Εκσυγχρονισμός, μεταρρύθμιση, μετανεωτερικότητα !!! Δύσκολα πράγματα.


Σημείωση δική μου : ούτε εγώ κατάλαβα τι ήθελα να πω, αλλά καμιά φορά χρειάζεται και αυτό. Προς αποζημίωση ,λοιπόν, ένα θεϊκό χορευτικό αγκάλιασμα

Richard Gere & Jennifer Lopez – La revencha del tango

Στις 21 Φεβρουαρίου του 2001, δημοσιογράφοι γαλλικού τηλεοπτικού δικτύου παρουσίασαν εκπομπή με τον τίτλο «Bouillon de culture» (εργαστηριακή καλλιέργεια κουλτούρας), συζήτηση αφιερωμένη στον πολύπαθο εκσυγχρονισμό. «Μπορούμε να κινήσουμε το κράτος;», ήταν η βασική ερώτηση, την οποίαν κλήθηκαν να απαντήσουν οι καλεσμένοι στην εκπομπή. «Ναι, να κινήσουμε το κράτος, αλλά προς ποία κατεύθυνση;», αναρωτήθηκαν. «Και γιατί; Να προχωρήσουμε, αλλά προς τι; Να κινηθούμε στο όνομα ποιας ιδέας και ποιας καινοτομίας; Να καλύψουμε το χαμένο έδαφος ή μάλλον καλύτερα να μη χάσουμε το τρένο του εκσυγχρονισμού. Και τι μ’ αυτό; Ποιος θα ωφεληθεί;» Αναπάντητα ερωτήματα, σε μια εποχή, όπου οι αμφισβητούμενες από πολλούς συνισταμένες του κράτους παρέμεναν ο βασικός εκφραστής των ευρωπαϊκών πολιτικών συστημάτων, η κοινωνική συνοχή έμοιαζε αδιαπραγμάτευτη και η έννοια εκσυγχρονισμός – μεταρρύθμιση είχε μεν εισαχθεί στο λεξιλόγιο των πολιτικών και των κοινωνιολόγων, αλλά ήταν ραντισμένη με αρνητισμό. Ο κόσμος προτιμούσε να ξορκίζει το δίδυμο και όχι να το περιεργάζεται. Στο κάτω κάτω, ποιος εν έτη 2001 και μάλιστα πριν από την 11η Σεπτεμβρίου φανταζόταν όσα έμελλε να ακολουθήσουν; Όπως μάλιστα σημειώνει ο Γάλλος διανοητής Pierre-Andre Taguieff, αυτές οι έννοιες ήταν κούφιες διατυπώσεις που κατευθύνονταν σε άδεια ή λιγότερο άδεια κεφάλια.

( Μερελλό)

Αυτό που προέκυψε από την εκπομπή ήταν σίγουρα ασαφές: «κίνηση για την κίνηση», «αλλαγή για την αλλαγή», «εκσυγχρονισμός για τον εκσυγχρονισμό»…. αδιάκοπος κυματισμός της θάλασσας, χωρίς κανείς να ψάχνει το πολυπόθητο ιθακικό λιμάνι για να σταθμίσει τη στατικότητα της στεριάς. Μα, ούτε ο πολυμήχανος Οδυσσέας άντεξε τον διαρκή κυματισμό.

Είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος, με ή χωρίς προσόντα, καλείται να προσαρμοστεί στο καινούργιο, στη νεωτερικότητα, να τρέξει, να παραμείνει… σύγχρονος. Λογικό. Δουλειά της ανθρωπότητας είναι να κινείται προς τα εμπρός και να επιβιώνουν όσοι διαθέτουν υψηλά αποθέματα προσαρμογής. Όπως είναι επίσης αλήθεια πως σήμερα δεν υπάρχουν γύρω μας παρατηρητήρια σταθερότητας, διατήρησης, συντήρησης, κι ας πιστεύουμε πεισματικά το αντίθετο. Μόνο νεωτερικότητα και εκσυγχρονισμός. Εκσυγχρονίζομαι σημαίνει εξαλείφω το παρελθόν, βάζω στο πάνω πατάρι το παλιομοδίτικο λαμέ φορεματάκι των φοιτητικών μου χρόνων. Εκσυγχρονίζομαι σημαίνει αποδέχομαι και προσκολλώμαι στιγμιαία στο φευγαλέο παρόν, ασπάζομαι την όποια νεωτερικότητα, ακόμη κι αν υποψιάζομαι ότι νεωτερικότητα είναι η κίνηση συν την αβεβαιότητα. Στοίχημα λοιπόν η διαρκής νεωτερικότητα και ο αέναος εκσυγχρονισμός. Κι όμως, όπως λεει ο Γάλλος διανοητής, νεωτερικότητα (μοντερνισμός, ίσως;) με κυμαινόμενο ορισμό υπήρχε και χθες και σήμερα, θα υπάρξει και αύριο, πάντα η ίδια και πάντα διαφορετική. Το νεωτερικό – ριζοσπαστικό, άλλωστε, σημαίνει συμβαδίζω με την εποχή μου, ή είμαι μπροστά από την εποχή μου. Η Ιστορία διδάσκει ότι όλες οι εποχές έζησαν παρεμφερείς κυματισμούς. Στην αντίθετη περίπτωση θα είχαμε γίνει υμνητές της διαρκούς στασιμότητας και ο πλανήτης Γη θα είχε πεθάνει από πλήξη. Τα στοιχήματα ήταν ωστόσο διαφορετικά. Ήταν ας πούμε η φεουδαρχία και η απολυταρχία που όφειλαν να εξαλειφθούν. Ηταν ο ιδεολογικοπολιτικός αυταρχισμός που έπρεπε να απαλλαγεί από την υπεροψία του, ώστε ο πολιτικός να μπορεί να προσεγγίζει επίπλαστα τις μάζες. Ηταν το κράτος – έθνος που άπλωνε εγωιστικά τα πλοκάμια του, πνίγοντας τις κραυγές του νεογέννητου παγκοσμιοποιημένου κόσμου. Ο Γκαίτε, στις αρχές του 19ου αιώνα παραπονιόταν στους φίλους του ότι η εποχή του είναι η εποχή των εξειδικεύσεων! Για φαντάσου!

«Les Deux Soeurs» του Renoir, (9.098.000-12.133.000 ευρώ), ένα κορυφαίο έργο, σημείο αναφοράς για την ιμπρεσιονιστική προσωπογραφία)

Οι καιροί μας αντιμετωπίζουν διαφορετικά σχήματα. Ο δυτικός κόσμος, πλεονέκτης κόσμος, ούτως ή άλλως, σε γενικές γραμμές έχει απαντήσει σε πολύ βασικά πολιτικοκοινωνικά ζητήματα, με αποτέλεσμα να μπορεί να ακολουθεί με υποτυπώδη άνεση τον διαρκή κυματισμό της νεωτερικότητας. Σ’ αυτόν τον κυματισμό, αφελώς θα προσέθετα και το κλίμα ή μάλλον οτιδήποτε ακούει στο όνομα Πράσινο (Green). Αέναη κίνηση είναι κι αυτή και παράλληλα ένα σπουδαίο στοίχημα που θα έβγαζε τον πολίτη της Δύσης από την πλήξη του. Μου έκανε τρομερή εντύπωση ότι η συντηρητική Wall Street Journal στο ένθετο περιοδικό της έχει μια σελίδα με τον τίτλο «Η άνοδος των οικολόγων – πλουσίων», αναφέροντας περιπτώσεις ανθρώπων από το χώρο των τραπεζών και των επιχειρήσεων που στόχο έχουν να περάσουν το πράσινο μήνυμα στον κόσμο, ακριβώς στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού, πάντα μέσα από τις δικές τους πρωτοβουλίες. Προφανώς όταν έχεις χρήμα κάνεις ό,τι θες και πουλάς στυλ στον κοσμάκη. Ναι, αλλά υπάρχουν και δεκάδες χιλιάδες πλούσιοι που διεκδικούν το χρήμα στην παλιομοδίτική του εκδοχή.

Σήμερα θα αναφέρω λίγους από αυτούς που φιλοξενούνται στην αμερικανική εφημερίδα. Ο 51χρονος Αντρέα Κλαβαρίνο, πρόεδρος της εταιρείας Assocarboni, θέλοντας να φανεί χρήσιμος στο περιβάλλον αποφάσισε να κάνει ντους το πρωί και να τσαλαβουτάει στην μπανιέρα. Απενεργοποίησε δηλαδή και το τζακούζι; Ω! Στη συνέχεια περπατάει, χρησιμοποιεί το ποδήλατο και τις δημόσιες συγκοινωνίες, ενώ αποφεύγει… να τραβάει συχνά το καζανάκι της τουαλέτας! Ημαρτον, μίστερ Αντρέα μας. Ενας άλλος πολυεκατομμυριούχος, ο χρηματιστής Νίκολας Μπέργκρουεν πούλησε το πολυτελές σπίτι του και το ’ριξε στις αγροτικές εργασίες και τα κοινωνικά προγράμματα. Αυτός μάλλον θα κατήργησε τις τουαλέτες τελείως. Η εξοχή γαρ! «Επενδύω στον πραγματικό κόσμο», λέει στον έκπληκτο δημοσιογράφο της Wall Street.

Ο κατάλογος είναι μακρύς. Πολίτες του κόσμου που έχουν ξεπεράσει τον καθημερινό οικονομικό γολγοθά, ξανοίγονται τώρα στις σύγχρονες μετα- νεωτερικότητες, επενδύοντας στην Καλή Ενέργεια και στην Πράσινη Φιλανθρωπία. Στον μακρύ κατάλογο των Ευρωπαίων Πράσινων συμπεριλαμβάνονται οι γιοι του σερ Τζέιμς Γκόλντσμιθ, Ζακ και Μπεν (και νέοι και ωραίοι), οι οποίοι καταναλώνουν την τεράστια περιουσία της οικογένειας σε φιλανθρωπικές μετα-νεωτερικότητες και σε πράσινες καινοτόμες ιδέες. Συμπεριλαμβάνεται επίσης και ο πρίγκιπας Κάρολος, γνωστός για τις (Μερελλο)

ντοματούλες του, όπως και ο Γερμανός Φρανκ Ασμπεκ, παθιασμένος με την ηλιακή ενέργεια, την οποία θέλει να την κάνει πράξη στις αναπτυσσόμενες χώρες του Τρίτου Κόσμου. Και ο Δανός Γιόργκεν Κλάουζεν, πρόεδρος επιχείρησης που ασχολείται με συστήματα θέρμανσης, ο οποίος λέει ότι στην κατασκευή των προϊόντων του χρησιμοποιεί αυστηρότερους κανόνες από αυτούς της πολιτείας και ευελπιστεί να καταστήσει ένα μικρό νησί της Δανίας ελεύθερο διοξειδίου του άνθρακα!

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή, 29-6-2008

18 thoughts on “Εκσυγχρονισμός, μεταρρύθμιση, μετανεωτερικότητα !!! Δύσκολα πράγματα.

  1. Σαν σκοτσέζικο ντους έχω καταντήσει. Από το σημειο G στο σημειο Αγνωστο Χ πηγαίνω. Μα τί ευρηματικότης κι αυτή!!

  2. Ρίτσα μου καλημέρα,
    όπως πάντα ενδιαφέρουσα η ανάρτηση σου.
    Γέλασα πολύ με τον κύριο που για ….οικολογικούς λόγους ξεχνά να τραβά το καζανάκι. Το να βάλει ένα τούβλο μέσα για να πέφτει λιγότερο νερό, το καταλαβαίνω. Αλλά το να μην το τραβά καθόλου!!!! Χα χα χα!!
    Να σου πω την αλήθεια, τα περισσότερα από αυτά δεν τα πιστεύω καθόλου. Νομίζω ότι τους επιβάλλονται από τους επικοινωνιολόγους που προσλαμβάνουν.

  3. Καλή σου ημέρα από το -ακόμη- γιαπί μας! Ελπίζω το μεθεπόμενο ΣΚ να σε διαβάζω καθισμένος στο νέο μας σαλονάκι!

  4. Εκσυγχρονίζομαι σημαίνει εξαλείφω το παρελθόν, βάζω στο πάνω πατάρι το παλιομοδίτικο λαμέ φορεματάκι των φοιτητικών μου χρόνων. Εκσυγχρονίζομαι σημαίνει αποδέχομαι και προσκολλώμαι στιγμιαία στο φευγαλέο παρόν, ασπάζομαι την όποια νεωτερικότητα, ακόμη κι αν υποψιάζομαι ότι νεωτερικότητα είναι η κίνηση συν την αβεβαιότητα.

    Δεν ξέρω εσύ γιατί το έγραψες, εγώ πάντως κατάλαβα γιατί ποτέ δεν συμπάθησα τον «εκσυγχρονισμό» αυτού του τύπου, και τους εκφραστές του. 🙂

    Γιατί καθόλου δεν μου αρέσει η «κίνηση για την κίνηση», η «αλλαγή για την αλλαγή»..

    Merci, Ριτσάκι μας, που βάζεις το μυαλό μας σε στροφές!😉
    (τα υπόλοιπα, αύριο από κοντά)

    Φιλιά, καλό μήνα!!!🙂

  5. Ο εκσυγχρονισμός είναι πάγιο αίτημα των σύγχρονων κοινωνιών. Σήμερα είναι νομίζω και λίγο… της μόδας. Όλοι μιλάνε για αυτόν: οι σοσιαλιστές χρησιμοποιούν τον όρο εκσυγχρονισμό, οι φιλελεύθεροι τον όρο μεταρρυθμίσεις.

    Όντως χρειαζόμαστε εκσυγχρονισμό. Και ηγέτες να τον φέρουν εις πέρας…

    Καλημέρα!

  6. Oι κυβερνήσεις στην Ελλάδα σκέφτονται και δρουν οικολογικά. Αλλά ο κοσμάκης δεν μπορεί να το καταλάβει .
    Και ερωτώ…
    Γιατί μειώνεται συνεχώς η αγοραστική αξία του εισοδήματος των ελλήνων;
    Και απαντώ…
    Αγοράζοντας λιγότερα, τρώμε λιγότερα, αφοδεύουμε λιγότερο, τραβάμε το καζανάκι λιγότερες φορές και έτσι εξοικονομούμε νερό.
    Απλούστατον…

  7. Να αρχίσω απο το τανγκό…ναι το είδα ολόκληρο παρά το γεγονός οτι δεν με συγκινούν οι πρωταγωνιστές του…ο χορός φυσικά και με ‘αρωμα γυναίκας’ ακόμα καλύτερα. Τι χορός! Εχεις δίκιο…θα επανέλθω γιατί δεν διάβασα όλο το κείμενο…κάτι μου λέει οτι έχει σχέση με το τανγκό!:)

  8. @@@Θαλασσινή μου…. η ατιμη η δουλεια παιδί μου…..τα ξέρεις τωρα….

    @@@ gournelou Ελενάκι όχι δεν εχει καμια σχεση με το τανγκό.

  9. μας φάγαν οι όροι, και ήλθε η ώρα να πάρουμε τα όρη θαρρώ… (εγώ θα την κάνω δεν βαστώ)

    καλό ξημέρωμα και νύχτα χαμογελαστή🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s