμης) υπήρξαν εκατομμύρια στον ρου της ιστορίας. Για αυτό και μπορεί να είναι σύμβολο ο Τσε -γιατί αντιστοιχεί σε κάτι απτό, σε κάτι που υπήρξε, υπάρχει και εμπνέει, έστω κάποιους… Κατά τα λοιπά, συμφωνώ απολύτως!

    Καλό απόγευμα!🙂

  14. πέρα από το πολύ καλό κείμενο που έδωσε έναυσμα σε ένα πολύ ενδιαφέροντα διάλογο, ήθελα να σημειώσω ότι ο ίδιος -νομίζω- πως θεωρούσε τον εαυτό του κομμουνιστή και επαναστάτη.
    και βεβαίως πως τον πούλησαν στεγνά οι δικοί του. Η συμφωνία δεν προέβλεπε ερείσματα της Ανατολής στην Βολιβία, γαρ…

  15. Σήμερα, διάβασα εξαιρετικά κείμενα για τον Τσε, και στον ελληνικό και στον ξένο Τύπο. Τελικά, υπήρξε ένας άνεμος νοσταλγίας παντού και ο επαναστάτης – τουρίστας βρήκε επιτέλους δικαιολογίες για να μετάγεται ως τη Βολιβία, εκεί οπου έχουν οργανώσει για τα καλά το αξιοθέατο ενός κομματιού της ζωής του Τσέ.
    Θα επαναλαβω ομως ότι τετοιοι άνθρωποι δεν γεννιούνται σε καθεστώτα σλοου μοσιον ( πολιτικά εννοω) οπως ειναι τα δικά μας. Δεν προερχονται από τον καναπέ της τηλεοπτικής δημοκρατίας, αλλά όταν η ζωή κινδυνευει, αφανίζεται, ταπεινώνεται ο άνθρωπος.

  16. @ Swell Μπορείς να γράφεις ο,τι θέλεις. Ποιός σε εμποδίζει; Εγω ; Ασε , ειμαι ο τελευταιος τροχος της αμάξης κι αν λεω και κατι ειναι χαριτωμενιά , συνηθως.

  17. @Κροτ, οχι απλώς τον πούλησαν, τον εφτυσαν στην κυριολεξία. Ισως ένα κομματι της λατινικής Αμερικής να ήταν διαφορετικό σήμερα ( τουλαχιστον δεν θα ειχε υποφερει στο βαθμό που υπέφερε) αν εκεινος ο άνθρωπος δεν ειχε γαζωθεί από τις σφαιρες

  18. Industrial Daisies…Εξαιρετική παρέμβαση. Αψογος σχολιασμός. Για την ηλικια σου με εντυπωσιάζει ο τρόπος που γράφεις, τα πιστευω σου και ο ενθουσιασμός με τον οποίον τα υποστηρίζεις. εχουν όμως και λογική τα κείμενα σου, κάτι που δίνει στον αλλον να καταλάβει ότι δεν εισαι απλώς ενας αιθεροβάμων, αλλά ενας άνθρωπος με μεστή σκέψη και ελπίδα για το αυριο.

    Οχι, τον Ραμονέ δεν τον εχω διαβάσει στο συγκεκριμένο βιβλίο.

    Το θεμα των χωρών της Λατινικής Αμερικής ειναι σπουδαίο και τεραστιο σε καρτερικότητα και ανθρωπινο θάρρος. Υπάρχει και ασυλληπτος πονος παντού.

  19. @Evaggelia μου, νομίζω ότι εμείς δεν θα ζήσουμε ή δεν θα ακουσουμε για τέτοιους επαναστάτες. Δεν ειναι η στόφα των γενιών μας τέτοια. Ισως στο μελλον τα εγγόνια μας να αφήσουν χώρο για να αναπτυχθεί κάτι άναλογο , προσαρμοσμένο στις αναγκες που θα έχουν προκύψει.
    ευχαριστω ολους

  20. Είναι πολύ ενδιαφέρον βιβλίο Ρίτσα.
    Απομαγνητοφώνηση 100 ωρών με τον Κάστρο.

    Αποκαλύπτεται η άλλη πλευρά της επανάστασης -αυτή που καταφέρνει να γίνει εξουσία. Ίσως και φαίνεται η αναπόφευκτη φθορά της μέσα στον χρόνο. Αποκαλύπτονται διαστάσεις της δυτικής προπαγάνδας εις βάρος των επαναστάσεων όπως η κουβανική. Και, ίσως, αποκαλύπτεται ένας ηγέτης που αν μη τι άλλο κατάφερε να ισοροπεί -επικίνδυνα- ανάμεσα στο «δικτάτορας» και στο «επαναστάτης». Ισορροπεί όμως. Εδώ μπορεί να προκύψουν σοβαρές διαφωνίες -το διαπίστωσα λίγο καιρό πριν όταν είχα ανεβάσει στο blog μου αποσπάσματα από το βιβλίο και στα σχόλια επικράτησε χαμός…

    Ο Ραμονέ, βέβαια, στο ύψος των περιστάσεων απέναντι σε έναν Φιντέλ που την σύγχρονη ρητορική την έχει σημαδέψει. Αξίζει, νομίζω, να το διαβάσει κάποιος. Θίγονται πολλά θέματα εκεί -και η εντελώς υποκειμενική ματιά ενός τέτοιου ανθρώπου είναι προς ώφελος του αναγνώστη.

    Ενδιαφέρον, επίσης, το ότι ο Fidel θα υπόκειται αιωνίως στην σύγκριση με τον Che. Για εμένα, τουλάχιστον, είναι άξιο σκέψης το παραπάνω…

    Καλή ξεκούραση για απόψε!🙂 (κι ευχαριστώ πολύ για τα λόγια σου. κοκκινίζω κάθε φορά)

  21. Ρε συ μη μου βάζεις τέτοια. Είμαι φιλότιμο παιδί και με πιάνουν στεναχώριες με τα ιδεολογικά και με τα ινδάλματα. Μη με συγκινείς τέτοιες μέρες, γιατί ζορίζω τον Τσε που έχω μέσα μου να μην τα βάλει με το… κεφάλαιο. Καληνύχτες, Βανίλια μου!

  22. Koptoraptou… Κοιτα το γιαβρί που μου βγήκε και ευαίσθητο περι τα σωψυχά του. Αμ, γι αυτο τα βάζουμε τα κομματάκια μας, για να τσιγκλάμε κάτι ψυχουλες σαν και σενα
    Καληνυχτα γαζωτρα της κουλτουρας

  23. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φτώχειας το YSUN-Greece σε προσκαλεί να λάβεις μέρος στην παγκόσμια προσπάθεια κατάρριψης του ρεκόρ Guinness συμμετοχής ταυτόχρονων εκδηλώσεων κατά της φτώχειας.

    Την Τετάρτη 17 Οκτωβρίου και ώρα 7:30μμ στο Λευκό Πύργο Θεσσαλονίκης μαζευόμαστε φορώντας λευκά για να λάβουμε κι εμείς μέρος στην παγκόσμια αυτή κινητοποίηση.

    ΣΗΚΩ
    για να ρίξεις τη φτώχεια

    ΜΙΛΑ
    για να επιτευχθούν οι Στόχοι της Χιλιετίας

    ΣΗΚΩ
    απέναντι στην αδικία και την ανισότητα

    ΜΙΛΑ
    για να απαιτήσεις την τήρηση των υποσχέσεων από τις κυβερνήσεις

    ΣΗΚΩ για να μετρηθείς

    ΜΙΛΑ για να ακουστείς

    Contact Info Email: info@ysun-greece.org
    Website: http://ysun-greece

  24. Πέρασα για μιά καλημέρα.
    Συγνώμη που δεν διάβασα το κείμενο αλλά δεν μπορώ σήμερα (λόγω πυρετού ) να διαβάσω τίποτα σε άσπρο φόντο, βλέπουν τα μάτια μου πουλάκια. 🙂

  25. Και μόνο το γεγονός ότι κάποιοι φροντίζαν τότε να κρατάνε αρχείο με εκατοντάδες ώρες συνομιλίες του Κάστρο και του ΤΣΕ, εμένα προσωπικά μου καταρρίπτει και την τελευταία υποψία περι ρομαντισμου.
    Η επανάσταση δεν είναι ρομαντισμός. Είναι ρεαλισμός και δράση.
    Δεν υποβιβάζω τον ΤΣΕ και τους αγώνες του.
    Υποβιβάζω όμως την θέση του ως ενός συμβόλου, ρομαντικού αναρχικού κατά πολλούς, που κατέληξε να είναι ένα ακόμη καταναλωτικό trademark για ένα εναλλακτικό target group και μόνο.

    Ο επαναστάτης ή ο καλός Χριστιανός δεν φαίνονται με το αν έχουν μία εικόνα του che ή της Παναγίας πάνω στο γραφείο τους.
    Αλλά επαναστατούν ή δίνουν δείγματα καλού Χριστιανού καθημερινά με τις πράξεις τους. Μικρές και μεγάλες…
    Χωρίς τυμπανοκρουσίες και λόγια μεγάλα..

  26. καλώς τον κι ας αργησες. Δεκτή η άποψή σου. Αλλά, ας μην υποτιμήσουμε με τίποτα έναν ρομαντικό επαναστάτη, ο οποίος κατάφερε και πέρασε με μοναδικό τροπο στην Ιστορία. Για καποιους λόγους πέρασε και μάλιστα δεν εφθάρη.
    σε φιλω και καλημερα

  27. Με αφορμή τη συζήτηση μου έχει ανοίξει εδώ θα μου επιτρέψεις μια μικρή επισήμανση, που μας διαφεύγει καμιά φορά, αλλά σίγουρα όλοι την γνωρίζουμε.

    Την εποχή της δράσης του Τσε, δεν είναι μόνον ο ψυχρός πόλεμος που μαίνεται, δεν είναι μόνον οι συγκρούσεις των νέων με το τότε κατεστημένο που θα οδηγήσει στις καταλήψεις των Αμερικανικών Πανεπιστημίων και στις αιματοχυσίες σαν και αυτή στο Οχάιο, στο Μάη του 68, στην Άνοιξη της Πράγας, είναι και οι αντιθέσεις μεταξύ της Σοβιετικής Ένωσης και της Μαοϊκής Κίνας, αλλά και της Γιουγκοσλαβίας του Τίτο, είναι ο πόλεμος του Βιετνάμ, είναι η πείνα στην Αφρική (τα παιδιά στη Μπιάφρα σας θυμίζουν κάτι;), είναι η ανάγκη του κόσμου όλου να αφυπνισθεί, είναι λίγο μετά ο Αλιέντε στη Χιλή, είναι η πολλαπλή αντεπίθεση του κατεστημένου, για να κατατροπώσει τους μηχανισμούς αμφισβήτησής του.
    Να θυμίσω τις πετρελαϊκές κρίσεις που θα ακολουθήσουν; Να θυμίσω την ορμητική εισαγωγή της Ντίσκο μουσικής για να σπρώξει στην άκρη τη ροκ μουσική και ό,τι εκείνη εισήγαγε; Να αναφερθώ στη χρήση των ψυχότροπων ουσιών (των λεγόμενων ναρκωτικών).

    Αν θέλει λοιπόν κανείς να δει ψύχραιμα την πορεία και το τι αντιπροσωπεύει ο μεγάλος αυτός επαναστάτης-και αποδεικνύεται ήταν μεγάλος όχι τόσο εκ του υλικού αποτελέσματος της δράσης του, αλλά από το βαθμό επίδρασης στο συναισθηματικό, άρα ανθρώπινο επίπεδο-, καλό θα ήταν να μη τα ξεχνάει αυτά.

    Και θα τολμήσω να πω ότι γι αυτό, -γιατί μίλησε στο συναίσθημα, και όχι στην τσέπη-, έγινε και παραμένει σύμβολο αντίστασης για όλους σχεδόν τους ανθρώπους.

    Βέβαια ένας τρόπος να αποδομήσεις ένα σύμβολο, είναι να επιχειρήσεις να το κάνεις, εν αγνοία του εμπόρευμα.
    Έχει επιχειρηθεί πολλές φορές και έχει πετύχει αρκετές.
    Στην περίπτωση όμως του Τσε, απέτυχε.
    Η προσπάθεια «εμπορευματοποίησης» του φαινομένου Τσε, αντί να ξεθωριάσει την εικόνα, την έκανε εντονότερη. Την γενίκευσε. Βλέπεις τα συναισθήματα είναι ίδιον των ανθρώπων και ακόμα έχουμε αυτή την υπόσταση, την ανθρώπινη και δεν γίναμε εξαρτήματα της Μηχανής.
    Ο Τσε, μας αρέσει δεν μας αρέσει, αντιπροσωπεύει τα νεανικά μας και γι αυτό άδολα όνειρα. Εκείνα που τα έχουμε καταχωνιάσει κάπου στη γωνία, αλλά θέλουμε να πιστεύουμε πως δεν τα έχουμε εγκαταλείψει οριστικά.
    Επομένως, στο βαθμό που οι πολλοί θέλουμε να πιστεύουμε ότι δεν ξεπουληθήκαμε, που δεν πουλήσαμε τον εαυτό μας και τα συναισθήματά μου, ο Τσε θα προσωποποιεί τις κρυμμένες δυνατότητες αντίστασής μας..

    Την καλησπέρα μου.

  28. Γιαβρί μου! Ε, γιαβρί μου!!! Για τσεκάρισε λίγο το μέιλ σου αν είναι οκέι, γιατί σου «γαζώνω» και σου «ξαναγαζώνω» και τα μηνύματα μου’ρχονται κοντρ λα μουτρ!

    ΥΓ: Δεν κάνω λάθος τη διεύθυνση σου, οπότε για κοίτα το λίγο!

  29. Aναμφίβολα μια κορυφαία προσωπικοτητα. Έβαλε την ιδιοτέλεια από κάτω και πολέμησε για τις ιδέες του . Ο Τσε είναι το σύμβολο της επαναστατημένης αθωότητας

  30. @Sotiris…Σε καποιο από τα σχολια – απαντήσεις μου, μιλάω για τις συγκυριες, γιατί επαιζαν και θα παίζουν ρόλο καθε φορά που θα αναζητάμε επαναστάτες..

    @ Koptoraptou Ελεγχω παραυτα

    @ Vasilis Δεν ξέρω αν ηταν της αθωότητας, ήταν αρκετά ώριμος και αποφασιστικός.

  31. Αν το ήξερε ο καημένος ο Ερνέστο, ότι η καταπολέμηση της φτώχειας γίνεται και μέσω των ρεκόρ Γκίνες, θα ζούσε ακόμα.
    Τι τις ήθελες τις επαναστάσεις ρε φουκαρά Τσε;
    Σήκω, μίλα… έπρεπε να κάνεις και σύ
    Σύκο, μήλα… για να μπεις στο βιβλίο των ρεκόρ

  32. Ω, τόσα πολλά δεν τα κατέχω.Το τελευταίο μόνο τόχω μάθει απέξω και σήμερα χαιρετούσα ετσι στην εφημερίδα.
    Hasta la victoria siempre.
    ριτς

  33. Ριτσάκι, μια πολύ πρόχειρη μετάφραση:
    Σ’ ακολουθούμε
    και στεκόμαστε δίπλα σου – σαν ίσοι
    και μαζί με τον Φιντέλ, σου λέμε:

    “Hasta Siembre Comandante”

    Είναι ένα από τα πολλά ποιήματα – και τραγούδια – που έχουν γραφτεί για τον Τσε

    (ως εκεί φτάνουν τα Ισπανικά μου – μην με ρωτήσεις περισσότερα!😉 )

    Καλή νύχτα

  34. Σ ευχαριστώ μικρουλι μου. Εχω αποστηθήσει την αλλη προταση χωρίς το Κομανταντε και το άλλο δεν μπορω να το συγκρατήσω.
    Καληνυχτα φιλια στα παιδιά

  35. Μαρτινγαλε…κλασσικο πνευμα αντιλογίας, οπως πάντα, θα σας απαντησω ότι δεν συγχεω τα γεγονότα εκεινης της εποχής και δεν μπερδεύω τη σκέψη μου. Αναφέρομαι στον Τσε μεσω ενός επικηδείου ουσιαστικά, θέλοντας πρωτίστως να επισημανω τον τρόπο που σκεφτοταν ενας δυνατός άνθρωπος, επιστήμονας από ευκατάστατη οικογένεια και που τόλμησε να θυσιάσει την ευημερία και την ευταξία της ζωής του για κάτι που εκεινος νομιζε σπουδαίο και μεγάλο,
    Εμείς τί ακριβώς πράττουμε, αν μου επιτρέπετε, εκτός από το να επικρινουμε κλασσικά και αδιαλλειπτα τους γύρω μας και να στρέφουμε τους μεν εναντιον των δε. Πιστευετε ότι επιτελούμε ουσιαστικό έργο, χρησιμο σε ένα χ κοινωνικό συνολο; Γιατί δεν το πιστεύω και διακρινω απλώς διαθεση να τσιγλίσετε τον εναν και τον άλλον ;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s