Amsterdam : έτσι, χωρίς πρόγραμμα


Ο ανθρώπινος τύπος της ωραίας εποχής ανήκει πια στη δικαιοδοσία του παρελθόντος. Το ίδιο και ο αγαπημένος Jacques Brel. Μέρα με τη μέρα, ώρα με την ώρα πλάθεται ένας άλλος τύπος. Δεν ξέρουμε όλοι εξίσου καλά το πρόσωπο του, γι αυτό και εικάζουμε. Το σίγουρο όμως είναι ότι εμφανίζεται περισσότερο αδιάλλακτος και περισσότερο απολυταρχικός. Ναι, ο καινούργιος άνθρωπος που δεν αντέχει τίποτα το μαυρόασπρο, βυθίζεται στο ατελείωτο διαυγές χρώμα, δεν νοσταλγεί κανένα κομμάτι του παρελθόντος, κι ας είναι αυτό το πιο σπουδαίο παρελθόν. Επιλέγει την ταχύτητα, το διαζύγιο με την Ιστορία, τα σπάει με την ιδέα ενός κισμέτ , αγνοεί ότι υπάρχει και θλίψη γύρω του, ότι κάποιος μπορεί να μην αντέχει αυτούς τους ρυθμούς κι ότι ζαλίζεται να τον θωρεί. Δεν ξέρει τίποτα για τους συμβολισμούς του Παρισιού , του ιμπρεσιονισμού, τον ενοχλούν οι ντανταϊστές και ο,τιδήποτε του θυμίζει παρελθοντική τέχνη, προτιμάει να μοιάζει με έναν σύγχρονο δούκα που πίνει τη βότκα του μέσα από τη γόβα μιας ρωσίδας χορεύτριας από αυτές που χρόνια τώρα κατακλύζουν τη χώρα, μιμούμενες στιγμιαία χορεύτριες του Μαξίμ.

Για όσους δεν κατάλαβαν, αυτό είναι ένα καθημερινό κομμάτι της επιταχυνσης της Ιστορίας. Γι αυτό και ανέβασα εναν Μπρελ. Θα μπορούσα να το πω τροχοπέδη, χάριν αστεϊσμού βεβαίως.

ριτς

Advertisements

14 thoughts on “Amsterdam : έτσι, χωρίς πρόγραμμα

  1. rits, καλημέρα!
    είναι τρομερά ενδιαφέρον το θέμα που άνοιξες.
    θα μπορούσα ίσως να πω πως είναι το θέμα ‘ο άνθρωπος χωρίς ρίζες’;
    οι ρίζες και τα κλαδιά που κοιτάζονται στον καθρέφτη και κανείς πια δεν αναγνωρίζει πατρότητα ή συγγένεια, είναι κομμένα, βαλμένα σε βάζο ή δοκιμαστικό σωλήνα, έτοιμα προς βρώσιν της επιστήμης ή μιας μάταιης τέχνης, και φυσικά προορισμένα για ένα θάνατο, κι αυτόν περιορισμένο, δλδ όχι συμβολικό: όλα σήμερα πεθαίνουν ή βιώνονται μόνα τους.
    η αναφορά ‘ρίζα – κλαδί’ για την ιστορία του ανθρώπου είναι παραπομπή σε εικόνα πολύ αγαπητή στον αραβικό πολιτισμό, από την εποχή του 8ου αιώνα μ.Χ.
    όταν βάζεις αυτή την εικόνα δίπλα στον μπρελ, ο συνδυασμός γίνεται μελαγχολικός όσο κι ο μπρελ.
    τι άλλο να με άγγιξε με τον τραγουδιστή ή συνθέτη ή μουσικό, ή άνθρωπο μπρελ,
    από το ότι δεν είχε ντροπή για να εκφράσει το mal de vivre που αναγνωρίζουμε όλοι ίσως στον εαυτό μας, αλλά, ντρεπόμαστε να δεχτούμε. αυτός, έπαιρνε την κιθάρα του κι έβγαζε λίγο το ταλέντο του, και πολύ ταπεινόνταν πετώντας στα μούτρα των άλλων τη δυστυχία του. τη δυστυχία του που γινόταν μέσω της τέχνης πατρίδα μας. γιατί, πέστε μου, πιο ήταν αυτό που έκανε μεγάλο το μπρελ, η μουσική, μεγαλειώδης, ή το μουσικό πάθος του που έβγαινε από το στόμα και τα μάτια συγχρόνως;
    ο τραγουδιάρης μπρελ είναι ο πουλαντζάς του βελγίου: η εικόνα της συντριβής.
    ο άνθρωπος που ζει μέσα στη στιγμή του παρόντος την ανισορροπία με τις ρίζες του. ή την επανάσταση εναντίον της ιστορίας του, του κισμέτ, του άσπρου μαύρου, και αυτά που τόσο σοφά και λιτά αναφέρεις ρίτσα.
    για να συνδεθούν ίσως και ‘λίγο’ να επιβιώσουν οι άνθρωποι σήμερα, ξανα-ανα-ΚΑΛΥΠΤΟΥΝ τις ρίζες τους: νεο-φιλοπάτρηδες, νεο-…ορθόδοξοι, κλπ.
    όπως για τους βέλγους, κάποτε, σαν εθνικό κίνημα μπροστά σε τόσα αδιέξοδα στάθηκε ο υπερ-ή ο επέκεινα-ρεαλισμός. δεν είναι τυχαίο ότι ο σουρεαλισμός είχε τόσους βέλγους μεγάλους καλλιτέχνες: σαν να έλεγε αυτό το κίνημα: ‘να δούμε αλλιώς, αυτό, που ούτως ή άλλως αλλοίωσαν για μας προγονικές ουτοπίες και άλλοθι, και αλλοιώνουμε εμείς για να αναγνωρίσουμε τι μας γίνεται.
    ο μπρελ είναι ένας άνθρωπος που έσυρε το μαχαίρι ανάμεσα στην πατρίδα του και τη γλώσσα του, την έκοψε, τον μίσησαν, τον λάτρεψαν γιατί στο παραμύθι ο βασιλιάς ήταν γυμνός κι ο μπρελ ντύθηκε γυμνός βασιλιάς κι όλοι ταυτίστηκαν μαζί του.
    μαζί δλδ με την απόρριψη της ιστορίας μερικοί άνθρωποι πέρασαν και στην απόρριψη των μύθων, πράγμα ακόμη πιο δύσκολο.
    ξαναγυρίζω στο ζευγαράκι μου: τέτοιοι δεν ήταν και ο μπρελ και ο πουλαντζάς;
    τέτοιος δεν ήταν και ο ναζίμ χικμέτ, που παρέδωσε εαυτόν βορρά και …εθνικό βραβείο ποίησης πλέον των ίδιων των λογοκριτών του;
    τέτοιος δεν ήταν ο δικός μας καβάφης; ποιος δικός μας; ποιος δλδ, γιατί πολλές εικόνες παλεύουν για ένα όνομα και μια ταυτότητα…
    είναι μερικοί άνθρωποι που από μόνοι τους είναι κύκνεια άσματα.
    καλούνε σ’εναν κόσμο που δε γνωρίζουν ακόμη, όπως λέει κι ο σωκράτης στην απολογία του.
    έναν κόσμο απλό, ξεχασμένο, αγνό. άγνωστο, κι όμως διαισθητικά οικείο, και μερικές φορές εφικτό και υπαρκτό.
    σαν αυτή τη στιγμή ριτς, που η αναφορά σου στην τραγικότητα του ανθρώπου (εγώ τουλάχιστον έτσι εξέλαβα τούτο το θαυμάσιο κείμενο που διάβασα) φέρνει αχνά και ευαίσθητα την ελπίδα ότι ο άνθρωπος σκέφτεται ακόμη κι ίσως βρίσκει τη δύναμη να αναθεωρήσει τη μοναξιά της εγωπάθειας και τον ιμπεριαλισμό των κρυμμένων συναισθημάτων.
    περίφημη ρήση: ‘ο κόσμος είναι απλός’
    και : ‘ίδιον της φιλίας η απλότης’
    και η φιλία μπορεί να είναι κοινωνία.

    την καλημέρα μου και συχώρα για ό,τι σαχλαμάρα έγραψα, δεν την ξαναδιαβάζω τώρα, θα ντροπιαστώ το απόγευμα που θα την ξανασκεφτώ!:)

  2. @@Eleni…..Υπέροχο συμπλήρωμα αναφορά στις σκέψεις μου…Ολο το κείμενο με εκφράζει και ειδικότερα αυτές οι τρεις προτάσεις που κρύβουν τόση αλήθεια μέσα τους :

    «Είναι μερικοί άνθρωποι που από μόνοι τους είναι κύκνεια άσματα.
    καλούνε σ’εναν κόσμο που δε γνωρίζουν ακόμη, όπως λέει κι ο σωκράτης στην απολογία του.
    έναν κόσμο απλό, ξεχασμένο, αγνό. άγνωστο, κι όμως διαισθητικά οικείο, και μερικές φορές εφικτό και υπαρκτό»

    Δεν μπορούσα να φατναστώ ότι ο αγαπημένος, παθιάρης και αυτοκαταστροφικός Μπρελ θα σε ενέπνεε με αυτόν τον τρόπο, παρ ότι ξέρω ότι μεγάλωσες και ξεκινησες τη διαδικασία ωρίμανσης στο Βελγιο, την πατρίδα του…
    φιλια

  3. Υπέροχα και τα δύο κείμενα και της Ελένης και το δικό σου. Πράγματι η Ελένη δεν τις χρειάζεται τις ετικέτες… Αλλά δεν συμφωνώ Δεν συμφωνώ με το ‘mal de vivre’ των δυτικών λαών, κάθε άλλο θα έλεγα .Δεν συμφωνώ το ότι δε ψάχνουμε τις ρίζες μας και την ιστορία μας. Τις ψάχνουμε για δούμε τι μας χωρίζει από τους αλλους και όχι τι μας Ενώνει… και εκεί είναι το κλειδί του ‘mal de vivre’…

  4. @@@@Penelope dearest….δεν κατέχω πολλά επί του θέματος..Ξέρω λίγα από αυτά που εχει γράψει ο Μπρυκνέρ στο βιβλίο του για τις Ενοχές της Δύσης. Κάτι άλλο δεν γνωρίζω, αλλά ειδικά ο Μπρελ ασχολείται με το είδος. Ο,τι θες /ομως να το συζητήσεις με την αραβολόγο μας , την Ελένη, η οποία μπορεί εκ των πραγμάτων να δώσει τις ενδεδειγμένες απαντήσεις
    φιλια\
    ριτς

  5. και μιάς και έγραψες δούκας (στην μουσική δούκα λέμε τον David Bowie), άκου και μιάν άλλη εκτέλεση (μην την βλέπεις μόνο άκου την)

  6. ριτς, ευχαριστώ για την ευγένεια στην απάντησή σου, καθώς και την πηνελόπη. το αστείο είναι ότι η αντίθεση ‘χωρίζω ενώνω’ που αναφέρει η πηνελόπη, υλοποιείται στην ιστορία σήμερα: αφενός ευρωπαΙκή ΕΝΩΣΗ, αφετέρου διαίρεση σε κρατίδια ανθρώπων που έτσι μπορεί να κάνουν πόλεμο μεταξύ τους…

    την καλησπέρα μου! μεγάλη μέρα για μένα σήμερα…

  7. Λατρεύω τον Jacques Brel, λατρεύω την μαυρόασπρη εποχή. Πειράζει που δεν θέλω άλλο συνθετικό χρώμα στην ζωή μου?

    Φιλιά

  8. Από τη συγκλονιστική ερμηνεία του Jacques Brel στη γαλλική και σε περιβάλλον και εποχή μποέμ, σε μία εξίσου συναρπαστική εκτέλεση στην αγγλική από τον David Bowie, τον ροκερ «προφήτη» της νέας εποχής, η απόσταση είναι πολύ μεγαλύτερη από όσο με πρώτη ματιά φαίνεται…

  9. @@@ Indictos….

    @@Zalmoxis

    Το κόμματι με τον Μπόουι ήθελα να το ανεβάσω για να δούμε τη διαφορά, αλλά σκέφτηκα ότι θα ηταν υπερβολικό εκ μέρους και ίσως χάλαγα λίγο το κλίμα εποχής που ήθελα να δώσω
    φιλια

  10. @@Pavlos.. Ναι, είναι ένα μεγάλο διλημμα αυτό. Γιατί ετσι όπως εξελισσονται τα πράγματα μάλλον σε πολύ σκουρο πια μας βγαίνει, αν και είμαστε κυριολεκτικά πνιγμένοι από την πολυχρωμία.
    φιλια Παυλο
    ριτς

  11. @@ Eleni Tί συμβαίνει Ελένη και είναι μεγάλη η μερα ; Ελπίζω ναναι γενέθλια , ελπίζω ναναι κατι καλο για το παιδί….
    σε φιλω
    ριτς

  12. ε, δεν αλλαζει και πολύ… η γιαγια μου αν και οχι συγχρονος ανθρωπος ‘ηξερε ολους τους συμβολισμους του Παρισιού και του ιμ μπρε σιωνισμου και αγαπούσε τους Νταντά πολύ αν και αναλφάβητη…

    καλος ο Μπρελ, μηπως μπορουμε να βρουμε και ολιγον Ζύλ Βινιώ? εχω φαει τα Ιντερνετια αλλα τίποτα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s