Ενα ανοικτό μυαλό που τριγυρνάει ανάμεσα στ’ αστρα


clarkeportrait_200x278.jpg

Του χρωστούσα μια βιαστική αναφορά γι αυτό που ήταν και για όσα μας έκανε να σκεφτούμε. Ακροβατούσε ανάμεσα στη Γη και τα σύννεφα, μοναχικός οδοιπόρος της αναζήτησης, ένας γέροντας σχεδόν σοφός και χωρίς ούτε μια στάλα αλαζονίας. Παλιότερα, το 99 μου ‘χαν ζητήσει να γράψω κάτι γι αυτόν με αφορμή ένα ….μελλοντολογικό κείμενο που ήθελαν στη δουλειά. Το ψάχνω από προχθές που έμαθα για το θάνατό του, αλλά δεν το βρίσκω. Αντ’ αυτού, καταθέτω τις σκέψεις του για τον ανθρώπινο εγκέφαλο. Στο καλό, αγαπητέ Αρθουρ. Στο εξής θα κάνεις παιγνίδι με το Σύμπαν που αγάπησες.

images1212.jpg

Μια από τις πιο παράξενες αλήθειες, που ένας ευαίσθητος νους θα αδυνατούσε να δεχθεί χωρίς μια κάποια δόση μελαγχολίας, είναι το ότι τα τελευταία 50.000 χρόνια υπήρξαν πάνω σ’ αυτόν τον πλανήτη άνθρωποι που θα μπορούσαν να διευθύνουν μια συμφωνική ορχήστρα, να ανακαλύψουν θεωρήματα στα μαθηματικά, να γίνουν γενικοί γραμματείς του Ο.Η.Ε., να δημοσιεύσουν ένα συναρπαστικό βιβλίο ή να πιλοτάρουν ένα διαστημόπλοιο, αν τους είχε μονάχα δοθεί η ευκαιρία.

Το 99% των ανθρώπινων ικανοτήτων χάνεται άσκοπα, και ακόμα και εκείνοι από εμάς που θεωρούμε τον εαυτό μας μορφωμένο, καλλιεργημένο και ικανό, στο μεγαλύτερο μέρος του χρόνου μας λειτουργούμε σαν αυτόματες μηχανές και κρυφοκοιτάμε τις βαθύτερες ικανότητες του νου μας όλο κι όλο μονάχα μια ή δυο φορές στη ζωή μας. Πολλοί γοητεύονται από τις άγνωστες δυνατότητες του μυαλού οι οποίες περιγράφονται από τους θαυμαστές του Υπερφυσικού, αλλά οι γνωστές δυνάμεις του είναι ήδη τόσο εκπληκτικές, που νομίζω πως δεν υπάρχει ανάγκη να επικαλεστούμε κι’ άλλες.

1rea56b.jpgΠάρτε για παράδειγμα τη Μνήμη. Κανείς μέχρι σήμερα δεν έχει καταφέρει να κάνει έναν ικανοποιητικό απολογισμό του αριθμού των γεγονότων, των σκέψεων και των εντυπώσεων που μπορεί να αποθηκεύσει ο εγκέφαλος κατά τη διάρκεια μιας ζωής. Υπάρχει πλήθος ενδείξεων που δείχνει ότι δεν ξεχνάμε ποτέ απολύτως τίποτα! Απλώς υπάρχουν κάποια πράγματα που, για διάφορους λόγους, χαρακτηρίζονται από τον εγκέφαλο ως «δευτερεύουσας επιλογής», κι’ έτσι δεν είμαστε σε θέση να τα χειριστούμε επί του παρόντος. Σπάνια θα συναντήσουμε στην εποχή μας αληθινούς άθλους της μνήμης, κι’ αυτό γιατί δεν υπάρχει μεγάλη ανάγκη για κάτι τέτοιο στον κόσμο μας, τον κόσμο μας των βιβλίων και των αρχείων.

Πριν από την εφεύρεση της γραφής, όλη η ιστορία και η λογοτεχνία έπρεπε να αποθηκεύεται μέσα στο κεφάλι μας και να μεταδίδεται από στόμα σε στόμα. Ακόμη και σήμερα, υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να απαγγείλουν όλη τη Βίβλο ή το Κοράνι, όπως κάποτε μπορούσαν να απαγγείλουν όλους τους στίχους του Ομήρου. Οι εργασίες πολλών επιστημόνων, όπως ο Δρ. Γουάιλντερ Πένφιλντ και οι συνεργάτες του στο Μόντρεαλ, έχουν αποδείξει πως οι από καιρό χαμένες αναμνήσεις μπορούν να ξαναζωντανέψουν αν ερεθίσουμε ηλεκτρικά συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου. Θα ξαναζωντανέψουν σαν ένα παλιό φιλμ αρχείου που μπορεί να παιχτεί μέσα στο μυαλό. Το υποκείμενο ζει πάλι κανονικότατα με ολοζώντανες λεπτομέρειες (χρώματα, μυρωδιές, ήχους) κάποια εμπειρία του παρελθόντος, αλλά με κάποιον τρόπο έχει συνείδηση ότι πρόκειται για μια ανάμνηση και δε συμβαίνει εκείνη τη στιγμή στο παρόν.

Διάφορες τεχνικές υπνωτισμού μπορούν επίσης να επιφέρουν αντίστοιχα αποτελέσματα, κι αυτό ακριβώς το εφάρμοσε ο Φρόιντ για τη θεραπεία διανοητικών διαταραχών. Όταν θα βρούμε με ποιόν ακριβώς τρόπο ο εγκέφαλος κατορθώνει να φιλτράρει και να αποθηκεύει το βομβαρδισμό των εντυπώσεων που δέχεται κάθε δευτερόλεπτο της ζωής μας, τότε θα μπορέσουμε να αποκτήσουμε συνειδητό ή τεχνικό έλεγχο της μνήμης. Δεν θα πρόκειται πλέον για μια ανεπαρκή τυχαία διαδικασία. Αν θα θέλεις να «ξαναδιαβάσεις» τη σελίδα μιας εφημερίδας που είχες δει σε κάποια συγκεκριμένη στιγμή πριν από τριάντα χρόνια, θα μπορείς να το κάνεις, με τον κατάλληλο ερεθισμό των εγκεφαλικών κυττάρων. Κατά κάποιον τρόπο, θα είναι κάτι σαν ένα είδος ταξιδιού στο χρόνο, ίσως το μόνο είδος χρονοταξιδιού που είναι δυνατό να γίνει. Θα είναι θαυμάσιο να μπορούμε να κατέχουμε μια τέτοια δύναμη.(…) Ήδη, έχουμε κατορθώσει σε πειραματικό στάδιο να διοχετεύσουμε ηλεκτρικούς παλμούς από μικρόφωνα κατευθείαν στο ακουστικό κέντρο του εγκεφάλου κουφών ανθρώπων, οι οποίοι από εκείνη τη στιγμή μπορούν να βιώνουν την εμπειρία του ήχου. Λέω «να βιώνουν την εμπειρία του ήχου» και όχι «να ακούνε» γιατί έχουμε ακόμα αρκετό δρόμο μέχρι να μπορέσουμε να μιμηθούμε το σύστημα ηχοσήμανσης του αυτιού, και όσο για το σύστημα που χρησιμοποιεί το μάτι αυτό είναι πολύ πιο πολύπλοκο. Πόσο καιρό όμως νομίζετε ότι θα χρειαστούμε για να καλύψουμε αυτή την απόσταση; Σ’ αυτό το σημείο, πρέπει να αναφέρω μια εκπληκτική σειρά πειραμάτων που έκανε ο μεγάλος φυσιολόγος Λόρδος Αντριάν. Πήρε το μάτι ενός βατράχου και το συνέδεσε ηλεκτρικά με έναν ενισχυτή και ένα ηχείο. Καθώς τριγυρνούσε μέσα στο εργαστήριο, το νεκρό μάτι τον εικονοποιούσε πάνω στην κόρη του, και η διαδοχή των φωτοσκιάσεων που συλλάμβανε μετατρεπόταν σε ακουστικά σήματα. Ο επιστήμονας έφτασε στο σημείο να χρησιμοποιεί την αίσθηση της ακοής του για να δει μέσα από το μάτι του ζώου!

Μπορεί κάποιος να φανταστεί τις απεριόριστες προεκτάσεις αυτού του πειράματος στην εξέλιξή του. Οι εντυπώσεις των αισθήσεων από οποιοδήποτε άλλο ζωντανό πλάσμα -ζώο ή άνθρωπο- μπορούν να «καλωδιωθούν»απευθείας στα κατάλληλα τμήματα του εγκεφάλου. Και έτσι, θα μπορεί κανείς να δει μέσα από τα μάτια ενός άλλου, ή ακόμα και να πάρει μια ιδέα από το πως είναι να ζεις μέσα σε ένα μη-ανθρώπινο σώμα! Αν δεν μπορέσουμε να επιτύχουμε τελικά τη βιολογική αθανασία, αν δεν μπορέσουμε να γλυτώσουμε το ανθρώπινο σώμα από τον αναπόφευκτο μαρασμό και αποσύνθεσή του, ίσως να μπορέσουμε να το αντικαταστήσουμε όσο μας μένει ακόμα χρόνος. Το υποκατάστατο δεν είναι απαραίτητο να είναι ένα άλλο σώμα με σάρκα και αίμα, θα μπορούσε κάλλιστα να είναι μια μηχανή.

againstthefall_298x486.jpg

Ακόμη κι αν ο εγκέφαλος δεν είναι αθάνατος, είναι βέβαιον πως μπορεί να ζήσει πολύ περισσότερα χρόνια από το σώμα μέσα στο οποίο φιλοξενείται, και το οποίο φθείρεται γρήγορα από ατυχήματα, τις ασθένειες και τις λειτουργικές αποτυχίες του. Για να σας δείξω πως οι μελέτες πάνω σ’ αυτό το θέμα δεν είναι καθόλου καινούργιες, θα σας πω μόνο πως είκοσι χρόνια πριν, σε μια θρυλική σειρά πειραμάτων, Ρώσοι χειρουργοί κατόρθωσαν να διατηρήσουν το κεφάλι ενός νεκρού σκύλου για δυο ολόκληρες εβδομάδες, υποστηρίζοντάς το μόνο μηχανικά. Δε γνωρίζω αν έχει δοκιμαστεί και σε άνθρωπο, αλλά θα με εξέπληττε αν δεν είχε. Αν πιστεύετε πως ένας ακίνητος εγκέφαλος θα ζούσε μια πολύ ανιαρή και μελαγχολική ζωή, αυτό σημαίνει πως δεν έχετε καταλάβει καθόλου τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι αισθήσεις μας. Ένας εγκέφαλος, συνδεδεμένος με καλώδια ή με ραδιοσήματα στα κατάλληλα όργανα, θα μπορεί να συμμετάσχει σε οποιαδηποτε εμπειρία, πραγματική ή -το πιο σημαντικό- φανταστική. Όταν αγγίζετε κάτι, έχετε αλήθεια επίγνωση ότι ο εγκέφαλος δεν είναι στα δάχτυλα αλλά ένα μέτρο μακριά τους; Και άραγε, θα καταλαβαίνατε κάποια διαφορά αν τα δάχτυλά σας ήταν τρια χιλιόμετρα μακριά; Ξέρετε, τα ραδιοσήματα κάνουν ένα τέτοιο ταξίδι πολύ πιο γρήγορα από τους νευρικούς παλμούς που ταξιδεύουν κατά μήκος του χεριού σας…

Όταν έκλεισε τα 90 του ο Κλάρκ ανέβασε ένα βίντεο στο YouTube, εκφράζοντας τρεις ευχές: Θα ήθελε κάποιες ενδείξεις για την ύπαρξη ζωής στο σύμπαν· θα ήθελε να υιοθετήσουμε καθαρές πηγές ενέργειας, εγκαταλείποντας την καταστροφική εξάρτηση από το πετρέλαιο και φυσικά θα ήθελε να δοθεί τέλος στις συγκρούσεις που διχάζουν την υιοθετημένη πατρίδα του, τη Σρι Λάνκα.

2001-movie_342x450.jpg

Για όσους δεν τον θυμούνται καλά, ίσως κάτι τους λέει η ταινία επιστημονικής φαντασίας «2001 :A space Odyssey» ( 1968) του Στάνλευ Κιουμπρικ, σε κείμενα Άρθουρ Κλαρκ σε καιρούς χαλεπούς. Η ανθρώπινη εξέλιξη, η τεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και η ζωή εκτός του πλανήτη Γη αποτελούσαν τα συστατικά στοιχεία της ταινίας που περιορίστηκε σ’ έναν μινιμαλιστικό διάλογο, προτάσσοντας κυρίως την τεχνική των εφφέ. Σήμερα, παρά τις κριτικές που κατά καιρούς έχει δεχτεί η ταινία, επικρατεί η άποψη ότι είναι ο,τι καλύτερο έχει δώσει ο κινηματογράφος στον συγκεκριμένο τομέα….

ριτς

ΥΓ. Aν κάποιος θέλει περισσότερες πληροφορίες, εδώ

Advertisements

23 thoughts on “Ενα ανοικτό μυαλό που τριγυρνάει ανάμεσα στ’ αστρα

  1. Τον απασχολουσε βλεπω τα μαλα η επιμηκυνση της ανθρωπινης εμπειριας.
    Ν’άρκουσε μοναχα η δομικη μαστορικη για τη σπορα του ανθρωπου Arthur μου..

  2. Tι απίστευτο μυαλό, θυμάμαι ότι πρώτα διάβασα το βιβλίο και μετά είδα την ταινία. Είχα μείνει άφωνος. Σίγουρα εκεί που πήγε μπορεί να βρει και κάποιες απαντήσεις.

  3. Απίστευτο μυαλό και η ταινία μοναδική και από τις αγαπημένες!

    Πίσω στ’αστρα του λοιπόν…

    Φιλιά και καλημέρα πολύ πρωινή και από μένα Ριτσάκι!! 🙂

  4. Tι θα μπορούσε να πει ένα Τέρας Αμάθειας για «Ένα ανοικτό μυαλό που τριγυρνάει ανάμεσα στ’ αστρα»?

    ……………………………………………………………..!

    Κι ένα ευχαριστώ σε σένα που από την ανάρτηση σου, έμαθα πράγματα!

    Καλή σου ημέρα 🙂

  5. Κι είναι στιγμές που ξεκολλάμε από τη μήτρα του γραφείου ή του καναπέ μας κι ατενίζουμε τη μεγαλοσύνη του ανθρώπου: αυτού που δεν γνωρίζει από περιορισμούς και μας πάει όλους (ακόμη κι εμάς τους καθημερινούς και άχαρους) ένα βήμα μπροστά. Κι είναι και μεγάλες οι απώλειες όταν φεύγουν τέτοιοι άνθρωποι, αλλά πάντα, ευτυχώς, θα υπάρχουν κι άλλοι. Αρκεί να τους δοθεί η χάρη να ακουστούν.

    Το κείμενό σου Ρίτσα μου σήμερα, μου έδωσε ιδέα για μια ιστοριούλα. Ελπίζω να τη γράψω σύντομα και (φυσικά) να σου την αφιερώσω.

    Καλή σου μέρα 🙂

  6. Σημαντικός άνθρωπος και μεγάλο μυαλό. Απέχουμε ακόμα πολύ στο να εξερευνήσουμε και να μεγιστοποιήσουμε τις ανθρώπινες πνευματικές δυνατότητες. Καλημέρα ριτσάκι μου.

  7. Η ταινία Οδύσσεια 2001 προέκυψε από μια μικρή ιστορία του (The Sentinel) και ο ίδιος την ξαναέγραψε σαν βιβλίο μετά την κυκλοφορία της ταινίας.
    Το αγαπημένο μου βιβλίο του είναι Οι Επικυρίαρχοι…

  8. Θα συμφωνήσω και γω με τον προλαλήσαντα ότι οι Επικυρίαρχοι ήταν το βιβλίο του που με έβαλε στις περισσότερες σκέψεις.
    Εξαιρετικό μυαλό που ευτυχώς άφησε μεγάλη κληρονομιά στις επόμενες γενεές!

  9. Τι παραπάνω να πω;
    Έχω διαβάσει τα περισσότερα βιβλία του (πώς όχι;) και τον θεωρούσα από τα μεγαλύτερα μυαλά της εποχής μας
    Δεν ξέρω αν θα βρει απαντήσεις, εμάς πάντως μας έδωσε πολλά να σκεφτόμαστε
    (εξαιρετικό, Ριτσάκι!)

    Καλημέρες

  10. Mια ΚΑΙ περί ταινιών ο λόγος, ας πούμε ένα αντίο και στον Άντονι Μινγκέλα, που έφυγε νεότατος. Αφήνοντας δυο-τρεις μαγευτικές ταινίες πίσω του, όπως ο ‘Άγγλος ασθενής’.

  11. Ακροβατούσε ανάμεσα στη Γη και τα σύννεφα, μοναχικός οδοιπόρος της αναζήτησης, ένας γέροντας σχεδόν σοφός και χωρίς ούτε μια στάλα αλαζονίας.

    Μόνο τη φωτογραφία του, που ανέβαζες, να κοιτάξει κανείς, φτάνει για να προσυπογράψει αυτή τη λιτότατη και γλυκύτατη περιγραφή του.

    Του κουνώ κι εγώ το μαντίλι μαζί σου.
    Αν μπορούσα να πιστέψω, θα ήταν μια παρηγοριά να ξέρω πως μπορεί και να μας περιμένει out there

    Καλό σου απόγευμα

  12. Μερικές φορές νιώθω πολύ ανίδεη. Όπως τώρα. Θα την πω την αμαρτία μου (αν είναι αμαρτία). Δεν τον ξέρω τον κύριο. Κάτι έμαθα τώρα από την ανάρτηση σου Ρίτσα μου. Κάτι είναι κι αυτό.
    Την καλησπέρα μου

  13. Δεν τον ήξερα Ρίτσα μου τον γλυκύτατο αυτό άνθρωπο. Είναι από αυτούς που πάνε τον κόσμο βήματα μπροστά, όπως φαίνεται!! Εντυπωσιακή η ενημέρωση που μας έκανες! Ίσως κάποτε οι άνθρωποι καταφέρουν να χρησιμοποιήσουν μεγαλύτερο μέρος από τον εγκέφαλό τους και λύσουν έτσι πολλά από τα μυστήρια που μας περιβάλλουν! Όμως φοβάμαι ότι εμείς όσο πάμε και λιγότερο εγκέφαλο χρησιμοποιούμε :)))
    Καλό ξημέρωμα.

  14. @@@greeklolita Η ανθρώπινη εμπειρία είναι το ένα κομματι της ζωής μας, το άλλο είναι η πολυσχιδής σπορά και όχι η μονοδιάστατη. Δεν ξέρω ποιά ήταν η άποψη του για το δεύτερο σκέλος. Ωστόσο το γεγονός ότι αναζητούσε αλλους Γαλαξίες, το γεγονός ότι διείσδυε στα άδυτα του εγκεφάλου και ότι αγαπούσε τον ΑΝΘΡΩΠΟ ( το δείχνουν ολες του οι πράξεις)σημαίνει ότι πάσχιζε για κάτι που ξεφεύγει από την καθημερινότητα και την ομοιογένεια, την οποιαν ολεις εμείς υπηρετούμε πιστά. Καλημερα σου.

    @@@pavlos.. Μα το σημαντικό είναι το τί εικόνα αφήνει πίσω του και για ποιούς μπορεί να λειτουργήσει ως ερέθισμα ζωής..Καλημερα Παύλο μου…. πού εισαι ; εκτός φαντάζομαι…

  15. @@thalassinimatia..Καλημερα με μια μερα καθυστέρηση, αλλά ξερεις τωρα, το μακρύ μου το κοντο μου κι ολα τα λοιπά συναφή. Πώς πανε οι κηπουρικές εργασίες ;
    Καλημερα και σε σενα και στον Π…
    ριτς

    @@@Το Τέρας της Αμάθειας … Καλό μου, πολλα θα μπορούσες να πεις. Η αποψη μας , οποια κι αν ειναι, προσθέτει, δεν αφαιρεί…. σκεψου το έτσι και θα δεις’ Καλημέρα και καλο Σ/Κ

  16. @@Dora Tsirka …Δώρα μου, πράγματι μεγάλη η απώλεια, αλλά δεν βλέπω ενδιαφέρον από τον κοσμο.Ξέρεις, μας έχει πνίξει το κυνήγι της επίπλαστης ευημερίας ή αν θες το κυνήγι του μεροκαματου, όπως βεβαίως και η εσωστρέφεια που μας ρουφάει το χρόνο…Κι έτσι, λίγοι νοιάζονται για τα μεγάλα..Καλημέρα, καλημέρα, θα τα πούμε ξάνά…
    ριτς

    @@Vasilis Καλημερα Βασίλη μου με μεγάλη καθυστέρηση Αλλά το πηξιμο,πηξιμο γενικώς… Ναι,ειναι γεγονός ότι χρησιμοποιούμε ελαχιστες από τις δυνατότητες του εγκεφάλου μας ,γι αυτό κι οταν καποιος χρησιμοπιιήσει λίγο παραπάνω θεωρείται διάνοια, πρωτοπόρος κλπ

    Καλο Σαββατοκυριακο σου ευχομαι
    ριτς

  17. @@ Stratos Α, δεν το ήξερα Στράτο μου. Σε ευχαριστώ για τηνπληροφορία..Να τί κάνει η κουβεντούλα. Αυγατίζουμε τις γνώσεις μας….
    Οι Επικυριαρχοι , δυστυχώς , δεν υπάρχουν στη βιβλιοθήκη μου.
    φιλια, ριτς

    @@Philos…Μακάρι να ίσχυει αυτό που λες, και πράγματι να άφησε κληρονομιά σπουδαία στις επομενες γενιές….
    φιλια
    ριτς

  18. @@Νατασσακι….. γεια σου παλιονατασσάκι. Εχεις διαβάσεις τα περισσότερα; Εγω λίγα πολυ λίγα. Οντως ομως υπηρξε εξαιρετικό μυαλό και ελπίζω το φευγιό του να μην μας κάνει να τον διαγράψουμε.Τόχουμε εμείς οι θνητοί αυτό το ελαττωμα
    ευχαριστώ Νατασσακι…και καλοΣ/Κ

  19. @@gerasimos Λογικά θαπρεπε να ανεβάσουμε ενα ποστ ενημερωτικό, γιατί φοβάμαι ότι και αυτόν λίγοι θα τον θυμούνται. Ξέρεις πολλές φορες εντυπώνεσαι τους ηθοποιούς, αλλά ξεχνάς τους σκηνοθέτες. Νέος ομως, Γεράσιμε, πολύ νέος άνθρωπος…..
    καλημερα
    ριτς

  20. @@justme…..Ναι, το προσωπο του μεταφέρει στον κόσμο την απολυτη ηρεμια και γαληνη,την εικόνα του ανθρώπου πουχει ομορφα προσμετρήσει τον βίο του και στο τέλος μπορεί και χαμογελάει για όσα έζησε, για οσα πρόσφερε..Ειχε μεταξύ αλλων υιοθετήσει τη Σρι Λάνκα οπου και ζουσε.
    Καλημερα, καλημερα….
    ριτς

    @@Kitsomitsos. Ναι, σωστή η παρατήρηση σου, Κάτι σαν τον Ιούλιο Βερν. Για να δουμε ποιός θα πιάσει την ακρη του νήματος τωρα και θα κάνει τη διαφορά..
    καλη σου μερα και καλο Σ/Κ

  21. @@Meropi Δεν πειράζει Μερόπη μου. Ο ένας μαθαίνει στον άλλον πράγματα…κι εγω από σενα πολλές φορές…νασαι καλα και να προχωράμε…
    φιλια ριτς

    @@Geokalp . Ομορφα τα αστέρια και ρομαντικά…ακόμη…..

    @@@@marianaonice Σ ευχαριστώ καλή μου. Ναι, σπουδαίος άνθρωπος και με καλοσύνη που για μένα μετράει πολύ.
    καλημερα ριτς

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s