Το τέλος της επίπλαστης ευημερίας


Merello, surrealist portrait of Margot


Οι ανατροπές, μικρές, μεγάλες, ειρηνικές, βίαιες, αποσπασματικές ή και με παλλινδρομήσεις αποτελούν αιώνες τώρα το συστατικό στοιχείο της πορείας του ανθρώπου προς το μέλλον. Ο άνθρωπος, ο λαός, η κοινωνία που σε κάποια στιγμή της πορείας τους έμειναν εκτός αυτής της διαδικασίας, ήδη έχουν τεθεί εκτός της Ιστορίας.

Στα χρόνια που προηγήθηκαν της γαλλικής επανάστασης, όταν ο κόσμος συνωστιζόταν στα άθλια καπηλειά του Παρισιού, αναζητώντας απαντήσεις σε όσα του έκοβαν τη θέα προς τον ήλιο, κι όταν οι σκαπανείς έσφαζαν τον πρώτο κόκκορα στα θεμέλια του οικοδομήματος που αργότερα τιτλοφορήσαμε «Ανθρώπινα Δικαιώματα», οι πολέμιοι της αυταρχικής εξουσίας είχαν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι μόνο μέσα από μεγάλες ανατροπές ο λαός θα κέρδιζε το στοίχημα της υπαρξιακής αξιοπρέπειας.

Merello

Και πράγματι, καθ’ οδόν προς το σήμερα έγιναν μεγάλες ανατροπές, όπως και πισογυρίσματα. Οι πόλεμοι και η ενδιάμεση μετέωρη ειρήνη υπήρξαν κυτταρικό στοιχείο των ανατροπών. Το ίδιο και τα φιλοσοφικά και πολιτικά κινήματα, αλλά και τα κινήματα της τέχνης. Ασφυκτικά γράφοντας, θα έλεγα ότι ο ρομαντισμός, ο ιμπρεσσιονισμός από τη μια, ο φενακισμός, η αλλοτρίωση των ιδεών και η φυγή κάποιων κοινωνιών, προς τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό, από την άλλη, ο αστικισμός, ο απανθρωπισμός και ο κατακερματισμός συνέτειναν στο να αλλάζει συνεχώς ο κόσμος εικόνα. Παλιότερα ο Αρθουρ Μίλερ, αναφερόμενος στην Αμερική είχε μιλήσει για το «τέλος της ανάπτυξης», αναφερόμενος κυρίως στη χαλάρωση της δύναμης που συνοδεύεται από την ανικανότητα να βλέπουμε τα πράγματα στις πραγματικές τους διαστάσεις. Προφανώς ο τρόπος που έβλεπε τα γεγονότα ο Μίλερ να ήταν ο ενδεδειγμένος για την εποχή του. Κι εμείς σήμερα το ίδιο κάνουμε. Μιλάμε για τέλος εποχής, τέλος της ανάπτυξης, τέλος της Ιστορίας… ας μην τα επαναλαμβάνουμε. Ομως ο Μίλερ ξεχνούσε, όπως κι εμείς, ότι το τέλος σηματοδοτεί πάντα την αρχή.

Παλιότερα η ανθρωπότητα βίωνε την έννοια του τέλους και της αρχής του καινούργιου κατά αραιά χρονικά διαστήματα. Οι διαδικασίες ήταν χρονοβόρες, γιατί ο ανθρώπινος χρόνος δεν ήταν εύκολα αφομοιώσιμος και η τεχνολογία είτε δεν υπήρχε, είτε βρισκόταν σε εμβρυακή κατάσταση. Στη συνέχεια, η έννοια του τέλους και της αρχής απέκτησε μικρότερες χρονικά διαστάσεις. Η μια περίοδος διαδεχόταν την άλλη βιαστικά, ωθούμενη από τη ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας και τη διασπορά της γνώσης. Οι πάσης φύσεως συγκρούσεις σε οποιοδήποτε επίπεδο έγιναν εντονότερες και συντομότερες. (Βλέπε Γεωργία – Ρωσία). Το καινούργιο έμοιαζε με τις μικρές τηλεοπτικές διασημότητες που μετά τον πρώτο μήνα στην επικαιρότητα χάνονταν (και χάνονται) στη χοάνη ενός επιλήσμονος κοινού. Το ίδιο γρήγορα, το πέταγμα της πεταλούδας στη Σιγκαπούρη άρχισε να επηρεάζει το πέταγμα των πουλιών στο Αρχιπέλαγος Γκαλάμπακος… για να μην πω των γιάπηδων της Γουολ Στριτ. Ομως έτσι δεν είναι τα πράγματα ή κάνω λάθος;

Οι δημοσιογράφοι των προηγούμενων δεκαετιών αφιέρωσαν πολύ μελάνι προσπαθώντας να περιγράψουν τη μεταβιομηχανική εποχή και τις επιπτώσεις της στις κοινωνίες. Να ερμηνεύσουν, ήθελαν, με την τρέχουσα λογική και τις περιορισμένες γνώσεις της εποχής το τι θα μπορούσε να συμβεί καθώς τα κεφάλαια περνούσαν με μεγάλη ευκολία στα χέρια τεράστιων ιδιωτικών οργανισμών ή και των ΜΜΕ. Ολοι είχαν άποψη γι’ αυτόν τον καινούργιο κόσμο που γεννιόταν. Στο κάτω κάτω δεν ήταν εύκολο να παραδεχτούν ότι η πολυπόθητη κρατικοποίηση ιδιωτικών επιχειρήσεων και της οικονομίας γενικότερα δεν μπορούσε να παραμείνει για καιρό κριτήριο προοδευτικότητας. Τη δεκαετία του ’80, ο σοσιαλισμός και μάλιστα όπως εφαρμοζόταν στην παραπαίουσα ΕΣΣΔ (φανταστείτε μουμιοποιημένους τους ηγέτες της ΕΣΣΔ και υπερβείτε τους, πηγαίνοντας στο επίπεδο της οικονομίας)

ήταν η απάντηση –φενάκη σε πολλά από τα προβλήματα των δυτικών κοινωνιών, καθώς ακόμη και συντηρητικά πολιτικά κόμματα προχωρούσαν σε κρατικοποιήσεις, είτε γιατί θεωρούσαν την κίνηση ενδεδειγμένη τη δεδομένη στιγμή, είτε γιατί φορούσαν τη μάσκα της κοινωνικής ευαισθησίας.

wall street panic

Αλλά η ΕΣΣΔ κατέρρευσε και μαζί της κατέρρευσε και ο σοσιαλισμός ή αν θέλετε ο υπαρκτός σοσιαλισμός. Η ανατροπή είχε δρομολογηθεί. Οι κρατικοποιήσεις έγιναν στόχαστρο, μπαμπούλας, η κρατικοποιημένη οικονομία χαρακτηρίστηκε αναποτελεσματική, ξοφλημένη. Οι κασσάνδρες στους δρόμους έλεγαν ότι τέτοιου είδους οικονομίες έχουν ημερομηνία λήξης κι αν δεν υπάρξουν ιδιωτικοποιήσεις το κράτος (το κάθε κράτος) θα βουλιάξει. Ωστόσο το σημαντικότερο στοιχείο εκείνης της περιόδου ήταν η παντοδυναμία του κράτους. Νομίζω ότι αυτήν θέλησαν πολλοί να πολεμήσουν. Μια παντοδυναμία που είχε σχέση με την εξουσιαστική φύση του ανθρώπου, του πολίτη που αναζητούσε τρόπους να επιδείξει τον αυταρχισμό του κι όχι να εργαστεί για το καλό του διπλανού του. Τέτοιες χριστιανικές χειρονομίες δεν αρέσουν στο κράτος.

Κάπως έτσι το εκκρεμές κινήθηκε και οι ιδιωτικοποιήσεις, ο περιορισμένος κρατικός παρεμβαστισμός, ο αλλοιωμένος φιλελευθερισμός και ο άκρατος καπιταλισμός πήραν κεφάλι. Τα αστικά κόμματα βρήκαν ενδιαφέρον να συμπεριλάβουν στα προγράμματά τους τις ιδιωτικοποιήσεις. Βέβαια, ξεχνώντας ότι για να υπάρξει πώληση πρέπει να υπάρξει και αγοραστής: η περίπτωση της Ολυμπιακής λέει πολλά. Ποιος όμως είπε ότι εξαγγέλλοντας κάτι τόσο σημαντικό, έχεις τα «γκατς» να το εφαρμόσεις στην πράξη, ιδιαίτερα στον σημερινό κόσμο της παγκόσμιας αλληλένδεσης και της απουσίας του πλεονεκτήματος της πειθούς;

Πολλοί αποκαλούν την οικονομία τέχνη της μπακαλικής. Ολα λένε στο τέλος είναι μπακαλίστικα πράγματα. Τόσο το τυρί, τόσο ο παστουρμάς, να ο λογαριασμός. Ομως τα πρόσφατα γεγονότα στις ΗΠΑ υπενθυμίζουν τις δύσκολες, σχεδόν ανεπίλυτες εξισώσεις της οικονομίας, της πραγματικής ή μη. Υπενθυμίζουν επίσης ότι τίποτα δεν μπορεί να είναι απόλυτο, όλα διέπονται από το νόμο της ρευστότητας και της κινητικότητας, ακόμη κι όταν έχουν πιάσει για τα καλά πάτο. Ο,τι φθαρμένο, ξεπερασμένο, ασθενικό, οι ολότητες το αποβάλλουν. Στο κάτω κάτω, οι σημερινές γεωγραφικές οικονομικές συνθήκες δεν έχουν σχέση με το πρόσφατο παρελθόν.

Αν δεν κάνω λάθος, βρισκόμαστε ακριβώς στο τέλος μιας περιόδου επίπλαστης ευημερίας, η οποία ενδεχομένως να ήταν η μεγάλη φούσκα. Οι κασσάνδρες φωνασκούν και πάλι. Αυτή τη φορά προς την αντίθετη του καπιταλισμού κατεύθυνση. Δεν ξέρω. Ξέρω ότι η νέα αρχή καραδοκεί. Δεν έχει σημασία αν θα πιάσουμε το νήμα από πιο χαμηλά, αν θα υπάρξουν σπουδαίες πολιτικοκοινωνικές και οικονομικές ανακατατάξεις. Δεν έχει σημασία αν το καινούργιο θα το πούμε σοσιαλιστικό καπιταλισμό ή κάπως αλλιώς. Σημασία έχει ότι τούτος ο κόσμος θα συνεχίσει να κινείται προς τα εμπρός, αγνοώντας το συναίσθημα του ανθρώπου, και παραμερίζοντας τις απώλειες. Παλιότερα λέγαμε ανατρεπτικά ότι ο 20ός αιώνας είναι σπαρμένος με νεκρούς που διδάσκουν. Θελω να δω πώς θα διατυπώσουμε, το ίδιο ανατρεπτικά, το σλόγκαν του 21ου αιώνα… Προς το παρόν κινούμαστε ανάμεσα στο πείραμα CERN και τις bubbles. Το υγιές και η χίμαιρα…

rits

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή  21-9-2008

Advertisements

18 thoughts on “Το τέλος της επίπλαστης ευημερίας

Add yours

  1. Καλημέρα Ρίτς,
    σωστά όλα όσα λες……..αλλά πρέπει να αλλάξουν και τα μαθήματα στις σχολές, για να μπορέσουν οι μελλοντικοί οικονομολόγοι να αντιμετωπίζουν τέτοια φαινόμενα.
    καλή βδομάδα

  2. Eξαιρετικο αρθρο. Το τελος του καπιταλισμου και του υπερκαταναλωτισμου που τον συνοδευει εινα ορατο. Ενας μεγαλος πολεμος για να δοσει τη λυση δεν ακουγεται απιθανος.
    Κι ο μικρος ανημπορος δυτικος ανθρωπος που επεσε στη παγιδα ολα αυτα τα χρονια θυμωνει με τον πεινασμενο του τριτου κοσμου που στη μετα-ιντερνετ εποχη συνειτοποιησε τη τεραστια αντιθεση κι ηρθε ν’ανατρεψει λιγο τον αγγελικα πλασμενο παραδεισο του. Ο νεα λεξη που χρησιμοποιει το κομμουνιστικο κομμα γαλλιας ειναι «αντικαπιταλισμος». Ειμαστε σιγουρα σε μεταβατικη περιοδο πριν τη νεα ταξη πραγματων..
    Καλη εβδομαδα!

  3. Χμμμ η οικονομία είναι όντως «μπακαλική». Η δυσκολία έγκειται μόνο στην αναγνώριση όλως των παραμέτρων και όλων των συμμετεχόντων παραγόντων, ώστε να αποτιμηθούν σωστά τα αλληλένδετα συστατικά και να καθαρισθεί κάθε τιμή.
    Από εκεί και πέρα, εξετάζοντας το σύνολο του κύκλου ζωής από τη γέννηση μέχρι και το θάνατο και την επιστροφή των πόρων στη θέση τους (για να είμαστε αειφόροι) μπορούμε να δούμε αν κάτι (υλικό ή υπηρεσιακό) είναι βιώσιμο ή όχι και οι αθροίσεις είναι απλές.

    Το σημερινό πρόβλημα της οικονομίας βρίσκεται ακριβώς στο ότι καθόμαστε και παίζουμε με κάποιες από τις παραμέτρους, είτε κλέβοντας τον κόσμο, είτε καταστρέφοντας του πόρους του συστήματος (συμπεριλαμβανομένων των εργασιακών – γιατί ο περισσότερος κόσμος με το «πόροι» θεωρεί τα υλικά)

    Κοινώς το πρόβλημα είναι πως οι μπακάληδες κλείνουν το μάτι στους κλέφτες.

  4. Π ρ ό τ α σ η…..

    Αγαπητοί συνάδελφοι και συναδέλφισσες bloggers….:
    βλέποντας κι ακούγοντας…., με μεγάλη μου λύπη κι εγώ…., κυρίως, τα εφηβάκια –μας
    να τραγουδούν ‘’φτηνά’’ τραγούδια…., ως επί το πλείστον, της ερωτ’’αγάπης’’….,
    και ξέροντας, ως όλοι μας, τη δύναμη που έχει το τραγούδι
    στη διαμόρφωση χαρακτήρα και συμπεριφοράς…., κι όχι, μόνο, της ερωταγαπικής….,
    κάτι που με ανευθυνότητα τους το ‘’επιβάλλουν’’….: δισκογραφικές εταιρείες,
    ραδιοφωνικοί και τηλεοπτικοί σταθμοί,….. λες και σε συμπαιγνία….,
    τολμώ….,
    αν και ξέρω πως…., και, μ’ αυτό…., θα ενοχληθούν’’ μερικοί και μερικές bloggers….,
    να σας κάνω μια ‘’ανάλογη’’ πρόταση….!

    Έχοντας…., ήδη….. και με ‘’ανάλογη’’ πρόταση…., προσφέρει
    1095 τραγούδια και ‘’τραγούδια’’ –μου….,
    και, σχετικής θεματολογίας μέσα απ’ το μπλογκ μου….: URL : http://www.alexandros-zivas.gr….,
    κάτι σαν ‘’αντίπραξη’’ στη ‘’συμπαιγνία’’ των ως άνω αναφερόμενων παραγόντων….,
    προτείνω…., πάντα, για τον ίδιο σκοπό….,
    να δημιουργήσουμε μια ‘’Τράπεζα στίχων προσφοράς’’….,
    όπου Έλληνες στιχουργοί και ποιητές να τους προσφέρουν…., αφιλοκερδώς κι αυτοί….,
    είτε για επιτραπέζια ημερολόγια προσφοράς….. είτε για τη δημιουργία μουσικών CD’s….!

    Ίσως….. να φανεί αφελής και ουτοπική η πρότασή μου….,
    ή κι εγώ….. αφελής…. κι ονειροπόλος ουτοπιστής….,
    αλλά….. ας σκεφτούμε τη δύναμη που μας προσφέρει η ‘’Μπλογκόσφαιρα’’….,
    που….. από ‘’βαβελική’’ Κατάρα…., ως ‘’μερικοί’’ ‘’μοιροπλάστες’’ –μας τη θέλουν….,
    μπορούμε…., και, με ‘’τέτοια’’ : ‘’τρελά’’ της ‘’τρελής’’ λογικής…., ή και λογικής ‘’τρέλας’’….,
    να την κάνουμε Ευλογία….!

    Έτσι…., καθώς πιστεύω πως….,
    ως παλαιότεροί μου bloggers…., που, μόλις, 3 μηνών blogger εγώ….,
    είστε οργανωμένοι, και, για ‘’τέτοια’’ : ‘’τρελά’’….,
    ελπίζω…., κι εάν, βέβαια, βρίσκετε ενδιαφέρουσα κι εφικτή την πρότασή μου αυτή….,
    να συναποφασίσετε…., πάντα, για ‘’τέτοιον’’ σκοπό….,
    για τα περί μιας ‘’Τράπεζας στίχων προσφοράς’’….!

    Και…., εάν…., πάλι και γι’ αυτό, τότε….,
    σαφώς, κι αφού το συναποφασίσετε…., είτε για ‘’επιτραπέζιο ημερολόγιο’’ είτε για CD….,
    τολμήσετε να ανοίξετε και τραπεζικό λογαριασμό….,
    σας υπόσχομαι πως…., ως πρώτη προσφορά χρημάτων από πλευράς μου….,
    θα συνεισφέρω στην ευλογητή προσπάθειά –σας, –μας, 300 Ευρώ….,
    που, πιθανόν, να βρεθούν και εξωμπλογκοσφαιρικοί χορηγοί….!

    Μα θα χαρώ, ‘’το ίδιο’’, και, εάν κάποιοι μουσικοσυνθέτες ή κάποιες μουσικοσυνθέτριες….,
    συνάδελφοι ή συναδέλφισσες μπλόγκερ….. ή μη….,
    ανταποκριθούν στην ανάλογη πρότασή μου….. που υπάρχει στο μπλογκ μου….,
    όπου, το ξαναλέω, προσφέρω αφιλοκερδώς και για όποιον φιλανθρωπικό σκοπό
    1095 τραγούδια και ‘’τραγούδια’’ –μου…., αφ’ ενός για τη δημιουργία
    3 επιτραπέζιων ημερολογίων….. για τα έτη….: 2010, 2011 και 2012….,
    κι αφ’ ετέρου για τη δημιουργία ενός, ή και πλέον, CD….!

    Φυσικά, το 2ο, εφόσον τυχόν μουσικοσυνθέτες/θέτριες κρίνουν κάποια άξια μελοποίησης….,
    πάλι, για τον ίδιο σκοπό…., κι εγώ…., μα κι οι ανταποκριθησόμενοι/σόμενες αυτοί/αυτές….,
    όπου, τότε, θα έχω…., κι εγώ κι εκεί…., συμμετοχή και με δικιά μου μουσική και στίχο….,
    ενώ, αργότερα κι έτσι και γι’ αυτό, και με τραγούδια –μου σε στίχο στην αγγλική γλώσσα….!

    Εάν δε σας ενοχλεί το παρόν μήνυμά μου…., μπορείτε να το διαγράψετε….,
    ναι, και διόλου δεν θα με πειράξει….!
    Σας ευχαριστώ πολύ….. και, προπαντός, γεια….: Αλέξανδρος Ζήβας…..

  5. Χωρίς να είμαι ειδικός, έχω την αίσθηση ότι δεν θα αναζητηθεί (ή ίσως να μην προκύψει) ένα νέο μοντέλο «αριστερόστροφου» καπιταλισμού. Ίσως και να μην στεριώσει: Μετά το «κραχ» του 1929, υπήρξε πράγματι αλλαγή μοντέλου, με το «New Deal» του Ρούσβελτ, αλλά αυτή η αλλαγή δεν ήταν μόνιμη. Μόλις η κρίση ξεχάστηκε, ξεχάστηκε και το δόγμα του Ρούσβελτ.

    Στο όλο κλίμα της αναταραχής στην παγκόσμια οικονομία και των επιπτώσεων αυτής, σε συνδυασμό με την φούσκα που σκάει, νομίζω ότι τα ταιριάζει απόλυτα ένας τίτλος γερμανικής ταινίας: «Οι μέρες τις αφθονίας σας είναι μετρημένες».

    Καλό μεσημέρι

  6. Καλησπέρα σας κ. Μασούρα,

    Με τις λίγες οικονομικές μου γνώσεις διαβλέπω, ότι θέλοντας και μη επιστρέφουμε σε μερικές βασικές και αναπόδραστες αρχές της πραγματικότητας:

    α) Η επενδυση σε περίπλοκα χρηματοοικονομικά προϊόντα με σαθρά (ή γεμάτα αέρα) θεμέλια, όπως η αξία των κατοικιών στις Η.Π.Α. , καταρρέει. όταν η πραγματικότητα αποτιμήσει αυτά τα θεμέλια με μικρότερες τιμές. Πλουσιοπάροχα αμοιβόμενα στελέχη τεράστιων εταιρειών επί χρόνια βάσιζαν τη στρατηγική τους σε παραδοχές, που δεν είχαν καμμϊα σχέση με την πραγματική οικονομία. Τώρα πληρώνουν το λογαριασμό.

    β) Ήλθε η ώρα η μεγάλη δύναμη (Η.Π.Α.) να τακτοποιήσει τα του οίκου της. Δεν γίνεται επί δεκαετίες η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου να αναπτύσσεται έχοντας ταυτόχρονα τεράστιο εμπορικό έλλειμμα και να βασίζει τη δύναμη του νομίσματός της στη ζήτηση, που αυτό έχει για συναλλαγές εκτός της επικράτειάς της.

    Σας ζητώ συγγνώμη αλλά δεν βλέπω κατάρρευση του καπιταλισμού. Το τέλος μιας ασθένειάς του βλέπω. Παρατηρώ, όμως, ότι στην Ελλάδα πολλοί βιάζονται να προχωρήσουν σε γενικεύσεις ανάλογες του «τέλους της Ιστορίας» μετά την κατάρρευση του σοβιετικού μπλοκ. Ας είμαστε συγκρατημένοι και ας μην αφήνουμε την κρίση μας να να επηρεάζεται από την παλαιολιθική προπαγάνδα της ελληνικής αριστεράς και της ελληνικής ορθόδοξης εκκλησίας για το άσπρο και το μάυρο, για το καλό και το κακό σύστημα.

    ΥΓ. Θέλω να σας ευχαριστήσω, για τη χαρά, που νοιώθω, όταν διαβάζω τα κείμενά σας (όπως και αυτά του δασκάλου σας). Ποτέ δεν έχω συμφωνήσει ή διαφωνήσει ολοκληρωτικά με αυτά. Μένουν, όμως, στο μυαλό μου για μέρες, επειδή συνδυάζουν πολλές πλευρές της πραγματικότητας με τρόπο άμεσο και κατανοητό χωρίς να προβάλλεται σώνει και καλά μια ιδεολογία ή η ορθότητα μιας απόλυτης αλήθειας.

  7. @Panos i Stcokcholm (σπολαμβανω το και Ηθικος και Νομιμος). Πείτε το ψέμματα

    Ευχαριστώ για το ΥΓ, με τιμά ο τρόπος που είναι διατυπωμένος.

    Ξέρετε, τις περισσότερες φορές καταγράφω μια πραγματικότητα με υποκειμενικό τρόπο. Οπως ακριβώς την προσλαμβανω τη δεδομένη στιγμή. Βεβαίως υπάρχουν αποκλίσεις και βεβαίως τίποτα δεν αλλαζει από τη μια μερα στην άλλη. Η ανάλυση σας είναι σωστή από οικονοική άποψη και σίγουρα κατι πρέπει να γίνει για να μαζευτεί ενα σύστημα με τεράστια ανοίγματα. Βλεπετε ότι ακομη και το κογκρεσσο, ισως επειδή βρισκονται σε προεκλογική εκστρατεία, δεν είναι ευκολα διατεθειμένοι να περάσουν το νομοσχέδιο δανεισμού που προτείνει ο υπουργός Οικονομικών. ( τουλαχιστον ετσι ειχαν τα πράγματα μεχρι αργα το βραδυ, σημερα δεν εχω ενημερωθεί ακόμη). Αυτό τί μπορεί να σημαίνει ;
    Επειτα, θελω να συμφωνήσω με τα περιπλοκα χρηματοπιστωτικά συστήματα και να θυμήσω αυτό που θαχετε ακουσει τις τελευταιες ημερες , τις δηλωσεις του Μπάφετ που ειχε πει σε ανύποπτο χρόνο ότι τα διαφορα παραγωγα , σουαπς κλπ θα γίνουν ο βραχνάς της οικονομίας και επέρριψε ευθύνες αποκλειστικά στους χειρισμούς των επενδυτικών τραπεζών
    Πιστευω ομως ότι το τσουνάμι θα περάσει για τα καλα στην Ευρώπη και πιθανότατα στη μικρή μας αυλή, την Ελλάδα που εμφανίζεται στο απυρόβλητο. Αυτά είναι αστεία πράγματα.
    Την καλημέρα μου
    ριτς

  8. @@δ. τζ

    Δεν ξέρω αν θα επέλθει το τέλος του υπαρκτού καπιταλισμού Αλλα σιγουρα κάτι θα αλλάξει. Κάπου το πραγμα θα μαζευτεί. Δεν ξέρω επίσης τί είδους αποθέματα υπάρχουν. Εχω την αίσθηση ότι πάμε για μια γενικότερη αναθεώρηση τοποεθτώντας τον πηχυ πιο χαμηλά. Θα δούμε
    καλημερα σας
    ριτς

  9. @@Darfiir the Abban

    Θεωρω ότι ανεξαρτήτως της οποιας αριστερολαγνείας μας, θα υπάρξει μια αναθεωρηση των πραγμάτων προς τα κάτω. Ως προς την επιστροφή των πόρων δεν έχω άποψη, καταλαβαίνω τί λες, αλλά αυτά είναι νομίζω παλαιομοδίτικες τοποθετήσεις που χρειάζονται – ενδεχομενως – προσαρμογή στη σημερινή πραγματικότητα. Η οικονομία του χθες ( σε θεωρητικό επίπεδο) δεν μπορεί να χωράει στην οικονομία του σήμερα, την παγκοσμιοποιημενη οικονομία ,εννοώ. Αυτή δεν κατεβάζει ρολα πια με τίποτα.

  10. @@ Σοφια…..

    αχ Σοφάκι μου.Πού τέτοιες σκέψεις; Ολοι γυρίζουν στον Κευνς, στον Σμιθ και αντε παλι απ την αρχή Το καινούργιο θα χρειαστούν χρονια για να ενσωματωθεί σε βιβλία , να γινει διδασκαλία…


    ###Adamantia…

    Οχι πολέμους φιλενάδα μου. Δεν αξίζει τον κόπο να χαθούν ζωές για μια χιλιαδα γιαπηδων και των αφεντικών τους… Θα δούμε όμως γιατί εχουμε πολυ δρομο μπροστά μας..

  11. Αντιθέτως η επιστροφή των πόρων είναι σύγχρονη και συνετή αντίληψη. Για έναν απλό λόγο: Οποιοδήποτε σύστημα παρουσιάζει ρυθμό συσσώρευσης ή κατανάλωσης (σε οποιοδήποτε βαθμό), είναι μη-βιώσιμο. Και το μη-βιώσιμο ξέρεις δεν είναι απλά ένας χαρακτηρισμός που τον παίρνουμε και τον αναλύουμε ή τον ψάχνουμε, κοκ, είναι απλά μη-βιώσιμο.Δηλαδή κάποια στιγμή θα τινάξει τα πέταλα στην καθομιλουμένη.
    Αναχρονστικές είναι οι αντιλήψεις μεγιστοποιήσεων και μονοπαραγοντικών αντιμετωπίσεων.
    Αναχρονιστική είναι η αντίληψη της κερδοφόρου ανάπτυξης. Η αειφόρος ανάπτυξη είναι μονόδομος, μας αρέσει δεν μας αρέσει, και σ αυτή επιβάλλεται η συνολική μελέτη και διαχείριση του κύκλου ζωής του οποιουδήποτε προϊόντος.

  12. @@@ Darfiir the Abban
    Τι θα ελεγες για την απο-ανάπτυξη ;

    Οι όροι «βιώσιμη» ή «αειφόρος» ανάπτυξη είναι παραπλανητικοί, ειχε γράψει στη Λιμπερασιόν, ο Ζαν-Κλωντ Μπεσόν-Ζιράρ, διευθυντής του περιοδικού Εντροπία. Αυτό που πρέπει να εγκαταλειφθεί δεν είναι ο τρόπος ανάπτυξης, αλλά η λογική της. Δεν μπορούμε βέβαια να μιλήσουμε για μείωση της ανάπτυξης στους ανθρώπους της Αιθιοπίας ή του Νταρφούρ που πεθαίνουν από την πείνα. Οφείλουμε όμως να τους εξηγήσουμε γιατί βρίσκονται σε αυτή την κατάσταση, ποιες είναι οι αντιφάσεις και οι αδικίες που γεννά το κυρίαρχο μοντέλο. Το ίδιο πρέπει να κάνουμε με τους Κινέζους και τους Ινδούς, οι οποίοι θα κληθούν σύντομα να πληρώσουν το κόστος της «υπερθέρμανσης» της οικονομίας τους. Όσο για τις ανεπτυγμένες χώρες, η περυσινή έκθεση Στερν που υπολογίζει σε 5 τρισεκατομμύρια δολάρια τις επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών και η ταινία του Αλ Γκορ μπορούν να συμβάλουν στη συνειδητοποίηση του μεγέθους του προβλήματος. Αυτό που χρειάζεται σήμερα είναι μια συλλογική ανταρσία, που θα αναγκάσει τους κυβερνώντες να αλλάξουν ρότα.

    Η «απο-ανάπτυξη» δεν αποτελεί καινούργιο ιδεολογικό δόγμα. Συνδέεται με τον «επαναστατικό ρομαντισμό» που πρέσβευαν άνθρωποι όπως ο Φουριέ, ο Μαρξ, ο Ένγκελς, ο Ερνστ Μπλοχ, ο Ζωρζ Μπατάιγ ή ο Βάλτερ Μπένζαμιν και κινήματα όπως ο εξπρεσιονισμός, ο σουρεαλισμός και ο σιτουασιονισμός. Η βασική ιδέα είναι η ενσωμάτωση της ποιητικής φαντασίας στις δραστηριότητες και τους προσανατολισμούς των ανθρώπων. Ο ρομαντισμός εξεγείρεται κατά της μηχανοποίησης, του αφηρημένου εξορθολογισμού και του ποσοτικού υπολογισμού των κοινωνικών σχέσεων. Ο δρόμος γι’ αυτόν τον νέο επαναστατικό ρομαντισμό θα είναι βέβαια δύσκολος. Αλλά αξίζει τον κόπο. Η «απο-ανάπτυξη» ζητά μια νέα χρήση του χώρου και του χρόνου, όπου θα κυριαρχεί μια «ηθική της κατανομής, της δικαιοσύνης και της αδελφοσύνης». ( από τις διαστάσεις του Μιχάλη Μητσού). Επειδή δεν μπορώ παρα να συμφωνήσω με αυτή τη διάσταση. Καλα τα ελεγε ο Μαρξ, αλλά για την εποχή του , όχι για σήμερα.

  13. Ξέρεις, δεν ασχολούμαι με την ιδέα που έχουν για την αειφορία οι πολιτικοί, οι οποίοι άλλωστε κάνουν πολιτική και δεν ενδιαφέρονται για την πραγματικότητα.
    Οι όροι τους οποίους ανέφερα είναι απλά επιστημονικοί.

    Βιώσιμη ανάπτυξη δε σημαίνει απο-ανάπτυξη. Σημαίνει σεβασμός στον κύκλο ζωής κάθε υλικού (χαρτί, γυαλί, διοξείδιο του άνθρακα) και μηδενισμός των όρων συσσώρευσης. Για να γίνει αυτό εννοείται πως χρειάζεται μια συνολική αλλαγή τακτικής της ανθρωπότητας.

    Συνεπώς δεν συνεπάγεται το να αφήσεις ανθρώπους να πεινάσουν. Οι πόροι του πλανήτη άλλωστε ανήκουν σε όλους και μέσω βιώσιμης διαχείρισης (και όχι εκμετάλλευσης) μπορούν να διανεμηθούν σε όλους. Αρκεί ορισμένοι από εμάς να μην σπαταλούν περισσότερα απ’ όσα τους αναλογούν και απ’ όσα υποδηλώνει η ισορροπία της βιωσιμότητας του συστήματος.

    Ότι δεν είναι βιώσιμο καλή μου, οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στο θάνατο των συστημάτων. Ένα απλό ισοζυγιάκι μάζας και ενέργειας το αποδεικνύει. Δεν χρειάζονται και υψηλά μαθηματικά.

  14. @@Darthiir the Abban

    Οταν συζητάμε ενα θέμα, θα πρέπει παντα να χρησιμοποιούμε ρεαλιστική γλώσσα. Θα συμφωνήσω ότι χρειαζεται αλλαγή τακτικής της ανθρωπόττηας, αλλα αυτό ειναι ουτοπικό απλώς.
    Το ισοζύγιο μάζας και ενέργειας είναι υπέροχο στη φυσική, αλλά την πράξη χρειάζονται πράγματι υψηλότατα μαθηματικά για να εφαρμοστεί. Αλλιώς θα ειμαστε ενας πλανητης με ευτυχισμένους και χαλαρους ανθρώπους. Αλλα δεν είμαστε φιλε μου

  15. Ρεαλιστικά μιλάω – και μιλάμε, και εντελώς ρεαλιστικά λέω πως ότι δεν είναι βιώσιμο είναι θανατηφόρο για το σύστημα στο οποίο εφαρμόζεται – μέση λύση δεν υφίσταται.
    Άλλωστε ο ρεαλισμός τις περισσότερες φορές έχει να κάνει με το κατά πόσο υπάρχει διάθεση και βούληση για τον ενστερνισμό του (άκουσα ότι μέχρι και του σπανού τα γένια γίνονται πλέον)

    Όσο για το ισοζύγιο, ξέρεις, δεν είναι υπέροχο στη φυσική. Στη χημική μηχανική είναι υπέροχο και εφαρμόζεται σε καθημερινή βάση (ακόμα και από εσένα την ίδια και ας μην το έχεις πάρει χαμπάρι) για να εξασφαλίσει την βιωσιμότητα των συστημάτων που χτίζει και λειτουργεί ο άνθρωπος. Απλά επειδή είναι «περιοριστικό» δεν το εφαρμόζει και στις δικές του δραστηριότητες έχοντας την αίσθηση ότι δραστηριοποιείται σε απειρίζοντα και ανεξάντλητα συστήματα.

    Τα πράγματα είναι απλά. Η ανθρωπότητα μπορεί άνετα να θεωρήσει πως δεν είναι ρεαλιστικά τα σενάρια βιωσιμότητας, εθελοτυφλώντας μπροστά στην δεδομένη καταστροφικότητα των ρυθμών συσσώρευσης και κατανάλωσης επί των φυσικών συστημάτων, και να αυτοκτονήσει αργά ή γρήγορα, ανάλογα με τους ρυθμούς που θα υιοθετήσει για τη συσσώρευση ρύπων ή κατανάλωση και εξάντληση πόρων, ή απλά μπορεί να «κόψει τον κώλο» της και να γίνει βιώσιμη (κοινώς να επιβιώσει στους αιώνες χωρίς να έχει ημερομηνία λήξης). Η επιλογή υπάρχει πάντα, μόνο που δεν ξέρω κατά πόσο είναι λογικό να αφήνει κάποιος στα χέρια των άλλων τις επιλογές για την ίδια του τη ζωή.

    Και εγώ ερχόμαστε πάλι στην αιτιοκρατικότητα και τον ορισμό της ελευθερίας και των δικαιωμάτων…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: