Με αφορμή ένα βιβλίο, φευγαλέες αναφορές στον φιλελευθερισμό.



Για πολλούς, ακόμη και η λέξη προκαλεί δυσφορία. Φιλελευθερισμός, είπατε; Όχι, ευχαριστώ δεν θα πάρω. Προτιμώ να είμαι καθηλωμένος στο σήμερα, να ζεσταίνω καθημερινά τη φωλιά με τα κεκτημένα μου και να αναζητώ όλο και περισσότερο την παρουσία του γιγαντιαίου και πολυπλόκαμου κράτους. Στο κάτω κάτω εγώ δεν το πληρώνω; Ας με υπηρετήσει, λοιπόν, όπως μου πρέπει!

Η αλήθεια είναι ότι ο άνθρωπος με ευκολία σπεύδει συχνά να απορρίψει ή να χειροκροτήσει πολιτικές ιδεολογίες, χωρίς προηγουμένως να έχει εντρυφήσει σ’ αυτές, όντας τρόπον τινά θύμα του συρμού της εποχής του και της δημαγωγίας των πολιτικών. Θα ’χετε ίσως προσέξει ότι στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό, τα φιλελεύθερα κόμματα δεν πρόκοψαν ή μάλλον δεν κατάφεραν να συγκινήσουν τα πλήθη. Ο ορθολογισμός δεν υπήρξε ποτέ γοητευτικός, καθώς απορρίπτει οτιδήποτε λαϊκιστικό και συναισθηματικά φορτισμένο. Γι’ αυτό και οι φιλελεύθεροι, προκειμένου να αποκτήσουν έδρανο και στεντόρεια φωνή χρειάστηκε να υπαχθούν σε σταθερές πολιτικές ομάδες, κυρίως όμως συντηρητικές, καθώς για την αριστερά αποτελούσαν και αποτελούν απαγορευμένο καρπό. Αλλά αυτός ο επαχθής συνεταιρισμός δεν είναι ό,τι καλύτερο. Ακόμη και στα μπλογκ που στην εποχή μας αφθονούν, όσα έχουν ενστερνιστεί στον τίτλο τους τον φιλελευθερισμό βρίσκονται στην ουρά της γενικής κατάταξης, ή έχουν λιγοστούς «πελάτες» ή σε τελική ανάλυση γίνονται σάκος του μποξ για τους διαφωνούντες.

Κι όμως, αν ανατρέξουμε βιαστικά και επιφανειακά στην ιστορία της χώρας θα πρέπει να σταθούμε στις προσωπικότητες που συνέθεσαν τον λεγόμενο ελληνικό διαφωτισμό, βαθιά επηρεασμένες από τον ευρωπαϊκό διαφωτισμό, γνώρισμα του οποίου είναι και ο φιλελευθερισμός. Η πνευματική κίνηση που σημειώθηκε στη Δυτική Ευρώπη στα τέλη του 17ου αιώνα, με κύριους στόχους τη λύτρωση του ανθρώπινου πνεύματος από τις προλήψεις, τις δεισιδαιμονίες, την αυθεντία του κράτους και της Εκκλησίας και την επικράτηση του ορθού λόγου, της πνευματικής ελευθερίας, της ανεξιθρησκίας και του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, έγινε σημαία για ανθρώπους, όπως ο Ευγένιος Βούλγαρης, ο Ρήγας Φεραίος, ο Αδαμάντιος Κοραής, o Ροΐδης και ενδεχομένως ο Ανδρέας Λασκαράτος (αν και ο Λασκαράτος διακρίθηκε κυρίως για τον θρησκευτικό φιλελευθερισμό του). Βεβαίως, πολλοί από αυτούς απαξιώθηκαν και κάποιοι αφορίστηκαν από την Εκκλησία, η οποία δεν είχε το παραμικρό περιθώριο να αντέξει –εκείνη την εποχή– τον θρησκευτικό φιλελευθερισμό.

Στη συνέχεια θα ήθελα να προσθέσω τον Ελευθέριο Βενιζέλο,τον πολιτικό που υπήρξε προσηλωμένος στις αξίες της φιλελεύθερης σκέψης (σήμερα μέχρι παρεξηγήσεως διαστρεβλωμένη) και είχε πάντα κατά νουν να προχωρήσει σε τολμηρές μεταρρυθμίσεις που θα άλλαζαν τη μορφή της Ελλάδας. Ήταν κατ’ εξοχήν οπαδός της ατομικής ελευθερίας, βαθιά πεπεισμένος ότι ο άνθρωπος μπορεί να χαράσσει ο ίδιος τη μοίρα του και σίγουρος ότι το ατομικό συμφέρον αποτελεί το πιο ισχυρό κίνητρο για την ατομική και συλλογική πρόοδο.

Κάτι που είχε διαλαλήσει νωρίτερα, το 1776, ο πατέρας του φιλελευθερισμού Ανταμ Σμιθ,στο βιβλίο του «Μελέτη για τις αιτίες του πλούτου των Εθνών».Ο Σμιθ είναι γνωστό ότι καταδικάζει τις κρατικές παρεμβάσεις (λιγότερο κράτος), ασκεί έντονη κριτική στις συντεχνίες και στα κλειστά επαγγέλματα και τάσσεται κατά των κρατικών και ιδιωτικών μονοπωλίων, αποδοκιμάζοντας και τους πλούσιους κεφαλαιούχους που επιδιώκουν τη δημιουργία μονοπωλιακών καταστάσεων, νοθεύοντας τον ελεύθερο ανταγωνισμό.

Αφορμή γι’ αυτές τις αναφορές στον φιλελευθερισμό υπήρξε το βιβλίο του διευθυντού του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών Δημήτρη Σκάλκου («Αλήθειες για το φιλελευθερισμό», εκδόσεις Κριτική) που έφτασε στο δημοσιογραφικό γραφείο προ μηνών και που αποφάσισα να το ξεσκονίσω και να το προβάλω, όχι γιατί στηρίζω ή δεν στηρίζω τον φιλελευθερισμό, αλλά γιατί πιστεύω ότι μέσα από τις σελίδες του μπορεί κάποιος να σχηματίσει μια εικόνα γι’ αυτό το σύστημα αξιών που προς το παρόν κατατάσσεται στην ουρά των πολιτικών συστημάτων. Το βιβλίο προλογίζει ο συνάδελφος Πάσχος Μανδραβέλης, σημειώνοντας μεταξύ άλλων ότι για την ελληνική κοινή γνώμη ο φιλελευθερισμός είναι ό,τι η κόλαση για τις θρησκευτικές θεωρίες. Λειτουργεί ως φόβητρο που αποτρέπει κάθε ανατροπή της καθεστηκυίας τάξης. Για τους περισσότερους Ελληνες –σημειωτέον ότι οι Ελληνες στη συντριπτική τους πλειοψηφία έχουν αριστερή συνείδηση, ασχέτως του τι ψηφίζουν– ο φιλελευθερισμός φταίει για τα πάντα. Συν τοις άλλοις, μετά το τέλος του εμφυλίου, οι δεξιές κυβερνήσεις στηρίχτηκαν πάνω σ’ ένα ρηχό αντικομμουνισμό που πρόταγμά του –λέει ο Πάσχος Μανδραβέλης– είχε τον εθνικισμό, αντί την ελευθερία του ατόμου. Η αριστερά από την άλλη αγκάλιασε τον πολιτικό φιλελευθερισμό ως ασπίδα στις διώξεις που υφίστατο, παρά ως βασικό συστατικό της προβληματικής της. Κάπως έτσι φτάσαμε στο σημείο κάθε προσπάθεια εκσυγχρονισμού της χώρας να θεωρείται ως φιλελεύθερη, άρα καταστροφική.

Ο Δημήτρης Σκάλκος επιχειρεί μια ιστορική αναδρομή, αναφερόμενος σε δύο εμβληματικές μορφές της σύγχρονης φιλελεύθερης σκέψης, στον Friedrich Hayek (Ο δρόμος προς τη δουλεία) και στον Karl Popper (Η ανοικτή κοινωνία και οι εχθροί της), οι οποίες αλληλοσυμπληρώνονται.Ο φιλελευθερισμός, γράφει, τραυματίστηκε στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και οι ιδέες της ελευθερίας υποχώρησαν μπροστά στη φαιοκόκκινη απειλή του σταλινισμού και του εθνικοσοσιαλιστικού ολοκληρωτισμού. Και οι φιλελεύθεροι, όπως είπε ο Hayek το 1952, προχωρούσαν μόνοι τους, γελοιοποιημένοι και χωρίς την παραμικρή απήχηση. Στη συνέχεια ο Δ. Σκάλκος αναφέρεται στο άτομο. Στόχος τόσο του Σμιθ, όσο και του Τόκβιλ ή του Hayek, σημειώνει, ήταν η αποκατάσταση του ατόμου ως φορέα δικαιωμάτων, παραγωγού ιστορίας και πηγή ηθικών επιταγών.Σε άλλο σημείο του βιβλίου του ο συγγραφέας περιγράφει τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του φιλελευθερισμού από τον 20ό αιώνα ως σήμερα: α) είναι ατομικιστικός, αρθρώνεται δηλαδή γύρω από το «πρωτείο του ατόμου», απορρίπτοντας τις κολεκτιβιστικές προσεγγίσεις. β) είναι εξισωτικός, αναγνωρίζοντας την ίδια ηθική αξία σε όλα τα άτομα, απορριπτοντας νομικές ή πολιτικές διακρίσεις γ) είναι παγκόσμιος, δηλαδή πέρα από τα εθνικά και πολιτιστικά σύνορα δ) είναι προοδευτικός, επιδιώκοντας την εξέλιξη και πρόοδο των κοινωνικών και πολιτικών θεσμών.

Στην εποχή μας, γράφει ο Δ. Σκάλκος, ο σοσιαλισμός δεν αποτελεί αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση, ενώ ο φιλελευθερισμός αμφισβητείται ή συγχέεται με τον καπιταλισμό. Η Ελλάδα απουσιάζει απ’ αυτή την ιδεολογική διαμάχη, επιλέγοντας να πορεύεται με το βλέμμα στραμμένο στο παρελθόν(;). Γι’ αυτό και το βιβλίο «Αλήθειες για τον Φιλελευθερισμό» στόχο έχει να αποσαφηνίσει το πραγματικό περιεχόμενο του φιλελευθερισμού ως μια ολοκληρωμένη πρόταση για την οικονομική ανάπτυξη, την πολιτική διακυβέρνηση και την κοινωνική συμβίωση στη νέα εποχή που ανατέλλει.

Να υποθέσω ότι κάποιοι θα φωνάξουν απελπισμένα : Μα πού είναι το κράτος;

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή 24-8-2008

ριτς

Advertisements

22 thoughts on “Με αφορμή ένα βιβλίο, φευγαλέες αναφορές στον φιλελευθερισμό.

  1. Όταν διαβάζω για «φαιοκόκκινη απειλή του σταλινισμού» δεν μπορώ να συνεχίσω παρακάτω το διάβασμα.
    Γίνομα ένας Πάσχων Μανδραβέλης.
    (Καλό φθινόπωρο κυρία μου)

  2. Οι πολιτικές και οικονομικές μου γνώσεις είναι ισχνές. Πιο πολύ και απο τις γελάδες του Φαραώ των άσχημων χρόνων. Όμως η πείρα μέσα στην τάξη, με έχει διδάξει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν ούτε την δύναμη ούτε το κουράγιο και πολλές φορές ούτε την οξυδέρκεια, να χαράξουν την δική τους πορεία και να αναπτυχθουν η ακόμα και να επιβιώσουν. Το κράτος πρέπει να προστατεύει και όχι να εκμεταλλεύεται αυτούς τους ανθρώπους. Αλλά αυτό δεν το κάνει ούτε αδελφός στον αδελφό, θα τα κάνει το κεφάλαιο και η εξουσία, που δεν υπηρετούν παρά μόνο τον εαυτό τους?
    Δύσκολο θέμα,
    καλημέρα Ρίτσα με τα ωραία σου κείμενα.

  3. Βρε Βανίλια μου όλα καλά και μια χαρά τα λες, αν και με κάποια σκαλώνω. Αλλά πες μου σε παρακαλώ, τη φωτογραφία της Μυστίκ από τους Εξ Μεν γιατί την κοτσάρισες; Τι θέλεις να πεις, ποιήτρια μου εσύ; Την καλημέρα μου, καλώς σας βρήκα και να περάσετε από το κοπτοραπτείον να πάρετε τα επιδιορθωμένα σαςJ
    Φιλάκια!!!

  4. @@Allu F un Marx…

    ..A, γυρίσαατεεεε ; Μα , καλά, μετά από τέτοια ανάπαυλα σεκοντ σουπερβάιζερ μου ούτε ενα κειμενάκι εκτός των συνηθισμένων υδάτων δεν μπορείτε να διαβάσετε ; Ουφ.... Καλό φθινόπωρο φίλε μου

    @@@Σοφία....Καλημέρα Σοφία μου..Η εκπαίδευση είναι το κλειδί πολλών πραγμάτων από κοινού με την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης. Από κει και περα , βεβαίως το κράτος χρειάζεται για να καλύπτει διάφορα -υγεια, παιδεία, κλπ - αλλά να μην ξεπερνά τα όρια των οικονομικών αντοχών γιατί το παράσιτο που λέγεται κατάρρευση καραδοκεί...


    @@@Koptoraptou ,
    Καλώς το και καλό ...υπόλοιπο. Την κοτσάρισα για να ισοφαρίσω!!!!!

  5. Γενική πεποίθησή μου είναι πως όποιος χρησιμοποιεί την λέξη φιλ- ως πρόθεμα, συνήθως έχει ένα κόμπλεξ με, και μια αδυναμία κατανόησης για την έννοιας που ακολουθεί (ισχύει για όλες τις έννοιες και όχι μόνο για τον «φιλ-ελευθερισμό»).

    Καλό θα ήταν να σταματήσουμε να μπερδεύουμε την ατομική ελευθερία με τον ατομισμό και την ατομιστική οπτική γωνία (βασικά και κύρια θεμέλια του φιλελευθερισμού κατά την ίδια του την αμερικάνικη διακήρυξη – η νεο-ευρωπαϊκή θεωρία είναι εντελώς ανάξια λόγου)

  6. @@@@ Darthiir the Abban

    Εχεις απόλυτο δίκιο σ αυτό που λες, αν και το φιλ πάει σε πολλές λέξεις.... φιλαρεσκεια, φιλαυτία, φιλια κλπ..... Ομως καλόν ειναι να ρίχνουμε και καμια ματιά έξω από τη γωνιά μας, πληροφοριακά και μόνο. Ποτέ δεν μειωθηκε καποιος διαβάζοντας μια άλλη θεωρία.Τόσο απλα
    Επειτα δεν θεωρω τοσο δικαιο να ισοπεδώνω Κοραήδες και Ποπερ και Σμιθ και Βενιζέλους. Θαχουν κατι να μας πουνε, δεν μπορεί φιλε μου...
    Πάντα παιζω το ρολο του δικηγόρου του διαβόλου, ασε που κατα καιρούς ειμαι και λίγο σωκρατική.
    φιλια

  7. Κατ αρχάς η φιλία είναι η γενεσιουργώς λέξη του προθέμτος φίλ, εξ’ ου και εξαιρείται από τις λέξεις με προθέματα. Κατά δεύτερο λόγο, νομίζω ότι είναι φανερό ότι δεν υπάρχει ουδεμία συσχέτιση των Κοραήδων κλπ με τον σημερινώς εννοούμενο φιλευθερισμό (περαν του σφετερισμού των) που μπερδεύει την ατομική ελευθερία με τον ατομισμό.

  8. Ωραίες αναφορές, αν και μου δίνεται η εντύπωση -χωρίς να έχω πιάσει ακόμη στα χέρια μου το βιβλίο- ότι ο κ. Σκάλκος υπερτονίζει το ρόλο του Χάγιεκ. Δεν ήταν δα και ο Λοκ.

    @darthiir the abban:

    Γενική πεποίθησή μου είναι πως όποιος χρησιμοποιεί την λέξη φιλ- ως πρόθεμα, συνήθως έχει ένα κόμπλεξ με, και μια αδυναμία κατανόησης για την έννοιας που ακολουθεί (ισχύει για όλες τις έννοιες και όχι μόνο για τον “φιλ-ελευθερισμό”).

    Να υποθέσω, λοιπόν, ότι δεν εγκαλείται για κάτι τέτοιο τους μη ελληνόφωνους φιλελεύθερους (liberals, liberali, liberales -καθώς δε βλέπω ως πρώτο συνθετικό τη λέξη φιλία) ; Αλίμονο, θα πρέπει οι ελληνόφωνοι φιλελεύθεροι να πορευθούν με αυτό το ηθικό μειονέκτημα έναντι των αλλοφώνων ομολόγων τους; 😉

    Καλό θα ήταν να σταματήσουμε να μπερδεύουμε την ατομική ελευθερία με τον ατομισμό και την ατομιστική οπτική γωνία.

    Επιτρέψτε μου να συμφωνήσω μαζί σας, αν και δεν μας λέτε ποιοι είστε εσείς που μπερδεύετε κλπ; Γιατί, η Αμερικανική διακήρυξη της Ανεξαρτησίας δεν αναφέρει τη λέξη άτομο ή παράγωγά του*.

    Είμαι περίεργος, όμως, και θα ήθελα να μου πείτε αν θεωρείτε ότι εξισωτικές φιλελεύθερες θεωρίες, όπως του Ρωλς και του Ντουόρκιν, «μπερδεύουν την ατομική ελευθερία με τον ατομισμό» ή προσπαθείτε με τον ισχυρισμό σας αυτό να βάλλετε μόνο ενάντια στους ελευθεριστές φιλοσόφους/στοχαστές;


    *Διά του λόγου το αληθές: http://www.yale.edu/lawweb/avalon/declare.htm

  9. Μπα, το μειονέκτημα αναφέρεται στους απανταχού «φιλελευθέρους» του σήμερα, ανεξαρτήτως γλώσσας.
    Δεν είχα στο μυαλό μου τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας αλλά τους ορισμούς που δίνουν στην έννοια οι λόγιοι της χώρας…
    Δεν ομιλώ για τις θεωρίες (εκεί, ανάλογα με την ποιότητά τους, μπορούμε να φιλοσοφήσουμε πολύ και να συμφωνήσουμε ή να διαφωνήσουμε) αλλά για τις πρακτικές που επιδιώκονται.
    Ας μην ξεχνάμε πως ζούμε σε αιτιοκρατικό σύμπαν, αρέσει δεν αρέσει στους θεωρητικούς, τους φιλόσοφους ή τους αυτοαποκαλούμενους «φιλελεύθερους»

  10. Φαντάστηκα ότι η στοιχειώδης λογική συνέπεια θα σας ανάγκαζε να απαλάξετε ως μη επιβαρυνόμενους από τη χρήση της φιλίας ως πρώτου συνθετικού του ονόματός τους τους μη ελληνόφωνους φιλελεύθερους από την επίθεσή σας.

    Δεν είχα στο μυαλό μου τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας αλλά τους ορισμούς που δίνουν στην έννοια οι λόγιοι της χώρας…

    Παραβλέποντας ότι εσείς αναφερθήκατε στην «αμερικανική διακήρυξη», επιμένω και (ξανα)ρωτώ: Ποιοί είναι αυτοί οι ορισμοί και σε ποιον Αμερικανό φιλελεύθερο λόγιο/φιλόσοφο αναφέρεστε; Στο Ρωλς; Ίσως στο Ντουόρκιν; Μήπως στο Νόζικ;

    Οι «πρακτικές που επιδιώκονται» (από ποιον;) τι σχέση έχουν με το φιλελευθερισμό στον οποίο αναφέρεται το ποστ και το βιβλίο;
    Εσείς δεν ομιλούσατε (sic) για τις θεωρίες (νεο-ευρωπαϊκή θεωρία, διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, ορισμοί των λογίων κλπ);

    Δηλαδή, συνεχίζοντας την αναπάντητη ερώτηση του προηγούμενου ποστ, ασπάζεστε κάποια φιλελεύθερη πολιτική θεωρία από αυτές που ανέφερα ή ούτε αυτές διασώζονται των πυρών της κριτικής σας περί μπερδέματος κλπ;

  11. Όπως είπες κι εσύ Ρίτσα ο φιλελευθερισμός στη χώρα μας στοχοποιείται και δαιμονοποιείται, εν πολλοίς αδίκως. Η αντιπάθεια μας για το φιλελευθερισμό, χωρίς να ξέρουμε και πολλά για το τι αυτός πρεσβεύει σε πολιτικοοικονομικό επίπεδο, οφείλεται σε ένα ποσοστό νομίζω στο ότι οι Έλληνες θεωρούν εαυτούς αριστερούς (ή αριστερόστροφους). Μιλάμε όμως για έναν ρηχό αριστερισμό…

  12. Σε άλλο σημείο του βιβλίου του ο συγγραφέας περιγράφει τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του φιλελευθερισμού από τον 20ό αιώνα ως σήμερα: α) είναι ατομικιστικός, αρθρώνεται δηλαδή γύρω από το «πρωτείο του ατόμου», απορρίπτοντας τις κολεκτιβιστικές προσεγγίσεις. β) είναι εξισωτικός, αναγνωρίζοντας την ίδια ηθική αξία σε όλα τα άτομα, απορριπτοντας νομικές ή πολιτικές διακρίσεις

    Να οι βασικοί λόγοι που δεν ταιριάζει στους Έλληνες…

    -μα, όπως λέει κι ο φίλος μας, ΔΕΝ υπάρχει κράτος, έτσι κι αλλιώς! 😉

  13. Μιας και δεν γίνεται εποικοδομητικός διάλογος , αλλα αυστηρές τοποθετήσεις, λέω να αναφωνήσω κι εγώ με το Νατασσούκο :Μα πού είναι το κράτος, επιτέλους ;
    Και θαχω και δίκιο που να πάρει...
    Σας είπα ότι τελευταία μελετω το κρατος -γκουβερνάντα

    ;

  14. τώρα, τι σοβαρό να περιμένει κανείς από κάποιον σαν εμενα, που του είναι αδύνατον να παρακολουθήσει ολόκληρο ένα τόσο ενδιαφέρον κείμενο…
    όμως μου έκανε πολύ θετική εντύπωση ένα σχόλιο του νταρθίρ,
    για το ‘φιλ-‘
    ότι όσες φορές το κάνουμε πρόθεμα, μπορεί και να είναι λόγω έλλειψης διασαφήνισης της έννοιας που ακολουθεί, ή κάπως έτσι.
    πέταξα από τη χαρά μου όταν το διάβασα, γιατί αφενός είμαι φιλόλογος, και μάλιστα ψωρο-φιλόλογος (θέλω η φιλολογία να γίνει καλλητική όπως η ψώρα),
    και αφετέρου πιστεύω όντως πως οι λέξεις σε κάθε γλώσσα, μαρτυράνε την ιδιότυπη πολιτιστική σχέση που έχουν οι έννοιες με τους μητρικά αποδέκτες τους.
    φιλ-ελευθερισμός
    σαφώς μπορεί να είναι άλλο από λιμπεραλίσμ,
    που επειδή δεν ήταν προφανώς αποδεκτό με τον ίδιο τρόπο στον ελληνικό πολιτιστικό χώρο και στον ελληνικό πολιτισμό ως στάση ζωής, μεταφράστηκε έτσι όπως μεταφράστηκε.
    αντίθετα, για τους εφευρέτες της λέξης, λιμπεραλισμ σημαίνει ότι η έννοια που έχουν της ελευθερίας έχει πολύ περσότερο σχέση με την οικονομία. κι η οικονομία, είναι θεά της δυτικής ευρώπης (βλ. κι εκείνο το αρχαίο βιβλίο του βέμπερ, που συνδέει καπιταλισμό και θρησκεία).
    εμείς ένας βράχος είμαστε.
    ο φιλελευθερισμός εγγίζει την ελευθερία μας στην καταπάτηση των κρατικών δικαιωμάτων γης, ας πούμε, όταν πάμε και παίρνουμε τα δάση και τα ακρογιάλια και τα κάνουμε δικά μας,
    καλά, πώς με αφήνετε;
    θα συνεχίσω να γράφω βλακείες! έλεος!
    ΚΑΛΗΜΈΡΑ ΣΑΣ!

  15. Η αλήθεια είναι ότι πριν ξεκινήσω να γράφω το κειμενάκι έκανα μια βόλτα στα λεξικά και στις εγκυκλό….. οπότε βγήκε αυτό : Φιλελευθερία…. η αγαπη για την ελευθερία… Νομίζω ότι τα υπόλοιπα είναι απλώς δικές μας σκέψεις, προσαρμοσμένες στην ελληνική πραγματικότητα. Ισως γιατί έχει μπερδευτεί η έννοια με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου οι liberals είναι άλλο πράγμα και οι libertarians λίγο πιο διαφορετικό.
    Να τί βρήκα, ψάχνοντας :

    Liberal typically refers to one supporting social liberalism
    Liberalism is a political ideology that seeks to maximize individual liberties. Within liberalism are competing schools of thought, in general they are:
    Classical liberalism
    Social liberalism,
    American modern liberalism in the United States.
    Political progressivism, a political ideology that is for change, often associated with liberal movements

    favorable to progress or reform, as in political or religious affairs.
    2. (often initial capital letter) noting or pertaining to a political party advocating measures of progressive political reform.
    3. of, pertaining to, based on, or advocating liberalism.
    4. favorable to or in accord with concepts of maximum individual freedom possible, esp. as guaranteed by law and secured by governmental protection of civil liberties.
    5. favoring or permitting freedom of action, esp. with respect to matters of personal belief or expression: a liberal policy toward dissident artists and writers.
    6. of or pertaining to representational forms of government rather than aristocracies and monarchies.
    7. free from prejudice or bigotry; tolerant: a liberal attitude toward foreigners.
    8. open-minded or tolerant, esp. free of or not bound by traditional or conventional ideas, values, etc.
    9. characterized by generosity and willingness to give in large amounts: a liberal donor.


    ------------
    Και να τί βρήκα για τους Libertarians.

    The first known use in a political sense of the term translated into English as 'libertarian' was by the French anarcho-communist Joseph Déjacque[7] who in 1857 employed the coinage libertaire in a letter to Pierre-Joseph Proudhon.[8] The English term is thus derived from a word which in French is synonymous with anarchist.[9]

    Proudhon himself outlined a libertarian social philosophy consisting of "an analysis of the power relations underlying existing forms of political authority" and, further, "a vision of an alternative libertarian society based on cooperation as opposed to competition and coercion, and functioning without the need for government authority."[10]

    The term libertarian was first popularized in France in the 1890s in order to counter and evade the anti-anarchist laws known as the les lois scélérates. According to the anarchist historian Max Nettlau, first use of the term 'libertarian communism' had been in November 1880, when a French anarchist congress employed it to more clearly identify its doctrines.[11] The French anarchist journalist Sébastien Faure, later founder and editor of the four-volume Anarchist Encyclopedia, started the weekly paper Le Libertaire (The Libertarian) in 1895.[12]

    In the United States libertarianism as a synonym for anarchism had meantime begun to take hold. The anarchist communist geographer and social theorist Peter Kropotkin wrote in his seminal 1911 Encyclopaedia Britannica article Anarchism that:

    "It would be impossible to represent here, in a short sketch, the penetration, on the one hand, of anarchist ideas into modern literature, and the influence, on the other hand, which the libertarian ideas of the best contemporary writers have exercised upon the development of anarchism."[13]

    Today, worldwide, anarchist communist, libertarian socialist, and other left-libertarian movements continue to describe themselves as libertarian. This style of Libertarianism extends from Left-wing Marxism to Anarchism who are opposed to most or all forms of private property but would not use a coercive state to abolish it.

    Στην Ελλάδα όλα είναι παραποιημένα, γι αυτό και κανεις από μας - ούτε και εγω - αντέχουμε να ακούσαμε κάτι πέρα από τις προσωπικές μας ιδεοληψίες. Κι αυτό δεν είναι καλό, αλλά όχι αναγκαία και κακό..

  16. Χαχαχα
    Μην ανησυχείς καλή μου δεν είχα σκοπο να το μετατρέψω σε αμφιθέατρο ή αρένα, παρότι με ξένισε η μερική φαινόμενη άγνοια της αρχαιοελληνικής έννοιας (εκτός και να έπρεπε να το πω ντετερμινισμό για να γίνει κατανοητό).

    Ο συνδιασμός των λέξεων «πολιτική» και «μεγιστοποίηση» μου γυρνάει συνήθως τ’ άντερα σε οποιαδήποτε γλώσσα – φτάνει που η «μεγιστοποίηση» από μόνη της με ταράζει…

  17. Να σου εκφράσω τον θαυμασμό μου για το θάρρος σου να ασχολείσαι με όλο το φάσμα των πολιτικών θεμάτων, όσο και αν κάποια παραμένουν ταμπού στην συνείδηση πολλών.

    Το να μιλάς απλά για κομμουνισμό σε μία φιλελευθερη κοινωνία είναι απόλυτα φυσιολογικό και φυσικά απόλυτα επιτρεπτό σε αντίθεση με το να μιλάς -απλά – για φιλελευθερισμό σε μια σοσιαλιστική κοινωνία.

    Ίσως πάλι για αυτό να φταίνε οι ατομικές επιδιώξεις και ατομιστικές συνειδήσεις όσων βρίσκονται στην ηγεσία των κομμουνιστικών καθεστώτων… Το θέμα τελικά ίσως να μην είναι πολιτικό αλλά κοινωνικό, όπως ανέλυσε και ο Ανταμ Σμιθ στο έργο του.

  18. @@philos….. Μπα, μη με ευχαριστείς.. Ειναι κομμάτι της δουλειάς μου η πολυσχιδής ενημέρωση και γραφή. Πώς θα μπορούσα να πω το παραμικρό πανω σε όλο το πολιτικό φάσμα αν δεν εριχνα μια φευγαλέα ματιά παντού ; Μέσα από την πολυπλευρη ενημέρωση αποκτας αλλη θεώρηση των πραγματων, εισαι πιο αποστασιοποιημένος και πιο αντικειμενικός κριτής.
    Ετσι πιστεύω… αν κανω λάθος , θα φανεί..
    Το ατομο ηταν και θα ειναι ο πυρηνας της ανθρώπινης κοινωνίας… Τα λεει ο Σμιθ με εξαιρετικό τρόπο, αν και δεν βελτιώθηκε έκτοτε η θεωρία του, αντιθετα τσαλαπατήθηκε και πηρε ένας ενα κομματι από δω , ο άλλος από εκει…κλπ
    Οσον αφορά τον ελληνικό διαφωτισμό, ειναι γνωστό ότι η συγκυρία εκεινης της εποχής σε συνδυασμό με τη θέληση των μεγάλων δυνάμεων δεν του επέτρεψαν να απλωθεί. Λογικό, όμως ακουγεται. Σε μια καταπιεσμενη και υπό την τουρκοκρατία χώρα, ποιός θα μπορούσε να αντέξει αυτές τις αξίες; Μπαχαλο θα γινοταν….Γι αυτό και η ελλαδα στα μετεπειτα χρονια γνωρισε τόσες πολλές δικτατορίες…
    αυτα

    @@@@Darthiir the Abban
    Φίλε μου, νομίζω ότι απαντάς στην Eleni, η οποία επιχειρηματολογεί πολύ σωστά….
    . Ποιός ομως έχει άγνοια και σε τί ; Αυτό ομολογω ότι δεν το κατάλαβα.. Αν αναφέρεσαι στη φιλία, μπορούμε να το συζητήσουμε…αν αναφέρεσαι στη φιλαυτια επισης…. αλλά και στον φιλ -ελευθερισμό, για τον οποίον ως γνωστόν δεν κόπτομαι…καθ ότι ελαχιστα πράγματα γνωρίζω.

  19. Χαααχαχα
    Μπλέξαμε τα μπούτια μας.
    Η φαινομενική άγνοια αναφέρεται στην επισταμένη τάση επανάλληψης ερωτήσεων που έχουν προφανή απάντηση στα πλαίσια του αιτιοκρατισμού, ουχί στην Ελένη η σκέψη της οποίας με εξέπληξε θα ομολογούσα.
    Παραπέρα, αναφέρθηκα σε μία από τις φράσεις που βρήκες ψάχνοντας – δεν ξέφυγα απ’ το θέμα του «φιλελευθερισμού», μιας και αυτό αποτελέι το αντικείμενο του παρόντος.
    Η βασική μου διαφωνία ξέρεις με το θέμα της ατομικής ελευθερίας είναι πως η ελευθερία δεν ορίζεται για μεμονωμένα άτομα, αλλά για αλληλεπιδρώντα άτομα. Συνεπώς δεν μπορεί να εξεταστεί υπό ατομικό πρίσμα. Άλλωστε, ακόμα και χωρίς την προηγούμενη παρατήρηση, το ζητούμενο πάντα είναι η σφαιρική αντιμετώπιση των εννοιών.

  20. Η υπερσυνοπτική έκθεση των ιδεών του Άνταμ Σμιθ, μού επέτρεψε να καταλάβω ότι υπάρχει άλλο ένα σημείο παρεξήγησης του φιλελευθερισμού στην Ελλάδα από οπαδούς και αντιπάλους. Λίγο πολύ πιστεύουμε ότι: φιλελευθερισμός= αντικατάσταση των δημοσίων από ιδιωτικά μονοπώλια. Κάτι που ο Σμιθ καταδίκαζε. Λογικό, διότι και σε τέτοιες περιπτώσεις καταπιέζεται το άτομο.

    Ένα ενδιαφέρον ερώτημα, που φαίνεται να προκύπτει από το βιβλίο του κ. Σκάλκου είναι το εξής:
    Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος είναι αποτέλεσμα της εξέλιξης και επέκτασης του φιλελευθερισμού ή της οπισθοχώρησής του; Νομίζω ότι οι περισσότεροι θεωρούμε τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο αποτέλεσμα του φιλελευθερισμού (συνεπώς, ο φιλελευθερισμός είναι κατακριτέος), χωρίς να εξετάζουμε αυτή την άποψή μας βαθύτερα.
    Καλημέρα.

  21. @@@@Ντροπαλός…Να σου πω, δεν τόχω ψάξει,. Θα διαβιβάσω το ερωτημα στον Σκαλκο και ισως εχουμε απάντηση. Ανθες το κανεις κι εσύ, Μπορεις να τον βρεις είτε στο e-roosters ,ειτε στο facebook
    τα λεμε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s