Επειδή υπάρχουν κι άλλου είδους πάθη!


284-goethe-werther.gif

Υπομονή, υπομονή. Τα πράγματα θα καλυτερεύσουν. Γιατί από τότε που ανακατεύομαι κάθε μέρα με τον κόσμο και βλέπω τί κάνει και πώς ενεργεί, είμαι πολύ πιο ευχαριστημένος με τον εαυτό μου. Σίγουρα, επειδή εντέλει είμαστε έτσι φτιαγμένοι, ώστε να συσχετίζουμε τα πάντα με τον εαυτό μας και τον εαυτό μας με τα πάντα, η ευτυχία ή η δυστυχία μας βρίσκεται στα αντικείμενα με τα οποία σχετιζόμαστε και γι αυτό τίποτα δεν είναι πιο επικίνδυνο από τη μοναξιά. Η φαντασία μας, σπρωγμένη από τη φύση της να υψωθεί φτιάχνει μια κλίμακα όντων, στην οποία εμείς αποτελούμε το κατώτατο σημείο και κάθετι έξω από μας, μοιάζει λαμπρότερο, κάθε άλλο πλάσμα τελειότερο. Κι αυτό γίνεται εντελώς φυσικά. Συχνά νοιώουμε ότι μας λείπουν κάποια πράγματα και αυτά ακριβώς που μας λείπουν μας φαίνεται συνήθως ότι τα έχει κάποιος άλλος, στον οποίον αποδίδουμε επιπλέον όλα όσα έχουμε εμείς κι ακόμη ένα ιδεατό αίσθημα ικανοποίησης. Κι έτσι, ο ευτυχισμένος μας είναι έτοιμος, καθαρό δημιούργημα του εαυτού μας. Αντίθετα όταν, παρ’ όλη την αδυναμία, παρ’όλη τη δυσκολία συνεχίζουμε να προχωράμε δουλεύοντας, τότε συχνά ανακαλύπτουμε ότι εμείς φτάνουμε μακρύτερα απ’ ο,τι οι άλλοι με όλα τα κουπιά και τα πανιά τους και είναι δείγμα πραγματικής αυτοσυναίσθησης όταν αντιλαμβανεται κανείς πως συμβαδίζει με τους άλλους ή και προπορεύεται.

(Μια από τις δεκάδες επιστολές του νεαρού Βέρθερου, πνευματικό κατασκεύασμα του Γκαίτε )

ΓΚΑΙΤΕ ΓΙΟΧΑΝ ΒΟΛΦΓΚΑΝΓΚ 612_photo_fiche_goethe_johann_wolfgang_von.jpgΤΑ ΠΑΘΗ ΤΟΥ ΝΕΑΡΟΥ ΒΕΡΘΕΡΟΥ

» Έκανα κάτι καινούργιο. Μια ιστορία με τον τίτλο Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου, όπου παρουσιάζω έναν νέο άντρα με βαθιά και αυθεντική ευαισθησία και πραγματική διεισδυτικότητα, ο οποίος χάνεται σε ενθουσιώδη όνειρα, υπονομεύει τον εαυτό του μέσα από θεωρητικές αναζητήσεις μέχρι που στο τέλος, τσακισμένος από την παρεμβολή κάποιων άτυχων παθών και προπάντων από έναν αδιέξοδο έρωτα, αυτοκτονεί φυτεύοντας μια σφαίρα στο κεφάλι του «. ΓΚΑΙΤΕ

Ο Βέρθερος είναι νεανικό επιστολογραφικό μυθιστόρημα του Γκαίτε (1749-1832) που, μόλις εκδόθηκε, το 1774, γνώρισε τεράστια επιτυχία στη Γερμανία, μεταφράστηκε σύντομα σε πολλές γλώσσες και άσκησε μεγάλη επιρροή στη ζωή, τα ήθη και τη μόδα ακόμα της εποχής, αφού υπήρξε ακόμη και κοστούμι σε στυλ Βέρθερου. Έγινε αντικείμενο μίμησης και παρωδίας και έκανε αμέσως διάσημο τον εικοσιπεντάχρονο συγγραφέα του.
Ο Βέρθερος, σύμβολο του κινήματος Sturm und Drang (Θύελλα και Ορμή), προδρόμου του ρομαντισμού, είναι η απόλυτη έκφραση της ευαισθησίας και της αναζήτησης της ελευθερίας του εγώ, μέσα από τη σύγκρουση του ανεξέλεγκτου πάθους και της παραφοράς με τον περίγυρο και τις κοινωνικές συμβάσεις.
Ο Γκαίτε, που έζησε ανάλογες εμπειρίες με τον Βέρθερο, διέθετε τη θαυματουργή ικανότητα να ταυτίζεται με τον ήρωά του στα πάθη και ταυτόχρονα να γίνεται κριτής, παίρνοντας τις αναγκαίες αποστάσεις. Το μυθιστόρημα εξέφραζε ανησυχίες της νεολαίας πριν από την επανάσταση του 1789, στην ίδια ευθεία με τις αναζητήσεις συγγραφέων όπως ο Ρίτσαρντσον, ο Ρουσσώ και ο Λέσσινγκ, στους οποίους παραπέμπει άμεσα ο Γκαίτε.
Ο Βέρθερος αγαπά παράφορα -αλλά αδυνατεί να κατακτήσει- τη Λόττε, τη μνηστή και μετέπειτα γυναίκα ενός φίλου του. Ποθεί την εξειδικευμένη εικόνα της και ξοδεύεται ψυχικά, αδυνατώντας να προσαρμοστεί στην πραγματικότητα. Σ’ αυτό το δράμα της απουσίας, βυθίζεται στην ανία και τη μελαγχολία, ζηλεύει, κλαίει, γίνεται το έμβλημα του mal de vivre. Μοναχικός και απροσάρμοστος, φετιχιστής και νάρκισσος, αποκλεισμένος στον ερωτικό του πόθο, πληγωμένος και παράφορος, διακατέχεται από μια πνοή αφανισμού και αναζητά την αιώνια ελευθερία του θανάτου.
Μέσα από τον προβληματισμό για την απόλυτη ελευθερία των επιλογών του ατόμου ενάντια στα ήθη και στις κοινωνικές συμβάσεις, γίνεται ο συμβολικός μέγας μυθιστορηματικός αυτόχειρας του ρομαντισμού, για να τον ακολουθήσει, τριάντα χρόνια αργότερα, ο Κλάιστ, ο άλλος μέγας αυτόχειρας συγγραφέας του ρομαντισμού.

goethehaus1-400.jpg

To σπίτι που μετακόμισε ο Γκαίτε το 1776 στη Βαϊμάρη. Εζησε εκεί ως το 1782, καθώς μετακινήθηκε σε μεγαλύτερο σπίτι, παρ’ ότι συνέχισε να περνάει τα καλοκαίρια του σ’ αυτό.Το εξοχικό επιδιορθώθηκε από το γερμανικο υπουργείο πολιτισμού το 1995.

goetheschill400.jpg

Το άγαλμα του Γκαίτε και του Σίλλερ στην πλατεία Θεάτρου στη Βαϊμάρη.

Advertisements

37 thoughts on “Επειδή υπάρχουν κι άλλου είδους πάθη!

  1. Το να αγαπάς και να μη βρήσκεις ανταπόκριση είναι από τα μεγαλύτερα μαρτύρια της ζωής… Θα μου πείς η μοναξιά σε ένα φιλοσοφικό πλαίσιο, είναι το κύριο χαρακτηριστικό της ζωής του ανθρώπου… Μόνοι ερχόμαστε, μόνοι φεύγουμε…
    Ίσως αυτό το φόβο του θανάτου και της μοναχικότητας να έρχεται να αντικαταστήσει η αγάπη και ο έρωτας… Τέλος πάντων…

    Όμως βρε παιδάκι μου κι αυτός ο Βέρθερος… Καληνυχτάκιας εντελώς! :)))))))))))))))))

  2. καλημερα πολυ ενδιαφερον.. κειμενο απολυτα γραμμενο! προσδιδεις πανεμορφα την εικονα του! θα τον τιμησω το νεαρο βερθερο σε πρωτη ευκαιρια .. αλλωστε ετσι οπως το παρουσιασες πως να μην το αναζητησει καποιος.

  3. Σήμερα αν ζούσε ο Γκαίτε θα είχε υποκαταστήσει τον Βέρθερο με ένα ψευδώνυμο και ένα Blog.
    Ακομη και αν καποιος σημερα αντεγραφε αυτά τα κείμενα σε ένα βλογ, αυτά θα είχαν εξισου μεγάλη απήχηση με τότε.
    Αντιλαμβάνεται εύκολα κάποιος γιατί ο Γκαίτε θεωρείται κλασσικός!
    Πολύ ωραία αναφορά Ρίτσα!

  4. Είναι πολύ αμφισβητήσιμο αν τελικά κάνουμε ελεύθερες επιλογές στη ζωή μας χωρίς την επιρροή του κοινωνικού περίγυρου. Ούτε το όνομα του παιδιού μας δεν μπορούμε να διαλέξουμε ελεύθερα και ανεπηρέαστα όχι τα πάθη μας ! Μας κατατρέχει το σύνδρομο του «keep up with the Joneses» που λένε και οι Αλβιώνες . Φιλιά

  5. @ Δημοσθένης….αλλα τα μάτια του λαγού , αλλά της κουγουβάγιας αγαπητέ μου

    @ Ocean….Αν είσαι νέος,να σπεύσεις να το διαβάσεις. Μια ελιτιστικη ρομαντική προσέγγιση. Οχι για σήμερα, για χθες, το πολυ χθες. Σήμερα, αυτά όλα ανήκουν στη σφαίρα του ονειρικού

    @Penelope…. dearest Και βεβαια είμαστε δέσμιοι, αλλά πρωτα και πανω απ όλα δέσμιοι του εαυτού μας και μετά όλων των άλλων. Η κοινωνικότητα και ο ατομισμός είναι οι πιο δύσκολες έννοιες που ευφήρε το ελλογο ον για να δικαιολογήσει την εξέλιξή του….Τα αλβιωνάκια, καλά; Τρεχετε από μπαζαρ σε μπαζάρ, να υποθέσω ;
    ριτς

  6. Και τι είναι ο εαυτός μας ? ( ο καθρέπτης του συνανθρώπου μας )? Τι λες θα το ρίξουμε στη φιλοσοφία σαββατόβραδο μιας και κουραστικά με τα μπαζάρ και τα nativity play…

  7. Παρακαλώ, να προσέχουμε τί λέμε για τις κουκουβάγιες καθότι το αγαπημένο μου πτηνό… Και άλλωστε μια χαρά μάτια έχει… κουκου…

  8. @@@@@Penelope,
    @@@@@@Dimosthenis… Κάντε κουμάντο.Για να σας δω με τις αναλυσούλες σας και τα ψιλοπάθη σας. Για να δω τις δυνάμεις σας να υψώνονται πανω από τα πάθη των όλων, μιας και του εαυτού τα πάθη ειναι τα ωραιότερα.
    rits
    επιστρεφω , αφου δω τί εχετε σκεφτεί.Θελω να ετοιμασω κατι για μια γαλλιδα τραγουδιστρια τη Barbara, εχει πεθάνει καμια δεκαετία τωρα, αλλα κάτι βρηκα ρομαντικ και εμοσιοναλ.

  9. Let’s make a brainstorming about ‘πάθος’
    Τι σημαίνει πάθος ? Τα πάθη του Χριστού ίσως… Υποφέρω από κάτι ….ίσως από κάτι που δεν μπορώ να το ελέγξω, εξωτερικές δυνάμεις ίσως υποβάλουν το παθος?…
    Θα γυρίζω σύντομα γιατί με ζητάει η οικογένεια των Αλβιώνων!

  10. @@@@@@Penelope, Dimosthenis….. Να σας βράσω. Ουτε μια ανάλυση της προκοπής δεν μπορείτε να κάνετε. Μασημενη τροφή θέλετε, μωρέ;

  11. Θέλω όταν ανοιγουμε μια κουβέντα να την προχωράμε, να μη την αφήνουμε να γίνει φτηνή τροφή για χαβαλε και μονο!!!

  12. @@@Penelope….
    Λοιπόν, έχουμε και λέμε…. Μάνος Χατζιδάκις: «η libido ενορχηστρώνει τα πάθη μας…»

    Ο γαμψομύτης ανατολίτης Ηλίας Καζάν, κουβεντιάζοντας με τον Μάνο Χατζιδάκι, έλεγε: Χωρίς τον άκρατο ερωτισμό δεν θα υπήρχε μεγαλούργημα, τέχνη, πολιτισμός… Αλλά και ακολασία, χαριτολογούσε ο συνθέτης. Κι΄ο Ωνάσης έβαζε τον επίλογο της κουβεντούλας τους: Αν οι Θεοί του Ολύμπου δεν είχαν ανθρώπινες αδυναμίες δεν θα έμεναν στην ιστορία…

    Το libido ενορχηστρώνει τα πάθη μας σε μιά ορχήστρα που διαθέτει όλα τα όργανα της ηδονής!

    Αχ ρε Μεγάλε Ερωτικέ ( Μάνος) , γι΄αυτό σε έλεγε η Μελίνα, σοφή κουκουβάγια…

    «Αλλά είναι ανόσιο να αποδίδουμε στους θεούς τα δικά μας ανθρώπινα πάθη ή να θεωρούμε ότι τα δικά μας πάθη είναι θεϊκά», Πλούταρχος -Ερωτικός

    Είναι φανερό πως ο νεοπαγανισμός, όπως και η φυσική θρησκεία μερικών Διαφωτιστών, παρ’ όλες τις προσπάθειες τους περί ορθολογικοφάνειας, δεν αποτελούν τίποτα άλλο παρά τα κλαριά του ίδιου κορμού της ανάγκης της ικανοποίησης των ανθρωπίνων παθών, όσο παράλογα και αν είναι αυτά. Η οριοθέτηση, κατανόηση και αναγνώριση των παθών μέσα εις την κριτική σκέψη του οιοδήποτε ανθρώπου, αποτελεί το αλάθητο λυχνάρι με το οποίο κάθε προσποίηση διαφωτιστικής, πλην σκοτεινής, «λογικοφάνειας» να καταρρέει και να παρουσιάζει τον φέροντα αυτήν, ως διφορούμενο χρησμοδότη. ( Πηγή : Alter: Η Πύλη του Ανεξήγητου)

  13. Kαληνύχτα Ριτς και καλο σαββατόβραδο με τον Μάνο Χατζιδάκι το libido τον Ηλια Καζάν, το νεοπαγανισμό με τις οριοθετήσεις του και το διφορούμενο χρησμοδότη!!!Και αύριο μέρα είναι….φιλιά…

  14. Penelope…δεν θελω να μου στενοχωριέσαι. Το ξέρεις ότι γενικώς ταχω βρασμένα ολα αυτά. Τα ανεβασα ( τα σχολια, εννοώ) για να κάνουμε λίγο διαδικτυακό καλαμπούρι..Εχεις δικιο, κι αυριο μερα είναι, ελπίζω δηλαδή.
    φιλω
    ριτς

  15. Τι να στεναχωριέμαι Ριτς μου??Κουρασμένη είμαι και παρακολουθω Robin Hood με όλους τους Αλβιώνες .. και μου βγήκες και εσύ αριστερά με την ‘ξύλινη’ γλώσσα και…. έπεσα εντελώς μάλλον πάω για Mrs Dallaway της Virginias για να φτιαχτώ λίγο…. Φιλιά και καληνύχτα

  16. @@@ Penelope….. Εγω ξυλινη γλωσσα; θα τρελλαθούμε εντελώς Πενελοπε. Μια αντιγραφή εκανα και μου κόλλησες τη ρετσινιά;
    Μεινε παιδί με τον Ρομπεν των Δασών. Μια χαρά διδακτικός είναι και αυτός. Λες και ο Ρομπέν δεν ειχε πάθη ; Χαχα..λειπει και το Νατασσάκι και το Αλεφ να καλαμπουριάσουμε παρεα..χαχα

  17. Calm down Rits!!!!!Είμαι πολλά χρόνια ‘κοντά’ σου για να σου κολλήσω τώρα ρετσινιά…Αν είχες δεν θα σε διάβαζα….Φιλιά Ριτς και αύριο μέρα είναι….

  18. @@@Dimosthenis….Μπα, Δημοσθένη, μην κάνεις όρεξη. Βαριέμαι φριχτα΄. Τωρα κοιτάζω σπίτια για να αγοράσω κατι που θέλω. Δεν προλαβαίνω να αναπτύξω τα άλλα μου πάθη, δυστυχώς.

    @@@ Penelope!Σε ανακαλώ παραυτα στην ταξη!

  19. Πάνε χρόνια που γράφτηκαν και το ποστ και τα σχόλιά σας, αλλά εγώ τώρα το διάβασα. Και η εντύπωση που απεκόμισα είναι ότι ο Γκαίτε ή/και ο Βέρθερος βίωσε την απομόνωση που επιφυλάσσει η κοινωνία σε όποιον δίνεται με πάθος (με αφορμή τον έρωτα) στο Ιδανικό. Και στο περιθώριο της ζωής και της λογοτεχνίας προβάλει μια ποιητική ματιά στη φύση που τους περιβάλλει, στις ιδέες και στον ψυχισμό του ήρωα. Είναι, μου φάνηκε, κάτι σαν ένα σύστημα του ανθρωπίνου σώματος. Το αίμα του πάθους κυκλοφορεί και νοηματοδοτεί όλα εκείνα που αποκαλύπτονται. Από την πρώτη προσέγγιση μέχρι και το θάνατο, το πάθος σπρώχνει τον ήρωα στην αποκάλυψη (τίνος;) όλων των ψυχικών του δυνάμεων. Και η ματαίωση της απτής επιθυμίας -θάλεγε κανείς ότι τον σπρώχνει στην τρέλα, αλλά όχι- η ματαίωση τον οδηγεί βήμα βήμα στη συνειδητοποίηση. Πεθαίνει για να μην τρελαθεί.
    Βρήκα εξαιρετικά λεπτό το όριο.
    Η μαγεία του κλασικού βρίσκεται ότι ένας σημερινός συγγραφέας με το ίδιο πάθος θα προτιμούσε να αφήσει τον ήρωά του ζωντανό αλλά θα είχε … σκοτώσει τους αναγνώστες!
    ευχαριστώ για τη φιλοξενία

  20. @ maria i.
    Μαρία… ευχαριστώ για το εκτενές σχόλιό σου. Μετά από τόσα πολλά χρόνια μας επαναφέρεις στην τάξη. Πάντως οι άνθρωποι σπανίως αγαπούν μέχρι τρέλας, ειδικά τη σημερινή εποχή. Εκείνα τα χρόνια του Βερθερου ο κόσμος ήταν μια στάλα δρόμος και μόνο και τα συναισθήματα, τα αισθήματα, τα πάθη, οι επιθυμίες, οι ενοχές, οι προσδοκίες ήταν σε πολύ υψηλά επίπεδα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s