Ο ευρωπαϊκός ελιγμός του Ερντογάν


Ποιος θα το φανταζόταν: το θέατρο του παραλόγου ανακάλυψε το ανθεκτικότερο θεατρικό σανίδι στην Τουρκία και πάνω του τους τελευταίους μήνες μια χούφτα παλιάτσων και κακοπληρωμένων ηθοποιών δοκιμάζει τις αντοχές της σκηνής, ώσπου να σπάσει κι αυτή και ο θόρυβος να ακουστεί επτά γειτονιές πιο πέρα.

Ως πρόσφατα η Τουρκία είχε στο ενεργητικό της αλλεπάλληλα στρατιωτικά πραξικοπήματα, των οποίων οι πρωταγωνιστές γίνονταν εγγυητές – βαστάζοι του κεμαλικού κράτους, αδιαφορώντας για το κατά αν η εκκοσμίκευση του κράτους συμβάδιζε με τη δημοκρατία. Στους δαιδαλώδεις διαδρόμους των υπογείων κυβερνητικών κτιρίων σε Άγκυρα και Κωνσταντινούπολη, ο οθωμανικός αυταρχισμός κρατούσε γερά τα ηνία. Ήταν δε η επίσημη Τουρκία αυτή που απαγόρευε τη λειτουργία των ισλαμικών κομμάτων ή που διατηρούσε εν ψυχρώ και παρά τις διεθνείς διαμαρτυρίες τα περίφημα λευκά κελιά… για να μην αναφερθούμε στην πραξικοπηματική συμπεριφορά έναντι της Κύπρου. Και ιδού η επιτομή πλέον του παραλογισμού: ένα ωμό δικαστικό πραξικόπημα σε πλήρη εξέλιξη. Οι εμπνευστές του απειλούν να θέσουν εκτός λειτουργίας το κυβερνών ισλαμικό κόμμα του Ταγίπ Ερντογάν, που στις πρόσφατες εκλογές συγκέντρωσε το εξαιρετικά υπολογίσιμο ποσοστό του 47%. Αυτό ακριβώς το κόμμα, το Συνταγματικό Δικαστήριο της Τουρκίας μελετά αν θα το εξοστρακίσει από την πολιτική σκηνή για μια μαντίλα… για μια Ελένη που θα λέγαμε για τους Τρώες.

Η αλήθεια, βεβαίως, δεν βρίσκεται σ’ ένα κομμάτι υφάσματος, παρότι η τουρκική Εθνοσυνέλευση πράγματι ήρε την απαγόρευση που ίσχυε για τη μαντίλα στα πανεπιστήμια. Για την κάστα των ισλαμιστών είχε τεθεί θέμα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς η απαγόρευση της μαντίλας στους «ναούς της γνώσης» αποτελούσε ευθεία προσβολή των θρησκευτικών πιστεύω της γυναίκας. Όμως η δικαστική εξουσία, υποχείριο της στρατιωτικής εξουσίας ανέλαβε προσφάτως ρόλο «εξτερμινέιτορ»: κατηγόρησε τον Ερντογάν ότι σύρει την Τουρκία πίσω από την ισλαμική του ατζέντα, άρα πρέπει να τον εξαφανίσει. Η πολιτική ένταση των ημερών κάνει κραυγαλέες τις βαθιές κοινωνικοπολιτιστικές διαφορές της χώρας. Κανείς δεν ξέρει αν το σκληρό «μπρα ντε φερ» θα γίνει το Βατερλώ της μιας ή της άλλης πλευράς. Αν το παλιό πολιτικό-στρατιωτικό κατεστημένο θα πανηγυρίσει μια μεγάλη νίκη ή αν θα κλάψει μέχρι θανάτου.

Προς το παρόν ο Ερντογάν, οπαδός της ψυχρής λογικής, αντεπιτίθεται, παίζοντας το χαρτί της Ε.Ε. Είναι, ίσως, το τελευταίο ισχυρό χαρτί που μπορεί να παίξει ο πρωθυπουργός, σε μια στιγμή που η Ε.Ε. προτιμάει να εμφανίζει το αποστασιοποιημένο προφίλ της. Θέλοντας λοιπόν να δείξει ότι οι μεταρρυθμίσεις προωθούνται και τα κριτήρια της Ε.Ε. συμπληρούνται, ο Ερντογάν στέλνει στην Εθνοσυνεύλευση προς τροποποίηση το άρθρο 301 του ποινικού κώδικα περί «προσβολής του τουρκισμού», θύματα ή παρ’ ολίγον θύματα οποίου υπήρξαν ο δολοφονημένος Χραντ Ντινκ, ο νομπελίστας Ορχάν Παμούκ, η συγγραφέας Ελιφ Σαφάκ… Στην Άγκυρα αναμένονται οι κ. Ρεν και Μπαρόζο. Θα επιδιώξουν, ενδεχομένως, να απασφαλίσουν την περόνη της χειροβομβίδας. Γιατί αν εκραγεί στα χέρια των επίδοξων ταραχοποιών, η Τουρκία, της οποίας η οικονομία δεν αισθάνεται πολύ καλά τελευταία, θα διολισθήσει σ’ ένα αυταρχικό αντιδημοκρατικό καθεστώς. Η ευρωπαϊκή της πορεία θα ενταφιαστεί και ο κίνδυνος να εξελιχθεί σε παράγοντα αποσταθεροποίησης στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής θα γίνει αίφνης ορατός.

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή 10-4-2008

ριτς

21 thoughts on “Ο ευρωπαϊκός ελιγμός του Ερντογάν

  1. Κάθε φορά που επισκέπτομαι αυτή τη χώρα ή διαβάζω γι’ αυτήν, έχω μια αίσθηση τεντωμένου σκοινιού. Αυτό που κρύβεται πίσω από τα ωραία αρώματα της τουριστικής αιγυπτιακής αγοράς και τις ευρωπαϊκες επιτυχίες της στην Γιουροβίζιον, είναι ένας ομφάλιος λώρος του τόπου με τη θρησκευτική παράδοση, της χώρας με την ιστορία της, των ανθρώπων που στην πλειοψηφία τους κακοπερνούν για να άρχει η νομενκλατούρα των στρατηγών. Ο μεγάλος ασθενής μπορεί να συρρικώνθηκε, αλλά πάσχει ακόμη.
    Ωραίο κείμενο Ρίτσα μου

  2. Καλημέρα, εκ του αποτελέσματος κρίνονται όλα.
    Ευτυχώς η δυστυχώς, η διάρκεια της ανθρώπινης ζωής είναι πολύ μικρή για να αποτιμηθούν αποφάσεις που αφορούν λαούς.
    ps
    Από μικρή μου άρεσε η δημοσιογραφία, και τώρα που κάνω σχόλια, νιώθω σαν μικρή αρθρογράφος.
    Ευχαριστώ για το βήμα..

  3. Εγώ για αυτό νοιώθω περήφανη (και ανακούφιση!) γιατί μπορώ να διαβάσω από ελληνα δημοσιογράφο σε ελληνική εφημερίδα τέτοια υπέροχα κείμενα και κρίμα που δεν είναι στα αγγλικά για να διαβαστούν και παραπέρα…Φιλω και χαιρετώ

  4. κοίτα τώρα δίλημμα… ανάμεσα στον Ερντογάν και την (εξ ορισμού, για τις δυτικές κοινωνίες, καταπιεστική) μαντίλα και τις παρεμβάσεις στο κράτος των στρατοκρατών…
    Πιο lose lose situation δε θα μπορούσα να φανταστώ😦

  5. Όντως χαμένη υπόθεση όπως και αν το δεις…
    Penelope κι εγώ θα ήθελα να τα δω στα αγγλικά στις μεγαλύτερες εφημερίδες, να τρίβουν τα μάτια τους μερικοί μερικοί…

  6. Stratos…..Δεν ξέρω αν η υπόθεση της Τουρκίας ειναι χαμένη, Η Τουρκία ειναι μεγάλη δυναμη με μεγάλες αδυναμίες. Ακροβατεί κατι αιώνες τώρα και κανείς δεν ξέρει πώς θα χειριστεί τα του οίκου της. Η πολιτική και διπλωματική σκεψη της εχει αρχή μεση και τέλος, κάτι που λειπει από τους προσφιλεις της γειτονες, εμας δηλαδή.
    Ευχαριστώ πολύ για τα καλά σας λόγια, αλλά βρε παιδιά, να μας ακουσει και κανείς, τί θα πει ;

    Αλήθεια, μαθατε το Νατασσσακιον με τί ασχολείται ; Ακουσα διαφορα και λεω μήπως οι φήμες, οι πληροφορίες τελος παντων εφτασαν και σε σας
    χαιρετω

  7. Meniek…. αγαπημένη μου φίλη, το μπρα ντε φεερ ειναι συγκλονιστικό απ ότι μαθαίνω. Θεριά που κτυπιούνται. Δεν ειναι ο Δαβιδ και ο Γολιάθ, η μυγα στην ουρά του ελέφαντα ή κατι άλλο…Είναι δυο τιτάνες που θα ….φανε τα μουστάκια τους. Αλήθεια, δεν ενθυμούμαι καλά,ειχαν μουστας οι τιτάνες ;
    σε φιλω γλυκειά μου

  8. Penelope…..dearest σε τελεφωνώ που λεν στο χουριό μου αλλα ντεν ακουει το παιντί. Πάλι με τον Τζόνι νταλαβερίζεσαι μωρέ κόρη μου ;
    Εν παση περιπτωσει, σ ευχαριστώ πολυ, αλλά οπως ειπα και στον Στράτο μας, ας μην το παραξηλώνουμε, γιατί στο τέλος θα με δείτε σε καμια βιτρίνα να διαβάζω ποιηματα, παραλλαγή των βιτρινών στο Αμστερνταμ, δηλαδή.
    φιλια
    ριτς

  9. @Σοφια….. μου, σου αρεσει η δημοσιογραφία,λοιπον…Δεν εχει σχεση παντως με αυτό που κανουμε τωρα μεταξύ μας. Είναι σκληρή , απάνθρωπη, απαιτητική, αφιλη και εκδικητική αμα λαχει…Αλλά τα σχολια σου ειναι ευπρόσδεκτα…
    σε χαιρετω καλη μου φιλη

  10. Dora Tsirka….Καλησπέρα Ντορα μου Πώς είστε , εσύ, η οικογένεια σου ; Καλύτερα λιγο ;
    Δεν μπορώ να πω ότι φοβαμαι για την Τουρκία,παρ ότι ενα δικαστικό πραξικοπημα ειναι του ματς και δεν ξέρω αν πισω του σπρωχνουν οι παλιοι πολιτικοι και ο στρατός. Δεν ξέρω επισης ποιο παινγίδι προτίθεται να παιξει ο Ερντογάν, ο οποιος δεν ειναι τυχαίος πολιτικός.
    Οτι βεβαίως κατι συμβαίνει δεν υπαρχει αμφιβολία κι όταν αυτό το κατι μπερδεύεται με την οικονομία, ας βάλουμε καλου κακου καμια κάσκα….
    φιλια
    ριτς

  11. Kαλε δεν άκουσα τίποτα!!! τέτοια γυμνάσια μου κάνει ο Johnny, κάθε φορά αλλάζει τον ήχο του κινητού μου και νομίζω ότι αλλάζει η μουσική στο ΒΒC2..

  12. Penelope….. τί πλάκα που έχεις παιδάκι μου…. Κι εσυ δηλαδή το κινητο τί τοχεις αν ειναι να μην το ακούς
    σε παιρνω τωρα,.εχε το αυτί σου καθαρό..

  13. Penelope…..Βρε δεν ακους, βρε Πενελοπε; Κι αυτή η τηλεφωνήτρια εχει μια ψευδή φωνή, δράμα βρε παιδί μου , δράμα….

  14. Ωραίο κείμενο, Ρίτσα:)…όντως ακροβατούμε κι οι δυο κι όντως η διπλωματία των γειτόνων έχει αρχή μέση και τέλος εν αντι θέσει με τη δικιάμας που μονίμως κοιτάει κατ’αλλού
    Καλησπέρα

  15. Γιατί αν εκραγεί στα χέρια των επίδοξων ταραχοποιών, η Τουρκία, της οποίας η οικονομία δεν αισθάνεται πολύ καλά τελευταία, θα διολισθήσει σ’ ένα αυταρχικό αντιδημοκρατικό καθεστώς. Η ευρωπαϊκή της πορεία θα ενταφιαστεί και ο κίνδυνος να εξελιχθεί σε παράγοντα αποσταθεροποίησης στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής θα γίνει αίφνης ορατός.

    Δηλαδή, εννοείτε ότι η Τουρκία «αίφνης» θα γίνει μια χώρα στην οποία το καθεστώς:

    –θα δίνει την άδεια στο στρατό να εισβάλλει σε γειτονικές χώρες;
    –θα πολεμά μια μειονότητα με όλα τα μέσα;
    –θα φυλακίζει σχεδόν το σύνολο της αριστεράς;
    –θα βασανίζει κατά συρροή αντιφρονούντες και όποιον άλλον καπνίσει στις αρχές ασφαλείας;
    –θα διατηρεί γερμανικής εμπνεύσεως (βλ. RAF) λευκά κελιά;
    –θα έχει ένα στράτευμα που είναι το δεύτερο μεγαλύτερο στο ΝΑΤΟ και ένας από τους μεγαλύτερους επιχειρηματικούς ομίλους στη χώρα;
    –θα δολοφονεί παιδιά και αφού αρχικά τα βαφτίζει «τρομοκράτες», θα ανακαλεί για να φορτώσει τα θύματα σε αυτονομιστές που δεν βρίσκονταν καν στον τόπο του εγκλήματος;
    –θα διατηρεί για τους στρατηγούς θεσμικά κυρίαρχο ρόλο στη χάραξη πολιτικής;
    –θα τιμά τον αρχιπραξικοπηματία του ’80, συγγνώμην, πρώην «πρόεδρο», ο οποίος θα δίνει διαλέξεις για την ορθή πολιτική στις σχέσεις με τις ΗΠΑ και τον «Ιρανικό κίνδυνο» σε εκδηλώσεις όπου θα του επιδαψιλεύονται κολακείες και θωπείες από την αμερικανοτουρκική κοινότητα;
    –θα αναδεικνύει ως κυρίαρχο στο πολιτικό σκηνικό ένα κόμμα με το θρησκευτικό προσδιορισμό ως βασικό του χαρακτηριστικό;

    Πω, πω. Σοβαρός κίνδυνος αυτός για την «δημοκρατική» Τουρκία, που οδεύει εξ άλλου ολοταχώς προς την ακόμη πιο «δημοκρατική» ΕΕ.

    Παρεμπιπτόντως, αν κανείς απασφαλίσει την περόνη μιας χειροβομβίδας, ακολουθεί έκρηξη εντός περίπου 5 δευτερολέπτων. Υποθέτω ότι κάτι άλλο θέλατε να πείτε.

    Καλημέρες Τετάρτης.

  16. καλημέρες Τετάρτης…. Μήπως δεν καταλάβατε το νοημα του κειμένου; Μήπως δεν γνωρίζετε τί θα πει …δημοσιογραφική αδεία; Μαλλον πλακα μου κάνετε…αλλά δεν πειράζει γιατί ειστε απόλαυση.
    σας χαιρετώ αγαπητέ μου Λύκε… Αλήθεια, είδατε στο δρόμο σας την κοκκινοσκουφίτσα ;

  17. Επιχειρώ να συνοψίσω σε είκοσι λέξεις και κάτι ψιλά το πολιτικό ζουμί του oped: το-κακό-βαθύ-κράτος-την-πέφτει-στον-καλό-κουμπάρο-hopeless-φιλοευρωπαίο-Ερντογάν-κι-αυτός-θυμάται-το-301-ωιμέ-αν-πέσει-τη-στρουμφήσαμε–αν κατάλαβα λάθος, διορθώσεις ευπρόσδεκτες.

    Με όλη την καλή πρόθεση και μπόλικη γευστική δημοσιογραφική άδεια από πάνω, και αν αυτό είναι το νόημα, η περιγραφή των διλημμάτων της σύγχρονης Τουρκίας μου μοιάζει απελπιστικά ελλιπής αν όχι εντελώς απούσα, πράγμα που εξηγείται σε ένα βαθμό από την δομή στάσης και αναφοράς του κειμένου (γενική πολιτική τοποθέτηση της Καθημερινής, θέσεις της ελληνικής κυβέρνησης/διπλωματίας κ.λπ.). Πέραν αυτού, διαφωνώ και με την οπτική της προσέγγισης, για ουκ ολίγους λόγους, μερικούς από τους οποίους παρέθεσα υπό μορφήν ερωτημάτων σχολιασμένων με συνδέσμους.

    Καλό μεσημέρι.

  18. @@@Ο Λυκος της Στεππας…. καλο μεσημέρι και μπορείς να διαφωνείς …ταχουν και οι προηγουμενοι ημών. Οι σχολιασμοί ειναι δικαιωμα σου και η Τουρκια ενα πεδίο ανοικτό για όλους….

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s