Κόσοβο…


Ρητορική η ερώτηση, αλλά θα τη θέσω: ένας λογικός άνθρωπος, ο οποίος στοιχειωδώς παρακολουθεί τα γεγονότα θα έφτανε ποτέ στο σημείο να επιρρίψει ευθύνες για την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου στις ηγεσίες του Βελιγραδίου, της Πρίστινας ή των Τιράνων; Κι αν όχι εναντίον των πρωταγωνιστών της κρίσης, μήπως εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ε.Ε.; Θα μιλούσε χωρίς ενδοιασμούς για αλληλουχία λαθών που τελικά επέδρασαν καταλυτικά πάνω στο μέλλον του μικρού προτεκτοράτου της Βαλκανικής; Οι ρητορικές ερωτήσεις δεν διεκδικούν απαντήσεις, ωστόσο αν ανατρέξουμε στο παρελθόν θα διαπιστώσουμε ότι τίποτα δεν είναι τυχαίο και τίποτα δεν γίνεται από τη μια στιγμή στην άλλη. Η ιστορία, για να εξελιχθεί σε συμπαγές κεφάλαιο θέλει αρκετό ανθρώπινο χρόνο.

Θα πρέπει να ήταν Οκτώβρης του 1987 όταν στις ελληνικές εφημερίδες γράφτηκε ότι η αλβανική μειονότητα κερδίζει το Κοσσυφοπέδιο και ότι οι Αλβανόφωνοι, οι οποίοι αυξάνονται με ταχείς ρυθμούς, αγοράζουν μεγάλες εκτάσεις από τους 200 χιλιάδες των Σέρβων που πουλάνε όσο όσο τη γη τους για να μετακινηθούν προς τη Σερβία. Προφανής ο εκφοβισμός των Σέρβων, προφανής και η ενίσχυση της δημογραφικής έκρηξης και προφανέστερες οι προθέσεις των Τιράνων. Ο μεγαλοϊδεατισμός ήταν πολύ της μόδας και χόρταινε πεινασμένα στομάχια. Εκείνη την περίοδο, το αλβανικό στοιχείο έφτανε το 85% του πληθυσμού και στον ορίζοντα διαγραφόταν ήδη ο φόβος ότι κάποια στιγμή τα δύο εκατομμύρια των Αλβανών θα απαιτούσαν την ανεξαρτησία τους. Εμείς από τέτοιους φόβους δεν καταλαβαίναμε πολλά, καθώς είμαστε βουτηγμένοι στο βαζάκι με το μέλι.kosovo-girl.jpg

Το Κόσοβο επί Τίτο ήταν αυτόνομη περιοχή κι έτσι παρέμεινε μέχρι το 1989, όταν ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, έμπλεος εθνικιστικών παθών και γνώστης των μεγάλων αλλαγών που συντελούνταν στην περιοχή, πήρε την υπόθεση στα χέρια του. Μπροστά σ’ ένα παθιασμένο πλήθος στο μνημείο στο Γκαζιμεστάν (η μάχη του Κοσόβου) ήρε την αυτονομία της σερβικής επαρχίας και ξεκίνησε τεράστια εκστρατεία εθνοκάθαρσης των αλβανοφώνων του Κοσσυφοπεδίου με τα γνωστά τραγικά αποτελέσματα. Η κοιτίδα του σερβικού πολιτισμού, όπως την είχε καταγράψει στη μνήμη της η συλλογική σερβική συνείδηση, χανόταν από τη μια στιγμή στην άλλη μέσα από δολοφονίες, εκτοπισμούς, μέσα από επεμβάσεις ξένων δυνάμεων, δυνάμεις κατοχής και τελικά μέσα από τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας της. Είναι αργά για δάκρυα Στέλλα, που λέει και το τραγούδι.

Η αντίστροφη μέτρηση της διακήρυξης της ανεξαρτησίας τοποθετείται στις 10 Ιουνίου του 2007. Ο Αμερικανός πρόεδρος Μπους επισκέφθηκε την Αλβανία και σε συνέντευξη Τύπου δήλωσε ότι «Τώρα είναι η ώρα που κάποιος πρέπει να πει: Φτάνει πια, το Κόσοβο είναι ανεξάρτητο» (Ηταν τότε που του έκλεψαν το ρολόι ή μήπως επρόκειτο για τρικ;). Οι Αμερικανοί δεν δίστασαν να στείλουν στη Σερβία τον σκληροπυρηνικό διπλωμάτη Ντάνιελ Φριντ για να νουθετήσει τους αντιδραστικούς Σέρβους προς τους οποίους είπε: «Το Κόσοβο θα γίνει ανεξάρτητο. Η ηγεσία των Σέρβων πρέπει να υπερβεί την άρνηση. Να πάψει να λέει στον λαό ότι δεν μπορεί αυτό να συμβεί. Αν δεν μπορεί να πει την αλήθεια, θα την πω εγώ και η αλήθεια είναι ότι η Σερβία δεν θα κυβερνήσει άλλο το Κόσοβο. Πάει και τελείωσε» (Από το βιβλίο «Το Τέλος των Βαλκανίων», εκδόσεις Λιβάνη).

Η Βαλκανική χαρακτηρίζεται από την υπερπαραγωγή μαρτύρων και μνημείων. Οι εθνικές αξίες τοποθετούνται ψηλά και η νομιμοποιητική χρήση του παρελθόντος βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη. Οι μηχανισμοί που συναπαρτίζουν αυτή τη νομιμοποίηση, το έπος, η θρησκεία, η προφορική λογοτεχνία, αποδεικνύονται στη διαδρομή αναγκαίοι για τη δημιουργία του μύθου, πάνω στον οποίον στηρίζονται Σέρβοι και Κοσοβάροι για να διεκδικήσουν ο καθένας για τον εαυτό του πολύτιμα ιστορικά λάβαρα. Παλιότερα, ο πατριάρχης Ρωσίας Αλέξιος είχε πει ότι για τους Ορθόδοξους Σέρβους, το Κοσσυφοπέδιο είναι πατρογονικό ιερό. Εκείνοι θεωρούν το Κόσοβο λίκνο του πολιτισμού και της πνευματικότητάς τους. Εκεί διεξήχθη η μάχη του Κοσσυφοπεδίου, το 1389, όπου υπό τον πρίγκιπα Λάζαρο ηττήθηκαν από τον σουλτάνο Μουράτ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Εκτοτε θεωρούν το Κόσοβο δική τους, προσωπική, ιστορία.kosovo.jpg

Οι Αλβανοί από την πλευρά τους ισχυρίζονται οτι οι πρόγονοί τους, οι Ιλλυριοί, ζούσαν στην περιοχή πολύ πριν από τις σερβικές επιδρομές του δεκάτου έκτου αιώνα και ότι το Κόσοβο αποτελεί το λίκνο της αλβανικής εθνικής αναγέννησης (υπάρχει και σχετική διακήρυξη). Διατείνονται επίσης –κάτι που υποστηρίζει και ο Βρετανός ιστορικός Νόελ Μάλκολμ στο βιβλίο του «Κοσσυφοπέδιο, μια συνοπτική ιστορία»– ότι πολέμησαν στο πλευρό του Σέρβου πρίγκιπα εναντίον των Τούρκων. Το πρόβλημα με τους Αλβανούς φαίνεται ότι αναδεικνύεται στα τέλη του 17ου αιώνα με τον εξισλαμισμό τους. Τότε, καταγράφονται οι μεγάλες δημογραφικές αλλαγές υπέρ των Αλβανών, καθώς οι Σέρβοι, υπό τον φόβο των Οθωμανών, εγκαταλείπουν το Κοσσυφοπέδιο, αλλοιώνεται σιγά σιγά η πληθυσμιακή σύνθεση και οι νέοι Αλβανοί κάτοικοι οικειοποιούνται την περιοχή και τη θεωρούν δική τους.

Την επομένη της υπογραφής της ανακήρυξης της ανεξαρτησίας και παρά τις διαβεβαιώσεις της πολιτικής ηγεσίας της Πρίστινας ότι θα γίνουν σεβαστά τα δικαιώματα της σερβικής μειονότητας (αν μείνει και κανένας δηλαδή), πολλοί διερωτώνται κατά πόσον το καινούργιο τοπίο θα παραμείνει συνδεδεμένο με τον αλβανικό μεγαλοϊδεατισμό ή το παιγνίδι ήδη έχει περάσει στην Πρίστινα και στο Τέτοβο των Σκοπίων. Κατά καιρούς έχουν γραφτεί πύρινα άρθρα υπέρ της πρώτης εκδοχής με στοιχεία βγαλμένα από τα υπόγεια γραφεία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, σαν τους σκελετούς της Ιστορίας. Ομως θα ήταν παρακινδευμένο να ειπωθεί ο,τιδήποτε.kosovo11.jpg

Ενδεχομένως μια ευχή: να καταλαγιάσει ο εθνικιστικός πυρετός, τα κομμάτια της παλιάς Γιουκοσλαβίας να ενσωματωθούν στην Ευρωπαϊκή Ενωση και να μην γίνει το Κόσοβο ο δούρειος ίππος για άλλες παραπλήσιου περιεχομένου περιπτώσεις.

Στο μεταξύ, ας υπάρξει πρόνοια για τον ανεκτίμητο πλούτο της Ορθοδοξίας που βρίσκεται διάσπαρτος στο Κοσσυφοπέδιο: Το Πατριαρχείο στο Πετς, η Μονή των Αρχαγγέλων, κοντά στην Πριζρένη, η μονή Μπάνισκα με την εκκλησία του Αγίου Στεφάνου, η μονή Ντέβιτς, η εκκλησία της Παναγίας Λιεβίσκι, η εκκλησία των Εισοδίων της Θεοτόκου… μακρύς ο κατάλογος, μεγάλη η καταστροφή, μεγάλη και η ευθύνη που βαρύνει πολλούς.

ριτς

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή, 24-2-2008

Advertisements

22 thoughts on “Κόσοβο…

  1. Καλησπέρα σε όλους
    να ενημερώσω ότι η Ρίτσα είναι εκτός δικτύου ακόμα -και για όλη την υπόλοιπη εβδομάδα, μάλλον
    (Τα ποστ ανεβαίνουν προγραμματισμένα)
    όλα πάνε καλά.

    Σας ευχαριστεί ξανά, όλους
    και σας μεταφέρω τα φιλιά και την αγάπη της

  2. Ρίτσα μου,
    πριν ένα μήνα περίπου, είχα αναρτήσει κι εγώ μια ανάρτηση για το Κόσσοβο, εκφράζοντας τους φόβους μου για τη δημιουργία «προηγούμενου» στα Βαλκάνια και όχι μόνο. Εξακολουθώ να έχω τους φόβους αυτούς. Υπάρχουν πολλές ομάδες που έχουν τοπικά πλειοψηφία, ακόμα και στην Ελλάδα (πχ Μουσουλμάνοι της Θράκης που αυτοπροσδιορίζονται ως Τούρκοι). Αλίμονο αν αρχίσουν να επιζητούν ανεξαρτησία. Θα φτάσουμε σε ακραίες καταστάσεις.
    Ας ελπίσουμε ότι θα επικρατήσει η σύνεση.

  3. Μας έδωσες ένα δοκίμιο πολιτικής ιστορίας, ώρα που ο πόλεμος συνεχίζεται με τα μέσα της, ώρα που η γεωπολιτική αθροίζει θολίτες λίθους αποδομώντας(ΚΟΣΟΒΟ<ΙΡΑΚ<ΑΦΓΑΝΙΣΑΝ για την περιοχή που μας αφορά.
    Ο πολιτικός στοχασμός έχει αγγίζει μηδέν, τα πολιτικά συμβάντα εκθετικό μηδέν,
    κοιτάμε τον καιρό. Από πού θα φυσήξει;

    Λαβύρινθοι της Βαβυλώνας ,άφθονη της ερήμου η άμμος ΑΡΓΟΚΙΝΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΓΟΦΟΙ ΤΗΣ ΣΦΙΓΓΑΣ.

  4. Σέρβος είμαι. Μίσος υπάρχει οπωσδήποτε. Το κοσυφοπέδιο διεκδηκήθηκε από τους Σέρβους και από αλβανούς. Οι αλβανοί υποστηρίζουν ότι όταν ζούσαν εκεί πολλά χρόνια πριν. Τι πρέπει να γίνει σε όλον τον πλανήτη άμα τηρηθεί η αλβανική λογική. Να αλλάξει όλος ο πολιτικός χάρτης της γής? Και στην Αμερική πρόσφατα ζούσαν ινδιάνοι. Η οργή που υπάρχει σε κάθε Σέρβο είναι οτι τα Ορθόδοξα ιστορικά στοιχεία καταστρέφονται από αλβανούς και δεν μπορούμε να κάνοθμε τίποτα! Δεν θα είναι καθόλου εύκολο να δωθεί το Κόσοβο. Η μούρλια που κουβαλάνε οι Σέρβοι και οι Ρώσοι και η αγάπη για την Ορθοδοξία υπερισχύουν από τα Αμερικάνικα συμφέροντα. Αυτά τα έντονα συναιθήματα ήθελα να βάλετε υπ’όψην πριν σκευτείτε οτιδήποτε. Σε Έλληνες απευθύνομαι γιατί καταλαβαίνετε καλύτερα λόγω τεεράστιας ιστορίας. Ευχαριστώ…!

  5. καλησπέρα, καλησπέρα…. σε όλους σας. Την αγάπη μου και τις ευχαριστίες μου. Επανέρχομαι, βημα , βημα, με κοπωση μεγάλη, αλλά και με αισιοδοξία. ναι, ολα πηγαν καλά.
    ριτς

  6. Μίσος; ρατσισμός; Πού τα είδατε ολα αυτά ; Η καταγραφή ιστορικών και ρεαλιστικών γεγονότων δεν οδηγεί σε τέτοια αυθαίρετα συμπεράσματα. Λυπάμαι αν αυτό το συμπέρασμα βγάλατε. Και πού βρεθήκατε τόσο πίσω στο χρόνο ;
    χαιρετω

  7. Den ine eukolo na pis pios exi dikio, prosopika pisteuo prepi na mpi ena telos sto thrasos ton albanon, katautous ola ine albanika, an i albanoi prepi na diekdikun to kosovo, emis i ellines dld ti prepi na diedikisume? episis aneksartito kosovo simeni anigma o kouti tis pandoras, distixos den iparxi eukoli lisi. Iparxi albaniko kratos as pane eki apo to opio irthane opos ke i apiki stin kipro.

    oretiada ole!

  8. Δεν πάει καιρός όταν Αλβανός μου έλεγε ότι οι Αλβανοί είναι ο αρχαιότερος ποτέ λαός που κατοίκησε τα Βαλκάνια …κλπ….κλπ…..Αλλά δεν ασχολούμαι καθόλου με αυτού του είδους την ‘ιστορικη μελέτη’ της πεντάρας …που κι άλλοι πάντως γείτονές μας κατά καιρούς δανείζονται για εντελώς πρόσφατους λόγους φυσικά . Το έλεγε και ο Οργουελ : «Αυτοί που σου καθορίζουν το παρόν είναι αυτοί που θέλουν να σου καθορίζουν το μέλλον »

    Το Κόσσοβο έιναι δημιούργημα αποκλειστικό της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ και της ΕΕ . Αυτοί το έκαναν και αυτοί το διαφεντεύουν . Για την ακρίβεια η ‘μισή΄ΕΕ το έχει αναγνωρίσει κιόλας . Το Κόσσοβο όμως ζητάει ήδη από τους ‘μισους’ της ΕΕ να ‘πείσουν’ τους άλλους μισούς . Αν εφαρμοστεί η Συνθήκη της Λισσαβώνας τότε οι ‘μισοί’ μπορούν να το φέρουν σε ψήφιση και πλειοψηφικά να το ΄φορέσουν΄στους άλλους μισούς …. υποχρεωτικά ή και εκβιαστικά κάτω απ το τραπέζι . Τότε οι φαγωμάρες του Κόσσοβου θα εξελιχθούν σε εσωτερικό πρόβλημα της ΕΕ , κοινώς θα εισάγουμε τον εκεί πόλεμο και τις συνέπειές του.
    Οποιος είπε ότι η ΕΕ έφερε την ειρήνη απατάται . Η ειρήνη μετά τον 2ο ΠΠ είναι που έφερε την ΕΕ (όρα Σούμαν και Ζαν Μοννέ ) . Κι όταν οι φαγωμάρες ξαναρχίσουν τότε μπορείτε να πείτε χαιρετίσματα στην ΕΕ .
    Αυτή είναι η ουσιαστική σημασία του Κοσσόβου σήμερα στην γειτονιά μας και στο μέλλον μας

  9. Polu ma para poly misos gia tous Albanous…….
    Mipos kata vathos tous fobomaste tzaba…;
    edw kai ena xrono tipota den exei sumbei
    evo emeis pou eimaste;
    Sto DNT, oute Albania oute to Kosovo den einai ekei
    Ntropi mas re paidia….

  10. thelw na pw synxarhria gia to arthro pragmatiko einai fovero..!!! kai oso gia to kosovo thelw na pw..!!! to kosovo mia xara ekane pou egine anexarthto..!! sto kosovo den mhlame gia 100xiliades atoma alla gia 2 ekatomhria pou exoun diaforetiko thrikeuma,diaforetikh glwssa, kai diaforetika ethima th epidei oi serboi dwsane mia maxh exei shmenei oti h gh auth tous anhkei kai tha tous anhkei gia panta etsi kai alliws ama to paroume etsi oi albanoi zousan ekei prin apo tous serbous…!!!
    basika prwsopika dn pisteuw se fyles kai se krath giati gia mena oloi oi athrwpoi einai eidoi..!!! auto pou egine sto kosovo dn tha ginotan ama serboi sevontousan ta dikaiwmata twn albanwn kai to eidio tha ginei kai sthn p.g.d.m giati pali oi slaboi ekei den sebontai ta dikaiwmata twn meionwthtwn pou pali ekei einai polli megalos o arithmos..!!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s