Αρκεί η μνήμη μας να μην γινει επιλεκτική…


7390340.jpg04_10_iraq_g_s.jpg

04_19_iraq_c_s.jpg04_19_iraq_d_s.jpg

Οπως ισχύει σε κάθε προπαγάνδα, η ρητορική της ηρωικής αυτοθυσίας έχει ιστορία, η οποία φτάνει ώς τις μέρες μας . Προ καιρού διάβαζα στο βιβλίο «Δυτικισμός» των Ιan Buruma και Avishai Margalit μικρή αναφορά στον εκπρόσωπο του γερμανικού διαφωτισμού Τόμας Απτ και το δοκίμιό του «Πεθαίνοντας για την Πατρίδα». Ο Απτ εγκωμίαζε στους Πρώσους συμπατριώτες του τη χαρά του θανάτου «που προσκαλεί την ψυχή μας σαν μια βασίλισσα από τη φυλακή της και τελικά προσφέρει το αίμα από τις φλέβες μας στην Πατρίδα που το πίνει και ξαναζεί».

Η επίκληση του Τόμας Απτ στην αυτοθυσία ήταν περισσότερο ποιητική και λιγότερο πολεμοχαρής, ωστόσο στα τέλη του 19ου αιώνα ο γερμανικός ιδεαλισμός στράφηκε προς τη στρατοκρατούμενη κατεύθυνση. Με την πρωσική νίκη του 1871, την ίδρυση του Ράιχ την ίδια χρονιά και τη στέψη του Κάιζερ Γουλιέλμου Α’ στην αίθουσα των Κατόπτρων στις Βερσαλλίες, η Γερμανία εγκαινίασε τη μακρά πορεία της προς το Λάνγκεμαρκ και τελικά προς την καταστροφή της, το 1945. Οι Γερμανοί φιλελεύθεροι στο κοινοβούλιο, ο Τύπος, οι καλλιτέχνες, ακόμη και οι βιομήχανοι (ή έστω κάποιοι απ’ αυτούς) προσπάθησαν να απεμπλακεί η χώρα τους από τον κατήφορο, αλλά απέτυχαν. Από τα τέλη του 19ου αιώνα, στρατηγοί, αυλικοί και δοτοί προπαγανδιστές της γερμανικής πολεμικής μηχανής επέμειναν ότι η γερμανική κουλτούρα ταυτίζεται με τη στρατιωτική πειθαρχία, την αυτοθυσία και τον ηρωισμό!

Η Ιστορία έχει την πολυτέλεια να επαναλαμβάνεται μέσα στους αιώνες, εν αντιθέσει με το άτομο που εξαντλεί τον καλό και τον κακό του εαυτό στο ένα και μοναδικό ταξίδι του επί της γης. Με αυτή την έννοια λοιπόν, της κυκλικής πορείας της Ιστορίας δηλαδή, θα ήταν εύκολο να κλείσουμε τα μάτια και να αντικαταστήσουμε τη Γερμανία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το πρόσφατο χθες με το σήμερα. Αλαζονεία και τότε και σήμερα. Γερμανικός ιδεαλισμός τότε, αμερικανικός σήμερα. Κάιζερ τότε, πρόεδρος των ΗΠΑ σήμερα. Κραυγές αγωνίας από τον κόσμο των διανοουμένων τότε, παρόμοιες φωνές αγωνίας και σήμερα. Πουλημένες συνειδήσεις παντού. Μοναδική, κραυγαλέα διαφορά: οι τεράστιες παρτίδες υπερεξελιγμένων όπλων.

Το βιβλίο του Τόμας Απτ «Πεθαίνοντας για την Πατρίδα» θα μπορούσε εύκολα να έχει χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο υποταγής χιλιάδων νεοσύλλεκτων Αμερικανών στρατιωτών που κατέκλυσαν το Αφγανιστάν και το Ιράκ μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Σήμερα, αρκετά χρόνια μετά, υπάρχουν στρατιώτες που μιλάνε ανοικτά για τη φρικτή εμπειρία του πολέμου στη Βαγδάτη και στην Καμπούλ, διαψεύδοντας εκείνους που μιλούσαν ανέξοδα περί ρομαντισμού και ειρηνικής εξαγωγής της δημοκρατίας. Στις 13 Μαρτίου και για τις επόμενες τέσσερις ημέρες, πολλές τέτοιες μαρτυρίες θα δουν το φως της δημοσιότητας. Εκατοντάδες βετεράνοι του πολέμου στο Ιράκ και το Αφγανιστάν θα συναντηθούν γι αυτό τον σκοπό στην Ουάσιγκτον, 37 χρόνια μετά την αντίστοιχη αποκαλυπτική συνάντηση των Βετεράνων του Βιεντάμ. Τότε, που μια χούφτα κατάκοπων σωματικά και ψυχολογικά ανθρώπων συγκεντρώθηκαν σε ξενοδοχείο του Ντιτρόιτ για να πείσουν την κοινή γνώμη ότι το αμερικανικό όνειδος του Βιετνάμ, η φοβερή σφαγή στο χωριό My Laicapt46916fba6edc42fb9ae21a85ad1bf9bbhaditha_my_lai_nyr124.jpg

( φωτο απο τό μαρτυρικό βιετναμικό χωριό My lai, λίγο μετά το πέρας της σφαγής)

του Βιετνάμ δεν ήταν ένα ατυχές γεγονός, αλλά σκληρή στρατιωτική εξοντωτική απόφαση. Εκείνη η συνάντηση έφερε τον τίτλο «Winter Soldier» (τίτλος και της ομώνυμης ταινίας), είχε δε τις ρίζες της σε μια φράση του Τόμας Πέιν, ενός εκ των πατέρων της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας. Τον σκληρό χειμώνα του 1776, όταν η αληταρία της Ουάσιγκτον προέβαινε συστηματικά στον εκμαυλισμό του στρατού, ο Τόμας Πέιν έγραφε: «Υπάρχουν στιγμές που οι ψυχές των ανδρών δοκιμάζονται», για να γίνει στη συνέχεια η ανακουφιστική αυτή παραδοχή, το έναυσμα για το οριστικό ξεκίνημα του Πολέμου της Ανεξαρτησίας (1775-1783).

7400108.jpg

Οι βετεράνοι του Ιράκ θα έχουν μαζί τους φωτογραφικό υλικό που τράβηξαν με τη βοήθεια του κινητού τους τηλεφώνου και της ψηφιακής κάμερας, αδιάψευστοι μάρτυρες της βιαιότητας, των βασανιστηρίων και των δολοφονιών. Ορισμένοι βρήκαν το κουράγιο και μίλησαν στους Τάιμς της Κυριακής, απ΄ όπου αντλήσαμε τις παρακάτω πληροφορίες. Ο Τζέισον Ουασμπέρν, 28 χρόνων σήμερα περιγράφει την πρώτη αποστολή του στο Ιράκ, το 2003, όταν ο επικεφαλής της μεραρχίας έδωσε διαταγή να καταλάβουν ένα φτωχόσπιτο. «Γκρεμίσαμε με την κάνη του όπλου μας την πόρτα και βρεθήκαμε μπροστά σε μερικές γυναίκες με τα μωρά τους. Μας διέταξαν να απομακρύνουμε τα μωρά και να βάλουμε στο κεφάλι των γυναικών σάκους με άμμο, να δέσουμε τα χέρια τους πίσω στην πλάτη και να τις βάλουμε να γονατίσουν κοιτάζοντας τον τοίχο του σπιτιού τους. Δίπλα μου, ο συνάδελφος με ρωτούσε τι να κάνει με τα μωρά; Είμαστε κολλημένοι και οι δύο εκεί και δεν ξέραμε πώς να αντιδράσουμε. Εμφανίστηκε ο επικεφαλής αγριεμένος και μας είπε ότι όλοι πρέπει να είναι δεμένοι. Τους δέσαμε λοιπόν κι εμείς καλά. Τα μωρά τα παρατήσαμε στο πάτωμα και φύγαμε… Δεν το είχα φανταστεί έτσι».

Ενας άλλος βετεράνος, ο οποίος στο ξεκίνημά του δήλωνε ιδεαλιστής, χρόνια μετά εξακολουθεί να ξυπνάει τις νύχτες από τους εφιάλτες. Θυμάται το πώς συνάδελφοί του πυροβόλησαν δύο αθώους οδηγούς ταξί στη Βαγδάτη. Ο ένας ήταν κουφός και δεν άκουσε τί του ζήτησε ο Αμερικανός. Ο άλλος βρισκόταν στο φυλάκιο της μαρτυρικής Χαντίθα και ήταν ο δήμαρχος μικρής κοντινής πόλης. Το ανακάλυψαν αφού τον είχαν κάνει κόσκινο τα σκάγια του όπλου τους. Το τάγμα μου, θυμάται, όφειλε να απολογηθεί στην οικογένειά του. Το αμερικανικό κράτος πλήρωσε αποζημιώσεις. Αλλά τελικά αρκεί το χρήμα για να σκεπάσει τον πόνο της οικογένειας των δύο θυμάτων;

Οι βετεράνοι δεν αντιτίθενται στον πόλεμο. Ομως θα ήθελαν να μάθει ο κόσμος ότι τα όσα συνέβησαν στις φυλακές του Αμπού Γκράιμπ και στη Χαντίθα –

capt4_thumb.jpg

ph2007010501671.jpg

( Χαντίθα, φωτο της «Ουάσιγκτον Ποστ»)

-εκεί όπου πεζοναύτες σε κατάσταση αμόκ, επειδή βόμβα σκότωσε συνάδελφό τους, επέδραμαν σε σπίτια και σκότωσαν εν ψυχρώ είκοσι τέσσερις άμαχους πολίτες- δεν είναι μεμονωμένα, ατυχή γεγονότα, αλλά οργανωμένες πράξεις βίας, τις οποίες πολλές φορές οι κατέχοντες υψηλά αξιώματα αγνοούν ή κάνουν ότι αγνοούν. Η άποψη του στρατιωτικού κατεστημένου είναι ότι ο πόλεμος είναι μια πραγματική κόλαση και σε αυτόν όλα επιτρέπονται, ακόμη και οι πιο ακραίες πράξεις, στο όνομα του γενικότερου καλού! Ούτε ψύλλος στον κόρφο τους, λοιπόν. Μόνοι, αβοήθητοι, εκτεθειμένοι σε ύβρεις και καταγγελίες περί προδοσίας, αρνητές της πατρίδας, μη ήρωες πια… ποιος ξέρει τι τους επιφυλάσσει το μέλλον. Ομως τα στοιχεία που θα καταθέσουν, θα περάσουν εν ψυχρώ στην Ιστορία, η οποία αντιμετωπίζει εξίσου ψυχρά τη ρητορική της δήθεν ηρωικής αυτοθυσίας.

ριτς

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή 9-3-2008

A

Advertisements

13 thoughts on “Αρκεί η μνήμη μας να μην γινει επιλεκτική…

  1. το ότι κάτω από το ποστ σου έλεγε ‘νο κόμεντς’ πριν γράψω αυτό, ήταν σαν την απάντηση όλων.
    τι να πει κανείς μπροστά στο πρόβλημα που τόσα συνεπώς εκθέτεις.
    όπου ο ιδεαλισμός γίνεται έλλειψη ανθρωπιάς, γιατί ξεχνάμε ότι ο άνθρωπος, είναι ετυμολογικά άνθρωπος όταν είναι ζωντανός. μόνο τότε.
    πολλοί έχουν σφάξει τις αυτονόητες λογικές της ανθρωπιάς και της αλληλεγγύης, που ορίζουν τον άνθρωπο ως λογικό ζώο…

    τα συγχαρητήριά μου.

  2. «Μόνοι, αβοήθητοι, εκτεθειμένοι σε ύβρεις και καταγγελίες περί προδοσίας, αρνητές της πατρίδας, μη ήρωες πια… ποιος ξέρει τι τους επιφυλάσσει το μέλλον.»
    …όπως και τους βετεράνους του Κόλπου και του Κουβέιτ που μολύνθηκαν από τις βόμβες απεμπλουτισμένου ουρανίου. Όχι αυτοί τις πρώτης γραμμής, αλλά του υγειονομικού στα πλοία που ξέντυναν τους τραυματίες και μολύνονταν από τη σκόνη της ερήμου… Η ανίχνευση απεμπλουτισμένου ουρανίου στον οργανισμό γίνεται με ειδικές και υψηλού κόστους εξετάσεις που τότε μόνο το πεντάγωνο ήταν σε θέση να τις κάνει. Οι βετεράνοι διαμαρτύρονταν για περίεργα συμπτώματα αλλά τους λέγανε ότι είναι υγιείς για να μην τους ασφαλίσουν ως βετεράνους…
    Σήμερα πεθαίνουν ένας ένας «μόνοι, αβοήθητοι, εκτεθειμένοι σε ύβρεις και καταγγελίες περί προδοσίας, αρνητές της πατρίδας, μη ήρωες πια…» επειδή μίλησαν για όλα αυτά…

  3. Δυστυχώς Ρίτσα μου η μνήνη μας έχει εξασθενήσει και έχει γίνει φοβερά επιλεκτική. Τουλάχιστον υπάρχουν και κάποιες φωνές και μας βγάζουν από τον λήθαργο. Παραδοσιακά σήμερα με την λιακάδα που είχε σε διάβαζα κάπου στο Σούνιο.
    Καλά κούλουμα και καλή Σαρακοστή.

  4. eleni….Αν δεν τους σετάρουν τα μυαλά με ιδεαλισμό και καλούς σκοπούς, ποιός θα πάρει την απόφαση να καταταγεί…εκτός αν γίνει υποχρεωτική η στράτευση, καταναγκασμός. Οταν βεβαιως σκορπούν στα πεδία των μαχών και βλεπουν τί γίνεται ( λες και δεν ταχουν δει σε ταινίες από παιδιά, αλλά ειναι λίγο και τα ενσικτα που παιζουν ρολο ) τότε καποιοι από αυτούς γυρίζουν πίσω προβληματισμένοι.
    Αγαπητή μου, δεν υπάρχουν ιδανικές κοινωνίες, αλλα΄ακομη κι αν υπήρχαν δεν θα ειχαν απεμπολίσει το δικαιωμα να πολεμούν, να διεκδικούν και να κατακτούν ακριβώς με το σκεπτικό της διάδοσης του νοου χάου της ιδανικής κοινωνίας.

    jorgos papoutsis, ναι, ταπεινωμένοι κυρίως και μη ήρωεες… Ποιος θα τους γλυτώσει απ τη ντροπή ; Ποιός θα τους λάβει σοβαρά υπόψιν ; Ποιός θα τους δωσει δουλειά ; Η Αμερική έχει εκθρέψει έναν άκρατο πατριωτισμό και τον προωθεί με χίλια. Ολα τα άλλα είναι απλώς κουβέντες απελπισμένων νοικοκυράδων.

    pavlos. Ησουν στο Σούνιο παλιόπαιδο ε; Ποτέ δεν θα το ξεπεράσω αυτό το τοπίο. Δεν ξέρω γιατί, νομίζω ότι παραμενει μοναδικό.
    σε φιλω
    ριτς

  5. το ότι κάτω από το ποστ σου έλεγε ‘νο κόμεντς’ πριν γράψω αυτό, ήταν σαν την απάντηση όλων.

    νομίζω αυτό τα λέει όλα…

  6. inspirator ναι, εχεις δίκιο, αλλά ξέρεις, θέλω να ακουω και τον αντίλογο, αν και εφόσον υπάρχει , βεβαίως και όχι αντιλογο για τον αντιλογο.
    σε ευχαριστώ
    ριτς

  7. κάπου (που δε θυμάμαι) διάβασα ότι τους πολέμους τους θυμόμαστε όχι για το σκοπό τους, αλλά για τις μεθόδους τους…
    Και τώρα μου ήρθε (επειδή είδα ένα πρόσφατο ντοκυμαντέρ στο κανάλι της Βουλής) ότι τον Τζέγκις Χάν (ΗΠΑ) τον (θα τους) θυμόμαστε για το ότι εξόντωσε(αν) με ιδιαίτερη σκληρότητα (ανάμεσα σε άλλους) όλους τους κατοίκους της Περσίας (πόσους κύκλους κάνει η ιστορία, δε λες) και όχι για το ότι δημιούργησε(αν) τη μεγαλύτερη αυτοκρατορία στον κόσμο πολύ μεγαλύτερη από του Αλεξάνδρου, Ρωμαίων αλλά και (των ίδιων των αρχαίων) Περσών (έχει την πολυτέλεια να επαναλαμβάνεται δε λές τίποτα… και κάθε φορά κωμικοτραγικότερη)
    Ελπίζω τα όνειρά σας να πετάξουν ψηλότερα από κάθε χαρταετό…

  8. αυτό το δε θυμάμαι δεν έχει να κάνει με επιλεκτική μνήμη αλλά με φυσική αδυναμία (το γνωστό Αλτσχάιμερ, χεχεχε) 🙂

  9. …talking about επιλεκτική μνήμη,
    dear Rits,
    σε ενημερώνω ότι όσο διάβαζα το κείμενο, στην ταινία ΤΡΟΙΑ ο Μενέλαος απέθανε εντελώς χολλιγουντιανά και τραβάω τα μαλλιά μου, και ήρθα να γκρινιάξω που πήραν την poihtikh adoia και την κάναν αηδία…

    Το κείμενο… «τα σπάει» (όπως θα έλεγε ένας πιτσιρικάς/νέα σλανγκ έκφραση…)

    πολλά
    πολλά
    φιλιά
    από τους μετεωρίτες

  10. Meniek….εμενα τώρα γιατί μου φαινεται ότι το να συγκρίνουμε τον Μπους με τον Τζεγκις Χαν ειναι ιεροσυλία; Ο Τζεγκις Χαν ηταν πρωτίστως έξυπνος, στρατηγός με τα ολα του, κατακτητής με τα ολα του, δεν χρησιμοποιούσε απ ότι ξέρω προσχήματα, ορμούσε, ισοπέδωνε, σφαγιαζε και προχωρούσε. Ο δικός μας είναι μετρίου ευφυίας και υποχείριο των επιτελών του. Ασε που νομιζε ότι θα κατακτούσε τον κόσμο με μια αγκαλιά λουλούδια. Αυτό που το πάς ;

    Ποιο Αλζτχάμειρ μικρο μου ; Μια χαρά εισαι και να δεις μέχρι και χαρταετό θα πετάξουμε για να σκάσουν οι άλλοι…
    Πάντως το μπλογκ δεν εχει κινηση.Ολοι λειπουν, εγω φυλαω τον μικρό, ξέρεις τωρα..
    την αγαπη μου

  11. @@@Φαιη μου αγαπημένη… μη θυμωνεις και δεν μου εισαι ομορφη γενικώς και ειδικώς. Αστον Μενέλαο, εδώ καιγόμαστε και δεν χαμπαρια΄ζουμε μπιτι που λενε… Το κειμενο δεν τα σπαει, τωρα, ξέρω εγω που σου λεω, αλλα τί να κάνω, με το παιδί ζορίζομαι και κλεβω χρονο από παντού
    φιλια και να προσεχουμε για να εχουμε , ενταξει ;

  12. Εξαιρετικό το κειμενο σου Ρίτσα. Η κατακλείδα σου δε είναι αυτό που πρέπει να έχουμε όλοι στο νου.
    Αυτό που πρέπει να διδάσκεται στα σχολεία.
    Για σταματήσουν να βγαινουν νέες γενιές πολεμιστών σαν και αυτών.

  13. @@philos….εχεις δίκιο τελικά. Δεν το ειχα σκεφτεί ότι τέτοια θα πρέπει να τους διδάσκουν στο σχολείο. Ομως ξέρεις η πολεμική μηχανή πρέπει να δουλευει, το χρημα πρέπει να κινείται, αλλιώς θα μπατηρίσει το συστημα ….χα.χα..χα…… τί κρίμα!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s