Η μυστική «Κόλαση» της Γαλλίας του 17,18,19ου αιώνα..τωρα στη βιβλιοθήκη του Μιτεράν


toulouse-lautrec_the_kiss1892.jpg

Toulouse Lautrec, The Kiss

Της πήρε 170 χρόνια. Τόσο άντεξε η επίσημη Γαλλία να κρατάει καλά κρυμμένα τα… άπλυτά της. Μέχρι που πλάνταξε πια από τον κρυφό το βίο και ξανοίχτηκε. Τα άπλυτα της Γαλλίας στη φόρα, λοιπόν! Ο μυστικός ερωτικός θησαυρός μιας χώρας, που θέλει (αν και δεν το φωνάζει) να περνιέται «σαν κορμί ζεστό για νύχτες χειμώνα και σούρουπα καλοκαιριού» αποκαλύπτεται μέσα από βιβλία και φωτογραφίες που εκτίθενται από προχθές στη Βιβλιοθήκη Φρανσουά Μιτεράν, στο Παρίσι. Ναι, και δεν θέλω συνειρμικές σκέψεις για τον Μιτεράν, κλασικό δείγμα Γάλλου ερωτύλου. Η έκθεση θα διαρκέσει ως τις αρχές Μαρτίου και ως εκ τούτου, έχετε όλο τον καιρό δικό σας να βρείτε τα χρήματα, αλλά και να προετοιμαστείτε ψυχολογικά για το ταξίδι σας ως την πόλη του Φωτός. Οι απολαύσεις έχουν και λίγο ζόρι, ξέρετε.

Το υλικό το βρήκα στη βρετανική εφημερίδα «Ιντιπέντεντ». Πάνω από 350 βιβλία και φωτογραφίες (συνολικά 1.700) από την απαγορευμένη βιβλιοθήκη –γνωστή ως «Κόλαση»– θα παρουσιαστούν επισήμως στην έκθεση και μάλιστα θα περιβληθούν το ακαδημαϊκό ένδυμα. Οι διοργανωτές της έκθεσης προετοιμάζονται καλά για να αντιμετωπίσουν τις ορδές των περίεργων Γάλλων και των ξένων που θα βρεθούν απέναντι σ’ ένα υλικό λίγο σουρεάλ, λίγο βάρβαρο και λίγο αστείο. Οι διοργανωτές, πάντως, σπεύδουν να διευκρινίσουν ότι η έκθεση δεν είναι για τους πολύ νέους. Δεν ορίζουν ηλικίες, βεβαίως, αλλά εσείς καταλαβαίνετε.

Να υποθέσω ότι αρχικά θα πρέπει να υπήρξε κάποιος προβληματισμός ως προς το αν θα έπρεπε να πραγματοποιηθεί μια έκθεση που μεταξύ άλλων περιλαμβάνει τα όργια και τις ακολασίες του Μαρκήσιου ντε Σαντ. Ως τώρα γνωρίζαμε κάτι λίγα για τον ερωτισμό των καλλιτεχνών στη Γαλλία. Είχαμε προσκολληθεί στον δικό μας Γκιγιόμ Απολινέρ, τον Σαρτρ, τον Πικάσο, στον μποέμικο κόσμο, όπου η σεξουαλική απελευθέρωση ήταν προ πολλού ξεπερασμένη και εφαρμοσμένη με το δικό τους τρόπο και αντιμετωπιζόταν πότε απελπιστικά σοβαρά και πότε απελπιστικά αστεία.49-edgar-degas.jpg

Edgar Degas, After the Bath

Θυμάμαι μια πρόταση του Απολινέρ το 1908 στους «Νέους Ζωγράφους»: «Η δεσποινίς Λορανσέν κατάφερε να εκφράσει στη μείζονα τέχνη της ζωγραφικής μια ολοκληρωτικά θηλυκή αισθητική» ή «δεν βρίσκω λόγια να περιγράψω απόλυτα τη σφριγηλή χάρη της δεσποινίδος Λορανσέν». Ή ο Πικάσο, όταν ζωγράφισε το «Μεγάλο Ροζ Γυμνό» (1906). Η Φερνάντ σε ροζ φόντο, γυμνή, με τα μαλλιά ανασηκωμένα, τα χέρια ενωμένα. Με ένα πρόσωπο σκοτεινό, χωρίς βλέμμα, μάτια χωρίς κόγχες, τραβηγμένα, ανέκφραστη… Αλλά ως εκεί. Τίποτα στα όρια των οργίων. Τίποτα στο πλαίσιο της σεξουαλικής κόλασης της παλιάς Γαλλίας. Τούτο, το καινούργιο, το εκτιθέμενο θεωρείται το πιο μεγάλο και πιο πλούσιο πορνογραφικό και ερωτικό υλικό στον κόσμο.

Αλλά πόσο μπορεί κάποιος σήμερα να επηρεαστεί από το υλικό της Βιβλιοθήκης; Όταν ζει στο Ίντερνετ, μπορεί να αγοράσει περιοδικά με την ανάλογη ύλη, να νοικιάσει βίντεο, να δει τις μεταμεσονύχτιες προβολές στην ιδιωτική Τιβούλα; Πώς να του πει κάτι το πορνό του 17ου αιώνα; Οι ειδικοί διατείνονται ότι μάλλον θα επηρεαστεί. Γιατί θα βρεθεί μπροστά σ’ ένα συνονθύλευμα σαδομαζοχισμού, και άλλων τινών που ούτε να γράψω δεν μπορώ… αλλά που έχουν σχέση με τον αβυσσαλέο ψυχισμό του ανθρώπου. Στην έκθεση υπάρχει ακόμη και ο αγαπημένος μου Μποντλέρ. Σε τι κατάσταση, όμως, δεν ξέρω ακόμη. Υπάρχει επίσης μία από τις πρώτες εκδόσεις σαδομαζοχιστικού περιεχομένου της Pauline Rage «Η Ιστορία της Ο» που δημοσιεύθηκε το 1954. Από την έκθεση, τέλος, δεν θα μπορούσε να απουσιάζει η Μαρία Αντουανέτα και η «καταγραφή» του αχαλίνωτου σεξ, στο οποίο επιδιδόταν.

Ας επισημάνουμε όμως μια βασική διαφορά: στην ψηφιακή εποχή, ο ερωτισμός και η πορνογραφία είναι ανοικτά και ελεύθερα σε οποιονδήποτε κάνει κέφι. Το υλικό που εκτίθεται στη Βιβλιοθήκη Φρανσουά Μιτεράν στη Δυτική Όχθη του Παρισιού είναι αποτέλεσμα της «δουλειάς» μορφωμένων και πλουσίων ανθρώπων που προς τα έξω εμφανίζονταν ως λίαν σεβάσμιοι και αξιοπρεπείς πολίτες. Τις άλλες ώρες, όμως, τις κρυφές εντρυφούσαν σε… άλλες επιστήμες.

Μεταξύ των εκθεμάτων βρίσκονται κάποια που αφορούν τον σεβάσμιο Γάλλο πρωθυπουργό στα τέλη του 19ου αιώνα Λεόν Γαμβέτα! Υπάρχει βεβαίως ανάλογο υλικό και από την Ιαπωνία του 19ου αιώνα και από την Αγγλία της εποχής της Τζέιν Ώστιν. Ωστόσο, την πρωτοκαθεδρία έχει η Γαλλία.

Το περιεχόμενο της «Κόλασης» αποτελούσε για χρόνια αντικείμενο μύθων και φαντασιώσεων. Κατά καιρούς, δημοσιογράφοι επεδίωκαν να διεισδύσουν στα άδυτα της «Κόλασης» για να πετύχουν το δικό τους δημοσιογραφικό Παράδεισο. Το κλασικό πρόσχημα ήταν ότι ενδιαφέρονταν για τη σχέση λογοτεχνίας, τέχνης και πορνογραφίας. Τελικά, πρόσβαση είχαν μόνον κάποιοι ακαδημαϊκοί, οι οποίοι υποτίθεται ότι μελετούσαν και υποτίθεται ότι χρειάζονταν αυτές τις μελέτες για τους μεταγενέστερους πνευματικούς ανθρώπους. Η αντιγραφή απαγορευόταν.

Το μεγαλύτερο κομμάτι της έκθεσης είναι αποτέλεσμα εφόδων της αστυνομίας στην ιδιωτική βιβλιοθήκη πολιτικού αντιπάλου του Ναπολέοντα του 3ου, το 1866. Τότε μάλιστα είχε γραφτεί στον Τύπο ότι κατασχέθηκε υλικό που προσβάλλει το κοινό περί ηθικής αίσθημα. Το δικαστήριο στο οποίο κατέληξε η υπόθεση αποφάσισε ότι το υλικό έπρεπε να καεί. Ευτυχώς όμως κάποιοι πιο έξυπνοι από τους δικαστές, οι τότε διευθυντές της Εθνικής Βιβλιοθήκης είπαν ότι «όχι», δεν θα τα κάψουμε, αλλά θα τα συγκεντρώσουμε στην έκθεση «Κόλαση».

Φυσικά μέσα από το φοβερό υλικό που εκτίθεται, διαγράφονται με σαφήνεια οι ερωτικές τάσεις και προτιμήσεις των ανθρώπων τον 17ο, 18ο και 19ο αιώνα. Υπήρχε η ικανοποίηση της σάρκας, υπήρχε όμως και ο πόνος, το μαρτύριο, τα βασανιστήρια. Ίσως το σκληρότερο απ’ όλα είναι το υλικό του Μαρκησίου ντε Σαντ στο «120 ημέρες στα Σόδομα», αηδιαστικό, αποκρουστικό και απορριπτέο, όπως δηλώνει ο υπεύθυνος της βιβλιοθήκης, ο οποίος όμως περιγράφει μάλλον με γλαφυρό ύφος ορισμένες αντίστοιχου περιεχομένου λιθογραφίες, εξηγώντας ότι ήδη έχουν περάσει στο χώρο της τέχνης.

Δεν ξέρω πόσο τελικά θα προβληματίσει η έκθεση. Όλοι γνωρίζουμε ότι η αστική τάξη εκείνων των εποχών διασκέδαζε την ανία και την πλήξη της, οργιάζοντας. Εφεύρισκε καινούργια πράγματα ή βελτίωνε την έκδοση των παλιών, στο όνομα ενός ηδονισμού που παραμένει ως τις μέρες μας δίχως ερμηνεία.

Στο βιβλίο του Νικ Μπερδιάγιεφ «Το Πνεύμα του Ντοστογιέφσκι» ο Ρώσος συγγραφέας αναφέρεται στην ακολασία, λέγοντας: «Η ακολασία είναι συνέπεια της ανικανότητας για εκλογή, αποτέλεσμα της απώλειας της ελευθερίας και του κέντρου της βουλήσεως. Ένα γλίστρημα στην άβυσσο του μηδενός, εξαιτίας της αδυναμίας να προσεγγισθεί το βασίλειο του όντος. Έτσι η ακολασία είναι σημάδι αδύναμης αντιστάσεως. Για την εξέταση της πρέπει να έχουμε κριτήρια οντολογικά και όχι ηθικά».

Ριτς

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή 9-12-2007

19 thoughts on “Η μυστική «Κόλαση» της Γαλλίας του 17,18,19ου αιώνα..τωρα στη βιβλιοθήκη του Μιτεράν

  1. Το Παρίσι σού δίνει πάντοτε λόγους για να ταξιδεύεις εκεί. Έχω την αίσθηση ότι οι Γάλλοι είναι εξοικειωμένοι με το παρελθόν του, αν και παρουσιάζονται πολλές φορές να υπερβάλουν γι’ αυτό και να το μεγαλοποιούν.

    Απ’ την άλλη, αν λάβουμε υπόψη το πόσο «ξενέρωτος» είναι ο σύγχρονος προβαλλόμενος ερωτισμός (είτε «κανονικός» είτε «οργιαστικός») όλοι οι επισκέπτες της έκθεσης θα πρέπει να θαμπωθούν απ’ το ποσο…προχωρημένοι ήταν οι πρόγονοί τους! n’est_ce pas?

    Εξάλλου, η Γαλλία γνώρισε μεγάλες δόξες στον πολιτισμό της από τα εκ Κολάσεως ερχόμενα χέρια και μυαλά της. Δεν είναι τυχαίο ότι σήμερα η γαλλική λογοτεχνία, για να πάρω ένα μόνο παράδειγμα, φθίνει όλο και περισσότερο.

    Vive la revolution, λοιπόν, και η ιστορία θα δείξει…

    Καλημέρα, Ρίτσα μου.

  2. Αθηνακης Δημητρης….Αν σου πω ότι συμφωνώ και επαυξάνω, θα με πιστεψεις…και βεβαια ζητω η επανασταση και μάλιστα χωρις σκοπο!!!
    καλημερα Δημητρη μου

  3. γεια χαρά!

    «επανάσταση χωρίς σκοπό»; ! ! τι έγινε; αντιστράφηκαν οι ρόλοι;🙂
    αν και συζητούσαμε για την αιτία όχι το σκοπό.
    αλλά με αιτία και χωρίς σκοπό;
    έχω την εντύπωση ότι οι νέοι έχουμε την αυταπάτη πως συντελείται πάλι σεξουαλική επανάσταση, μάλλον έχουμε παρεξηγήσει όμως.
    Είναι ξενέρωτος ο σύγχρονος προβαλλόμενος ερωτισμός; Μάλλον ανύπαρκτος είναι, δηλ. σε λάθος πλαίσια. Μια βιτρίνα σεξιστική. «Προβαλλόμενος»…

    ΥΓ. το σχόλιο στο μπλογκ μου το έχω πάρει και απάντησα. Είχα πειράξει το μετριασμό σχολίων πριν κάτι μέρες, αλλά το επανέφερα πάλι.

  4. Ριτσ μου, να ξέρες τι μου θύμισες… επειδή όπως βλέπεις υπάρχει και σε άλλα μπλόγκ αναφορά στο Παρίσι (βλ.Βασιλάκης) εγώ εδώ και μέρες είμαι εκεί…
    Μπάινω στη γραμμή 14 του μετρό , το περίφημο Météore και κατεβαίνω στον τερματικό σταθμό , δηλαδή στην Βιβλιοθήκη που αναφέρεις… ωρες και ώρες εκεί μέσα χανόμουν πριν από 8 χρόνια περίπου..
    Από χτές ξαναδιαβάζω τα Alcools και τα Calligrammes του Appolinaire… και ήρθα και εδώ τώρα…
    δεν ξέρω τι να πω για την έκθεση εκτός του οτι πρέπει να αντιμετωπισθεί ως «ιστορική πηγή» να τολμήσω να πω και οχι ως ηδονιστικό περιεχόμενο.

    Αυτά Bonne nuit ma chérie1

  5. @@@jorgos papoutsis ………καλά,αμα δεις την εκθεση, θα παθεις. οι ανθρωποι εκαναν πραγματα που οι καθωσπρεπει σημερινες κοινωνιες ουτε που διανοούνται.
    ναι,των νεων ο ερωτισμος ειναι ξενερωτος, συγκριτικα,δηλαδή

  6. @@@@@ thalassini…… αυτό ειναι και το επιχειρημα των διοργανωτων της εκθεσης .σωστο κατα ττη γνωμη μου, αλλα ξερεις τί γινεται σ αυτες τις περιπτωσεις

    ο απολινερ και ο πικαμπια από τους αγαπημενους μου
    φιλια
    ριτς

  7. παραπονιάρικο Ριτσάκι μου…
    δεν είχαμε ελληνικές κυκλοφορίες στη ψηφοφορία, αλλα θα μαγειρέψω κάτι για σένα (ότι κατάφερα και βρήκα από το myspace τους -τους πρόσθεσα και στο δικό μου)…περιμένω cd😉

    τα θέματα και των δύο ποστ σου μου περί παθών και ηδονής πολύ ενδιαφέροντα, αλλά δεν βρήκα χρόνο να σχολιάσω…και τώρα είμαι μεταξή φθοράς και αφθαρσίας…αύριο

    πολλά φιλιά και όνειρα γλυκά

  8. elafini…. ε, ξερεις τωρα,ως μαμα με πιανει μαμακιαση. Α, περιμένεις το σι ντι ; Δεν το ειχα καταλάβει.Οκ, θα γινει.
    Καλα , τα ποστ εχουν πλακα. Παθη και ηδονές: ετσι για αλλαγή, γιατί το σοβαρευουμε πολλές φορές πολυ το πραγμα
    φιλω
    ριτ ς

  9. Από σενα το περιμένω😛 Χαχα

    καλά ναι, κλασική μαμα, δικαιολογείσαι…άντε να τελειώσει και η ψηφοφορία να ανεβάσουμε και τίποτα άλλο…και τα θέματα που έπιασες, αγαπημένα (αλήθεια, είδες την έκθεση Λωτρέκ στην Ηρακλειδων?)

  10. Aυτον τον κοντοπιθαρο, τον κομπλεξικό να παω να δω; Οχι, τον εχω δει στο Pαρίσι. Και στο Λονδινο που θα ειμαι τα Xριστουγεννα θα δω την κυρία louis Bourgeois, Tate Modern…Λέμε, τωρα,γιατί μπορεί να κοπωθώ και να την αραξω σε κανεναν καφενέ, σε κανα πολυκατάστημα…μπαναλιτέ μον σερί, μπαναλιτέ….

  11. καλα…Tate είπες και με σκότωσες…ο Λωτρέκ δεν ειναι από τους αγαπημένους μου (ούτε καν στην πρώτη 50αδα)…αλλά εχει ωραίες αφίσες στην έκθεση belle epoque…
    πάντως κι ο καφές μετά από ψώνια, μια χαρά μου ακούγεται😉

    μικρό ελαφίνι πάει για νανι🙂

    όνειρα γλυκά

  12. Καλημέρα Ριτσάκι
    «Το υλικό που εκτίθεται στη Βιβλιοθήκη Φρανσουά Μιτεράν στη Δυτική Όχθη του Παρισιού είναι αποτέλεσμα της «δουλειάς» μορφωμένων και πλουσίων ανθρώπων που προς τα έξω εμφανίζονταν ως λίαν σεβάσμιοι και αξιοπρεπείς πολίτες. Τις άλλες ώρες, όμως, τις κρυφές εντρυφούσαν σε… άλλες επιστήμες.»

    Το κάνεις να ακούγεται ως κολάσιμο, ενώ ξέρουμε ότι οι ερωτικές προτιμήσεις είναι κάτι πολύ ιδιαίτερο και προσωπικό, χωρίς να τους στερεί κάτι από την αξία τους στην κοινωνία, ε; Λέω εγώ τώρα…
    Φιλιά καλή εβδομάδα!

  13. Καλημέρα και καλή εβδομάδα.

    Ακούγεται πολύ ενδιαφέρουσα η έκθεση. Θα ήθελα να την δω. Ένα ταξιδάκι στο Παρίσι δεν έβλαψε ποτέ κανέναν.

    υ.γ. Λατρεύω το φιλί!!!!!!!

  14. Aπό τα πιο ενδιαφέροντα, εκτός συνόρων και εκτός «πρώτης γραμμής» ενδιαφερόντων, θέματα που μοιράζεσαι μαζί μας και ιδιαίτερα με όσους από μας δεν έχουν τον καιρό και την εργασιακή… πολυτέλεια να εντρυφήσουν στα ξένα ΜΜΕ. Ευχαριστούμε (κι ανταποδίδουμε λέει η έκφραση, αλλά εγώ δεν έχω κάτι ισάξιο ν’ ανταποδώσω _όθεν, ευχαριστούμε ξανά!)
    Καλή σου εβδομάδα

  15. just me….Ξέρεις, κάθε φορά που δεν θέλω να ασχοληθώ με τα ενδότερα του Ελληνα, καταφεύγω σε τέτοιες ( ευκολες) λύσεις,οι οποιες ναι μεν έχουν πολλά μειονεκτήματα ( δεν είναι προϊοντα ατομικής μου σκέψης κλπ) αλλά προσφέρουν άλλου είδους ενημερωτικές υπηρεσίες
    Ευχαριστώ εγω που μπηκες να σχολιασεις, διοτι δεν ειχε και μεγαλη περαση το θέμα/Γιατί ; δεν μπορώ να το αναλυσω πολύ.Κουραζομαι

  16. Εκθεση Ακατάλληλη για ανηλίκους !!

    Η αστική αλλά και η μεγαλοαστική τάξη ,τότε, αρεσκόταν στην βίαιη απόλαυση της ηδονής μέσω του πόνου , στην » εξαίσια » ηδονή του βιασμού και της υποταγής.
    Ο ντε Σαντ ήταν ο μόνος που τόλμησε να ονοματίσει το πιο αρχαίο, το πιο διαδεδομένο, το πιο προσφιλές βίτσιο της ανθρωπότητας .
    Το να τυραννάς τον άλλον.
    Η δύναμη του Ντε Σαντ εντοπίστηκε στο ότι η ηδονή δένεται με μια πρόκληση του Κακού προς το Καλό. Αυτό που συμβαίνει στο σώμα είναι κάτι που συμβαίνει κυρίως στο μυαλό.
    Διεγείρουμε τις επιθυμίες κεντρίζοντας την περιέργεια του πνεύματος γύρω από ένα αντικείμενο μερικά καλυμμένο… (Ντε Σαντ)

    Σήμερα ο σαδισμός έχει αποδειχτεί πιο δυνατός απο τον Ντε Σαντ.
    Ο άμετρος και ασταθής ερωτισμός οδηγεί στην αδυναμία του έρωτα σε διάσπαση των δυνάμεων της προσωπικότητας .
    Αυτό σημαίνει απώλεια της ελευθερίας, έκφραση της αυθαιρεσίας, καταστροφή της προσωπικότητας( Ντοστογιέφσκι)

    Καλή εβδομάδα Ριτσάκι

  17. evaggelia….ξέρεις, να λεμε κατι να …περνάει η ώρα, καθ ότι όλα αυτά τα περί σωματος και ψυχής και βιτσιων και με αμαρτίας και δεν ξέρω τί άλλο, είναι για άλλα επίπεδα συζήτησης. Απλώς επισημαινω την αποφαση του γαλλικου υπουργείου Πολιτισμού μετά από τοοοσα χρονια να καταλήξει στην αποφαση να δημοσιοποιησει το υλικό και μάλιστα στην Εθνικη Βιβλιοθήκη Φρανσουά Μιτεραν!
    καλη εβδομαδα, Ευαγγελια

  18. Μόλις έκλεισα αντιπροσώπους στο Παρίσι!
    Για να δούμε… θα μου φέρουν οπτικό υλικό που τους ζήτησα μαζί και εντυπώσεις?
    Όχι τώρα να μας την βγει ο «κοντοπίθαρος» και η παρεα του!😉

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s