Ζούμε για να δουλεύουμε, δουλεύουμε για να ζούμε; Τί τελικά ;


Van Gogh

Στην τέχνη της Αρχαίας Αιγύπτου ο εργαζόμενος άνθρωπος είναι ένα σύνηθες θέμα. Ο γεωργός στην εργασία του εμφανίζεται όπως τον φαντάζεται το αφεντικό του. Το μάτι του αφεντικού αναπαύεται ευχαριστημένο πάνω στο σμήνος των εργατών που δουλεύουν γι’ αυτόν, γι’ αυτό και ο γεωργός δεν είναι αντικείμενο της δραστηριότητάς του, αλλά αντικείμενο αυτού που τον παρατηρεί, του ανθρώπου που στις αποθήκες του συγκεντρώνεται ο μόχθος της δουλειάς του γεωργού. Στην τέχνη της αρχαιότητας, η εργασία δεν θεωρείται θέμα άξιον λόγου. Σε μεσαιωνικές μινιατούρες, αλλά και στην τέχνη της αναγέννησης, η εργασία επανέρχεται, κυρίως ως παραλλαγμένο τμήμα της αγροτικής εργασίας. Σε μια κοινωνία που δεν βασίζεται πλέον στη δουλοκρατία, οι εργαζόμενοι συμμετέχουν στην εικόνα της τέχνης. Η εργασία δηλαδή γίνεται κομμάτι της καλλιτεχνικής αναπαράστασης.

Στους πίνακες του Φλαμανδού ζωγράφου Μπρέγκελ, ο εργαζόμενος λαός είναι παντού παρών και αργότερα η εργασία του απλού ανθρώπου αποτυπώνεται παραδειγματικά στους πίνακες του Βαν Γκογκ. Ο «Θεριστής» είναι ένας χαρακτηριστικός πίνακας της μοναξιάς του εργαζόμενου ανθρώπου και ίσως ένας προάγγελος των μεγάλων κοινωνικών αλλαγών που επρόκειτο να’ρθουν. Ο Βαν Γκογκ ζωγράφισε τον συγκεκριμένο πίνακα, ίσως γιατί ήξερε ότι δεν θα προλάβαινε «τους καλύτερους καιρούς του καθαρού αέρα και της αναζωογόνησης ολόκληρης της κοινωνίας». (Αποσπασματική αναφορά στο κεφάλαιο εργασία του βιβλίου του Ερνστ Φίσερ, «Η αναγκαιότητα της Τέχνης»).

Δεν ξέρω αν ο σύγχρονος ζωγράφος θα αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα στην καλλιτεχνική αποτύπωση του εργαζομένου. Θα αναδείκνυε, άραγε, την ικανοποίησή του, τη δυσφορία του, τον κυνισμό του ίσως; Στο δεδομένο δυτικό κόσμο, η εργασία αναλύεται διαφορετικά, γι’ αυτό και οι καλλιτεχνικές επιλογές είναι πολλές. Το πάλαι ποτέ αντικείμενο έγινε υποκείμενο εργασίας. Είναι κι αυτό μια πρόοδος, θα μπορούσε να πει κανείς. Η δουλεία μπορεί να υφίσταται σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες, όπου ο Πακιστανός και ο Ινδός εργάτης ζουν κάτω από μεσαιωνικές εργασιακές συνθήκες, μπορεί επίσης οι οικονομικοί μετανάστες της Δύσης να διάγουν βίον προβληματικό, όμως για τους υπόλοιπους η εργασία αποτελεί αξία ζωής, ενδεχομένως και αυτοσκοπό. Οι χαρακτήρες του Ντίκενς απλώς μας υπενθυμίζουν εποχές.

Μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το μοντέλο της οικονομικής ανάπτυξης προέβλεπε ατέλειωτες ώρες εργασίας, η οποία όμως δεν εμφανίζονταν ως καταναγκαστική – μάλλον joix de vivre ήταν – αλλά ως τμήμα του ονείρου που θα οδηγούσε στην κοινωνική αναρρίχηση, στην ευμάρεια και φυσικά στον άκρατο καταναλωτισμό. Του ονείρου που ενίσχυε το αξίωμα «ζω για να δουλεύω και κανονίζω για το μέλλον μου το εξής σχέδιο: γερό κομπόδεμα, υψηλές συντάξεις, ταξίδια ανά την υφήλιο, όμορφα σπίτια με κήπους και κυριλέ σκυλιά, ενδεχομένως γηροκομεία πολυτελείας για την αξιοπρεπή αντιμετώπιση του αλτσχάιμερ, πιθανότατα μια μοναδική κηδεία…».

Τα πράγματα άρχισαν να διαφοροποιούνται ελαφρώς την τελευταία δεκαετία και τα μηνύματα που έφταναν από παντού, έδειχναν ότι είχαμε απλώσει υπερβολικά το σχοινί ώς το απέναντι παράθυρο και κάποια στιγμή, δεν μπορεί, θα έσπαγε. Μήπως ήδη έχουμε φτάσει σ’ αυτό το σημείο και η μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση απλώς επιταχύνει τις εξελίξεις; Μήπως ο νέος εργαζόμενος της Δύσης θα κληθεί να πληρώσει το τίμημα της εργασιακής υπερβολής και της κατάρρευσης των καταναλωτικών αξιών; Δεν μπορώ να προβλέψω, πιστεύω όμως ότι τα νέα παιδιά θα χρειαστεί ν’ αλλάξουν πολλά.

Robin's heads

Γιατί είναι τα νέα παιδιά που θα κληθούν να συμφιλιωθούν με το όχι ιδιαίτερα «αποδοτικό» εργασιακό σύστημα, για το οποίο κανείς δεν τα ’χει προετοιμάσει. Αναφέρομαι στους νέους που μεγάλωσαν με τις τιμές των ακινήτων να ανεβαίνουν συνεχώς και τις τράπεζες να διαγκωνίζονται σε δανειστικές υπερβολές. Είναι οι νέοι του διαδικτύου, του download και της Plasma TV. Είναι οι άνθρωποι που δεν έχουν ζήσει τις σκληρές εποχές του παππού και της γιαγιάς και ενδεχομένως οι γονείς τους να ξημερωβραδιάζονταν, πχ στο City του Λονδίνου, χαρίζοντάς τους κάθε βράδυ κι ένα διαφορετικό ακριβό- εξαγοραστικό της αγάπης τους – δώρο. Είναι η γενιά που παρακολουθεί έντρομη τον εργασιακό μαραθώνιο, που ενδεχομένως θα δουλεύει μέχρι τα βαθιά γεράματα χωρίς σπουδαίες αμοιβές, θα βιώνει συχνά την ανεργία ή τη μερική απασχόληση και που παρ’ όλα αυτά σήμερα τολμά να δηλώνει ότι «Το χρήμα και η δουλειά δεν είναι όλη μας η ζωή».

Στον Observer της περασμένης Κυριακής είδα το άρθρο της Tracy McVeigh. Η δημοσιογράφος συναντήθηκε με φοιτητές πανεπιστημίων της Βρετανίας, θέτοντάς τους το κρίσιμο όσο και επίκαιρο ερώτημα κατά πόσον ανησυχούν για τη σημερινή κρίση. Η απάντηση ήταν αποστομωτική. Νεανική. Πηγαία απάντηση. Ενας νέος έχει ποτέ ενδοιασμούς; Οχι, αλλιώς θα ’χε γεράσει πριν την ώρα του. Ακόμη κι όταν βρεθεί στο χείλος του γκρεμού θα φανταστεί τη λύση στο πρόβλημά του. Ισως γι’ αυτό και οι νέοι που μίλησαν στη δημοσιογράφο είπαν ότι δεν ανησυχούν ιδιαίτερα και ότι αν σε τελευταία ανάλυση χρειαστεί να ενεργοποιήσουν την εν υπνώσει δημιουργικότητα και ευρηματικότητά τους, τι πιο απλό, θα το κάνουν. «Οπως το ’καναν και οι προηγούμενες γενιές», προσέθεσαν. Τι κι αν δεν θα μπορούν να δανειστούν με την ίδια ευκολία από τις τράπεζες; Τι κι αν χρειαστεί να μεταναστεύσουν σε άλλη χώρα προκειμένου να βρουν δουλειά; Τι κι αν υποχρεωθούν να κόψουν κάτι από τις αγαπημένες τους συνήθειες; Η ζωή είναι μπροστά τους, λένε, κι έχουν κάθε δικαίωμα να επενδύουν σ’ αυτήν, αναδεικνύοντας τις δικές τους αξίες, που περικλείουν περισσότερα σταγονίδια ανθρωπιάς και αλληλεγγύης και λιγότερα σταγονίδια εργασιακής τρέλας.

Ο Μεξικανός ζωγράφος Ντιέγκο Ριβέρα, σημειώνει ο Ερνστ Φίσερ, ζωγράφιζε σκυμμένες πλάτες, γερμένα κεφάλια. Ζωγράφιζε επίσης την ταπείνωση και τον εξευτελισμό των εργατών και των αγροτών, όπως κι εκείνους που τους ταπείνωναν και τους εξευτέλιζαν. Ο Ντιέγκο ζωγράφιζε όμως και την απελευθερωμένη γη, τους αγρότες που μοιράζονται τη γη και την καλλιεργούν προς ίδιον όφελος, που έφερναν το πρώτο τρακτέρ στο χωριό, που γλεντούσαν όταν τέλειωναν τη δουλειά… Κι είναι ζωγραφικοί πίνακες που περιγράφουν λιτά την εργασιακή πορεία του ανθρώπου, καταλήγοντας σ’ αυτό που σήμερα αποτελεί στόχο των νέων ανθρώπων: να μπορούν να ισορροπούν ανάμεσα στη δουλειά και την προσωπική ζωή. Να μην αναλώνουν το είναι τους στον σκληρό, ανταγωνιστικό εργασιακό τομέα. Να μην γίνουν ποτέ αντίγραφα των σημερινών golden boys που σημάδεψαν με τις πράξεις τους μια ολόκληρη γενιά εργαζομένων. Τι περίεργες συζητήσεις κι αυτές κυριακάτικα!

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή19-10-2008

ριτς

Advertisements

38 thoughts on “Ζούμε για να δουλεύουμε, δουλεύουμε για να ζούμε; Τί τελικά ;

  1. Σας έχω πει να μη ρωτάτε τέτοια πράγματα:)
    Ο Ριβέρα ζωγράφιζε πλάτες σκυμμένες, αλλά η πονήρω η Φρίντα ζωγράφιζε την πάρτη της για να αποφύγει τέτοιους προβληματισμούς.
    Σαφώς και αστειεύομαι.
    Την καλησπέρα μου!

  2. Φρίντα και πάλι Φρίντα, Ρίτσα μας. Ζωγραφίζεις την πλάτη σου, άντε και λίγο τον έρωτά σου και ξενοιάζεις (αστειεύομαι φυσικά, πάνω στο πετυχημένο σχόλιο της κοπτοραπτούς).
    Απ΄την στιγμή που δεν έχεις «διαλεχτεί» για την δουλειά που κάνεις και που ψωμολιμάς, άστα να πάνε, λέω…
    Τα ίδια αδιέξοδα με διαφορετική μορφή!
    καλή βδομάδα με την καλημέρα μου!

  3. Το μέλλον των πολλών, αυτό δηλαδή, που σκύβοντας το κεφάλι αποδεχτήκαμε να είναι το μέλλον το δικό μας και των παιδιών μας, είναι ζοφερό. Είτε θα δουλεύουμε χωρίς ανάσα, άρα δεν θα ζούμε, είτε θα είμαστε απασχολήσιμοι και ανά πάσα στιγμή άνεργοι, άρα και πάλι δεν θα έχουμε τα μέσα να ζούμε μια αξιοπρεπή ζωή.
    Αν και δεν κολλάει με το σχόλιο μου…. Καλημέρα!
    🙂

  4. o Van Gogh με τρελαίνει εδώ και χρόνια!
    ευχαριστώ!

    νομίζω κάτι σα «ζούμε για να δημιουργούμε» και να εξελισσόμαστε

  5. Και στις δύο περιπτώσεις πολύ βασικό είναι το ζήτημα του ελεύθερου χρόνου. Αν ζούμε για να δουλεύουμε δεν το συζητάμε καν, αν όχι το θέμα είναι πως ορίζουμε το «ζούμε», αλλά και τι περιθώρια μας αφήνουν οι εργασιακές σχέσεις για να το πράξουμε.
    Δύσκολα τα πράγματα, γιατί αφενός η πραγματική φτώχεια επιστρέφει, ενώ η εικονική, αυτή δηλαδή που μετράει την απόσταση από το μίνιμουμ του κοινωνικά αποδεκτού, εξακολουθεί να δοξάζεται μέσω της κατανάλωσης.
    Η εναρμόνιση επιθυμιών και προθέσεων με τους επιβεβλημένους ή τους εθελοντικούς καταναγκασμούς μας, είναι το τελικό αλλά διόλου εύκολο ζητούμενο.

  6. @@ venceremos
    kι από μενα φιλια της της πολης μου

    @@ κυπ walking ..
    Ξέρεις, πάνω που αρχίζαμε να βρίσκουμε μια ισορροπία χρόνου και καποιες επιλογές, κάτι μαγικό έγινε και δώστου παλι από την αρχή.Μια αρχή γεμάτη ομως με φόβο.
    Το ζητούμενο είναι να καλλιεργούμε το νου και να εκλύουμε προς τα έξω μέρος της ζωντάνιας μας και της δημιουργικότητάς μας….

  7. @geokalp
    προφανώς εξελισσόμαστε. Αλλά προς ποιά κατεύθυνση ;

    @ Dartthir the Abban
    καλως τον και καλοριζικον το είδος…Ζούμε για να περναμε καλά και να προσφέρουμε στον κόσμο.Πώς σου φαίνεται αυτό ;

  8. @Allu Fun Marx
    Ας ευχηθούμε να μην έτσι τα πράγματα, γιατί ακούγονται λυπηρά.
    σε φιλω, νασαι παντα καλα.

    @ anepidoti
    διέξοδα και αδιέξοδα. Για μας και τα μεν και τα δε. Αρκεί να ξέρουμε πού πάει τί.Οσο για τη Φρίντα, αστην μια χαρά την εβγαλε με τους ερωτες της και τους θυμούς της.

  9. @ Meniek,
    ολα καλά, παρούσα. Ελειπα χθες και ξεχάστηκα. Πηγα Γούντιν Αλεν με την Ελενη τη Γκίκα….

    @ Coco

    Αναλώσιμοι είμαστε και το ειδος, θα έλεγα, αλλα αυτό το εργασιακό, αν δεν σου πηγαίνει, κιολας, βραστο,


    @ Koptoraptou

    Φρίντα και ξερό ψωμί θα ελεγα. Ηταν ομως κι αυτή μια επαναστάτησα, εκ του ασφαλούς νομίζω.

  10. Μα έμαθαν να μην αγαπούν τα παιδιά του Χαρβαρντ. Ειναι κι αυτό ενα κομματι στο κυνηγι του περιεργου ονείρου.
    φιλια μικρό μου

  11. Δεν ξέρω αν έμαθαν να μην αγαπούν αλλά η επιτυχία και ο ελεγχος του εαυτού τους ανεβαζε πολύ την ανδρεναλίνη και είχαν σιγουριά ενώ με την αγάπη χάνεις το έλεγχο, all under control is the secret for working hard 😉

  12. @@@ Penelope
    μα νομίζω ότι ο λογος που κυκλοφορούσαν τόσες εσκορντ, οι οποίες τωρα ειναι ανευ δουλειάς, ήταν αυτός. Για να μην υπάρχουν όχι πάθη, αλλά σοβαρά και βαθιά αισθήματα. Αυτά τα τελευταία αποσπούν την προσοχή από τη δουλειά. Νομιζω, δεν ξέρω… απ ΄οτι καταλαβαίνω

  13. Εγώ πήρα τα παπάκια μου αυτό εχει σημασία τώρα για τις ανεργες εσκορντ δεν ξέρω?Λες και αυτές να τις χτύπησε το recession στο χρηματιστήριο τόσο χάλια η κατάσταση δηλαδή ?

  14. Δουλεύουμε με την ελπίδα να ζήσουμε (σε κάποιο άχρονο μέλλον), έτσι μας έχουν πείσει κάποιοι που ζουν για να μας δουλεύουν.

    Ωραία η σύνδεση του θέματος με την αντιμετώπισή του μέσα από την τέχνη.

    (Εδώ είμαι, κανέναν δεν «ξέχασα». Αλλά ψάχνω να βρω αυτό που χάθηκε στη μετάφραση της ζωής σε δουλειά και τούμπαλιν)

    Φιλιά

  15. @@ just me
    Χαιρομαι που εισαι καλα και ψάχνεσαι μεσα σ αυτη τη μεταφραση της ζωής..
    θα τα λεμε…αντε να βρεθει καμια αλλη κοινή παρουσια να πουμε δυο κουβέντες..Θα γινει μια εκδηλωση για τη δουλειά του Αλεφ – Ελενη Γκίκα( υδατινος χρόνος) στο θεατρακι της Σολωνος, εκδοσεις Αγκυρα… αν θες να ερθεις .

  16. Δουλεύουμε για να ζούμε ή ζούμε για να δουλεύουμε; Έχω την αίσθηση ότι αν ισχύει το δεύτερο υπάρχει πρόβλημα: πρώτον, διότι η εργασία γίνεται αυτοσκοπός, μας καταδυναστεύει, μας αφαιρεί χρόνο και ενέργεια. Ως συνέπεια αυτού δεν υπάρχει ισορροπία στο πρόγραμμα μας, κάτι που είναι απαραίτητο νομίζω για όλους.

    Αυτό που θέλω να πω είναι ότι η δουλειά είναι, βέβαια, κάτι απαραίτητο για την ψυχική ισορροπία μας, διότι πέρα από τους βιοποριστικούς λόγους, λίγοι άνθρωποι θα έβρισκαν νόημα στο να κάθονται όλη μέρα και να μην παράγουν τίποτα. Ωστόσο η δουλειά πρέπει να μας δίνει και όχι να μας αφαιρεί πράγματα. Τουτέστιν, να μας αρέσει αυτό που κάνουμε (ειδάλλως πώς θα το κάνουμε καλά;), να μας προσφέρει χρήματα αρκετά για να ζήσουμε σχετικά άνετα και φυσικά να υπάρχει ο απαραίτητος ελεύθερος χρόνος. Μάλλον όμως ζητάω πολλά. Γι’ αυτό στη ζωή συνήθως προσαρμοζόμαστε. Ή όπως λέει ένα παλαιό ουγγαρέζικο ρητό, δεν έχει σημασία να παίρνεις ό,τι θες αλλά να θες ό,τι παίρνεις.

  17. Δυστυχώς δουλεύουμε για να ζούμε, εναποθέτοντας όλες μας τις ελπίδες και εναλλακτικές για ανάπαυση και ψυχαγωγία σε ένα στριμωγμένο Σαββατοκύριακο

  18. Αυταπόδεικτα πράγματα θα γράψω, κουκουβάγιες και κυπαρίσια στην Αθήνα θα φέρω, αλλά κατά πως φαίνεται πρέπει να τα θυμόμαστε, καθώς εδώ και χιλιάδες χρόνια τα ξεχνάμε…

    Στον πεπερασμένο χρόνο, το ζητούμενο είναι στο 100% του βίου που κάποιου του «λαχαίνει», το ποσοστό χρόνου που έχει ζήσει να είναι όσο το δυνατόν μεγαλύτερο. Ένας 60χρονος με 36 χρόνια στην παραγωγή και με συνολική απασχόληση έστω 8 ώρες την ημέρα έχει σπαταλήσει τα 12 χρόνια της ζωής του (ήτοι το 20% του συνολικού βίου του) στη δουλειά. Όταν το 8ωρό γίνεται 10ωρο, 12ωρο κο.κ. και κουβαλά στο υπόλοιπο 24ωρο το άγχος και τιο εργασιακό στρες, το 20% μπορεί να γίνει και 30% και 40% και 60%. Στην Δύση του… «8ώρου» και της 5ήμερης εργασίας, η απώλεια χρόνου, άρα σπατάλη ζωής, καταντά -απολογιστικά- να είναι ίση ή και μεγαλύτερη απ΄ όση στον 3ο κόσμο.
    Το ποιοί κλέβουν τη ζωή, γνωστό! Οι μέθοδοι, γνωστές! Ο τρόπος κλοπής, γνωστός. Η κλοπή, αντιληπτή.
    Καταγγελία; Αστυνομία; Νόμοι; Κι αν όλα αυτά δεν υπάρχουν, καιμά αυτοδικία έστω; Μπαααα! 8 ώρες δουλειά – δουλεία και 16 ύπνος (τόσο βαθύς που δεν διακόπτεται ούτε από το τσούγγρισμα των ποτηριών με την σαμπάνια κλεφτών και κλεπταποδόχων)!

  19. Μμμμ εξαρτάται, τώρα πρέπει να αρχίσεις να προσθέτεις τους περιορισμούς αλλιώς θα καταλήξεις στο πρόβλημα που αναφέρεις. Ενώ το ζούμε για να ζήσουμε περιέχει τους περιορισμούς 🙂

  20. Ρίτσα, πολύ φοβούμαι ότι στο μέλλον, για πολλούς από μας θα είναι επιτυχία απλώς το να δουλεύουμε. Έχω μια αίσθηση ότι με την ξέφρενη κούρσα της κοινωνικής καταξίωσης μέσω του χρήματος και της δουλειάς, οι άνεργοι αντιμετωπίζονταν σα να είχαν χολέρα. Η ίδια η κοινωνία τους απέτασε από τις τάξεις της. Χάρηκα, βέβαια, με την αντίδραση των Εγγλέζων φοτητών και την ίσως άμυαλη αισιοδοξία τους. Ευτυχώς. Αν σκεφτεί κανείς πόσοι νέοι στην Ελλάδα επιλέγουν σπουδές για να καταλήξουν σε μια σίγουρη θέση στο Δημόσιο, μάλλον θα προτιμήσω τους άσκεφτους της Αλβιόνας.
    Εξαιρετικό το άρθρο σου.

  21. Θα έλεγα ότι υπάρχουμε για να δουλεύουμε, επειδή πρέπει να δουλεύουμε για να νομίζουμε ότι ζούμε τις ώρες που δεν δουλεύουμε.
    Η εργασία έχει ταυτιστεί με τον καταναγκασμό (δουλειά < δουλεία). Σχεδόν κανένας δεν την αντιμετωπίζει πλέον ως μία πρώτης τάξεως πηγή εμπειριών, χαράς και προσωπικής ανάπτυξης, διότι η ωφελιμότατη και δημιουργικότατη αυτή διάσταση της εργασίας είναι παλαιόθεν ναρκοθετημένη. Έτσι, όλα αυτά τα πράγματα έχουν παραχωρηθεί στην επικράτεια του «ελεύθερου χρόνου», του οποίου η αξιοποίηση, όμως, είναι εξίσου ναρκοθετημένη, με τη μόνη διαφορά ότι εδώ πρόκειται για μία ναρκοθέτηση βελούδινη, ανεπαίσθητη: ο ελεύθερος χρόνος είναι, σχεδόν για όλους, κατανάλωση και ικανοποίηση πλαστών αναγκών, μια χαζοχαρούμενη δαπάνη η οποία μας υποχρεώνει να δουλεύουμε πάλι σαν σκλάβοι.
    Από αυτήν την κατάσταση, μοναδικοί κερδισμένοι είναι (;) εκείνοι οι οποίοι αποφασίζουν πριν από μας για εμάς. Αυτό που εμείς κάνουμε, τόσο στις ώρες της δουλειάς όσο και σ’ εκείνες του ελεύθερου χρόνου, είναι να σκοτώνουμε την ώρα μας (και μαζί μ’ αυτήν και το περιβάλλον…), δηλαδή, τη ζωή μας.
    Μήπως είναι καιρός να αναζητήσουμε τρόπους ώστε να μετατρέψουμε τον χρόνο της εργασίας σε ποιοτικό και γόνιμο «ελεύθερο χρόνο», και το αντίστροφο; Μήπως είναι καιρός να πάψουμε να κομματιάζουμε τη ζωή μας και να τη φυλακίζουμε σε φθοροποιά κουτάκια;
    Για να γίνουν αυτά, βέβαια, θα πρέπει, πριν από οτιδήποτε άλλο, να πούμε επιτέλους «Όχι, ευχαριστώ» σ’ εκείνους που αποφασίζουν πριν από μας για εμάς και να σταματήσουμε να εννοούμε την ελευθερία ως ασυδοσία.

  22. @@ Αίασανθος Ιων.
    Καλημέρα, ωραία ανάλυση και νομίζω ότι οι περισσότεροι συμφωνούμε. Αλλά αν δουμε έτσι τα πράγματα, στο τέλος θα σιχαθούμε τον εαυτό μας ή τουλάχιστον μερικοί από μας. Μακάρι να μπορούσαμε να βρούμε τη χρυσή τομή, αλλά έτσι όπωςεξελισσονται τα πράγματα δεν το βλέπω
    χαιρετώ

  23. @ dora tsirka….
    Ξέρεις, νομίζω ότι και οι παλιότεροι δουλευαν μονο για να δουλευουν. Ζησαμε ενα μεσιοδιαστημα σχεδόν αξιοπρεπούς και ενδεχομένως δημιουργικής εργασίας, αλλά ξαναγυρίζουμε στη δουλεία. Μπορεί να σφάλλω, αλλά κάτι μου λέει ότι η ποιότητα στη ζωή μας θα χρειαστεί να περιμένει.
    φιλω σε

  24. @ Dartthir the Abban…..
    bonjour….

    @@ Zalmoxis
    Ενταξει κι εσύ με τους αριθμούς σου. Προσεγγίζεις όμως την αλήθεια των πραγμάτων και το ζούμε γύρω μας ολοι, μα όλοι.

  25. @@Ethan
    Μωρέ, εγω πολλές φορές στη ζωή μου δουλευα και σαββατοκυριακα , ασε που και τωρα δουλευω, τελος παντων . Καλημερα….


    @@ δ.Τζ

    Υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούν τη ζωή τους δουλειά και τίποτ άλλο. προφανώς δεν έχουν κάτι άλλο να προσεταιριστούν. Αλλά αυτά τα πράγματα θάπρεπε να ειναι λογικά μοιρασμένα και η δουλειά να θέλγει τον άνθρωπο όχι να τον απωθεί. Γι αυτό δεν εγιναν τόσοι και τόσοι αγώνες ;

  26. «Συμφωνούμε οι περισσότεροι» με αυτή την ανάλυση, αλλά, τελικά, την απορρίπτουμε; Και γιατί να σιχαθούμε τον εαυτό μας; Μήπως δεν είναι αναγκαίο να σταθούμε θαρραλέα απέναντι στις ευτελείς πλευρές του εαυτού μας, ώστε να ανασύρουμε τις εκπληκτικές δυνάμεις που κρύβουμε εντός μας και να τον εκτιμήσουμε, έτσι, ακόμα περισσότερο;
    «Η δουλειά [θα ‘πρεπε] να θέλγει τον άνθρωπο, όχι να τον απωθεί». Θαυμάσια! Γιατί λοιπόν να μην κινηθούμε προς αυτή την κατεύθυνση;
    «Εάν δεν ελπίζεις να βρεις το ανέλπιστο, δε θα το βρεις», είχε γράψει ο Ηράκλειτος.
    Μήπως η αιτία της απροθυμίας μας έγκειται στο γεγονός ότι το κυριότερο αποτέλεσμα των «τόσων και τόσων αγώνων» (όσο δίκαιοι κι αν ήταν αυτοί) ήταν η βαθύτατη εδραίωση της αποστροφής μας προς την εργασία;

  27. @@ Αϊάσανθος Ίων

    Αποστροφή, είπες ; Δεν ξέρω, δεν εχω αισθανθει έτσι, αρα δεν τοχω νοιωσει αυτό το συναίσθημα….. Οι ευτελείς πλευρές του εαυτού μας υπάρχουν ουτως ή άλλως. Το να ανασύρουμε τις μυριες όσες εκπληκτικές δυνάμεις μας είναι και θέμα χαρακτήρα , ξέρεις..
    Οσο για το ανέλπιστο, οκ, ας το ψάξουμε. Εγώ μέσα.
    χαιρετω ,καλη δυναμη

  28. Προτιμώ να μη δώσω συνέχεια σε αυτήν τη συζήτηση, για ευνόητους λόγους. Δεν πειράζει…
    Άλλωστε, κάποια στιγμή ΘΑ ΤΟ ΒΡΟΥΜΕ ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ το ανέλπιστο (ή θα μας βρει αυτό). Μόνο που ίσως μας πονέσει λιγάκι.
    «χαιρετω ,καλη δυναμη»

  29. στο βιβλίο «then we came to the end» του ταλαντούχου αμερικανού συγγραφέα Joshua Ferris, ο ήρωας αναρωτιέται «μα τι είδους άνθρωπος εμφανίζεται στο γραφείο το πρωί της Δευτέρας και δεν έχει ενδιαφέρον να μοιραστεί μυ τους υπόλοιπους στογραφείο τα όσα μεσολάβησαν κατά τη διάρκεια των δύο ημερών της εβδομάδας,
    όταν η π ρ α γ μ α τ ι κ ή του ζωή συνέβησε»…

    Από την μία πλευρά η πραγματική ζωή βρίσκεται στο σαββατοκύριακο, στο ρεπό, στο day off του καθενός μας.
    Από την άλλη πλευρά, είμαστε αυτό που κάνουμε.
    Νομίζω η παγίδα των επιτυχημένω είναι ότι ζουν για να δουλεύουν.
    Ενώ η καταδίκη των πολλών είναι ότι δουλεύουν για να ζουν.

  30. mariza…
    Καλησπέρα Μαρίζα μου. Ολα καλά , φαντάζομαι έτσι ; Δεν ξέρω τί είναι καλό και τί είναι κακό. Οταν η δουλειά ειναι δημιουργική και μαθαίνεις πράγματα, προσφέρεις πράγματα στον εαυτό σου και στους άλλους, νομιζω ότι αξίζει τον κόπο… Από την άλλη όταν ειναι λίγο αγγαρεια και λίγο υποτιμητική για το είναι μας, τότε υπάρχει μεγαλος βαθμός δυσκολίας.
    χαιρετω
    ριτς

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s