Σφραγισμένα χείλη : Συμβολισμός ή έμμεση υπενθύμιση ;


mt063101h12

Οταν χθες κάποια στιγμή μου φάνηκε ότι η πορεία στο κέντρο της Αθήνας τέλειωσε, ένοιωσα κάτι σαν ανακούφιση. Είπα μέσα μου: οκ, πάει κι αυτό. Δεν ξεπεράσαμε τα όρια, δεν είχαμε καινούργιες τραυματικές εμπειρίες. Γι αυτό και πήγα σινεμά, να δω τα «Σφραγισμένα Χείλη» ( The reader) με την Κέιτ Γουϊνσλετ και τον Φάινς που τούχω και μια αδυναμία. Πού νάξερα ότι στην πόλη μου θα γίνονταν ξανά τα ίδια και τα ίδια επεισόδια. Η ίδια αντιπαράθεση: Οι μεν εκτελούν εντολές «άνωθεν», οι δε θέλουν να ασκούν τις εσωτερικές τους εντολές. Και ενδιαμέσως, τα χημικά. Ωραία παιδιά, να συνεχίσουμε έτσι κι όπου μας βγάλει…. Έλεος όμως πια!!

Θα πω, όμως, δυό λόγια για την ταινία, όχι όπως την είδα εγώ – ομολογώ ότι δεν τρελάθηκα – αλλά όπως την είδε ο συνάδελφός μου κριτικός κινηματογράφου Δημήτρης Μπούρας.( Οχι, Δανίκα δεν έχει το πρόγραμμα). Εμένα μου άφησε πολλά κενά, ιδεολογικά, συναισθηματικά και σκηνοθετικά. Αλλά ο υποκειμενισμός είναι δυνάστης και έχει τους δικούς επικυριαρχικούς κανόνες.

Η τελευταία ταινία του Στίβεν Ντάλντρι αρχίζει σαν μια ιστορία «απαγορευμένου» ερωτικού πάθους με δυο αταίριαστους, λόγω ηλικίας, εραστές. Στα μισά της διαδρομής μετατρέπεται σε ένα δικαστικό δράμα γύρω από το μεγάλο γερμανικό τραύμα του 20ού αιώνα: το ναζισμό και το Ολοκαύτωμα. Ο Βρετανός σκηνοθέτης («Μπίλι Ελιοτ», «Ωρες») μετέφερε στην οθόνη το μπεστ σέλερ του Γερμανού Μπέρνχαρντ Σλινκ «Διαβάζοντας στη Χάνα» (από τις εκδόσεις Κριτική) σε σενάριο του συμπατριώτη του Ντέιβιντ Χέαρ. Η ματιά του ταυτίζεται με τη ματιά ενός Γερμανού της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς, του Μίχαελ, που ξαναφέρνει στη μνήμη του τη σχέση του με μια γυναίκα μεγαλύτερη απ’ αυτόν, τη Χάνα – ή αλλιώς, τη Γερμανία των τραυμάτων και των ενοχών.
Η αφήγηση ακολουθεί τις αναμνήσεις του Μίχαελ, ενός δικηγόρου με επιτυχημένη καριέρα και αποτυχημένη οικογενειακή ζωή, καθώς αναπολεί τον πρώτο έρωτα της ζωής του. Από το Βερολίνο του 1995 μεταφερόμαστε σε μια γερμανική πόλη όπου ζει ο 15χρονος Μίχαελ το 1958. Μια βροχερή μέρα ο νεαρός παθαίνει κρίση στομάχου μόλις κατεβαίνει από το τραμ και η 35χρονη Χάνα, που εργάζεται ως εισπράκτορας και έλκεται ερωτικά από τρυφερά αντρικά κορμιά, τρέχει να τον βοηθήσει. Λίγες μέρες μετά ο Μίχαελ εμφανίζεται στην πόρτα της με ένα μπουκέτο λουλούδια. Στις επόμενες συναντήσεις τους ο ρομαντικός Μίχαελ γίνεται άντρας στην αγκαλιά της Χάνας, που κάθε φορά του ζητά να της διαβάζει κλασικούς της λογοτεχνίας πριν από την ερωτική τους επαφή. (Ο Ντάλντρι περιγράφει αισθησιακά μια παράξενη σχέση πάθους, η οποία θα μπορούσε να παραλληλιστεί νοερά με τη σχέση που ήθελε να έχει η ελίτ των ναζί με την κλασική αρχαιότητα).
Η παράφορη σχέση των δυο άγνωστων εραστών θα’ ναι σύντομη. Οκτώ χρόνια μετά, ο Μίχαελ, ο οποίος σπουδάζει νομικά, θα πέσει από τα σύννεφα όταν θα αντικρίσει τη Χάνα στο εδώλιο ενός δικαστηρίου που δικάζει μια ομάδα γυναικών ως εγκληματίες πολέμου. Το κατηγορητήριο στήθηκε μετά την έκδοση των αναμνήσεων μιας Εβραίας κρατούμενης σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Τελικά η Χάνα καταδικάζεται σε ισόβια ως βασική υπεύθυνη μιας θηριωδίας (δεν επέτρεψε στις κρατούμενες που ήταν κλεισμένες σε μια εκκλησία να διαφύγουν όταν πήρε φωτιά το κτίριο). Στην τρίτη ενότητα της ταινίας ο Μίχαελ αποκτά ξανά επαφή με τη φυλακισμένη Χάνα. Ηχογραφεί αναγνώσεις των βιβλίων που της διάβαζε κάποτε και στέλνει τις κασέτες στη φυλακή…
Τα «Σφραγισμένα χείλη» είναι το μελόδραμα ως κρούστα του ιστορικού δράματος. Ισως αυτός να’ ναι ο λόγος που προκάλεσε αντιδράσεις από εβραϊκούς κύκλους της Αμερικής, που κατηγορούν τον Ντάλντρι ότι εξανθρωπίζει το τέρας με τον τρόπο που παρουσιάζει την Χάνα. Ο Ντάλντρι και ο Χέαρ προσπαθούν να διαχωρίσουν το ήθος του ατόμου από την ηθική της κοινωνίας, ακολουθώντας μια διαδρομή που μας θυμίζει την προπέρσινη γερμανική επιτυχία «Οι ζωές των άλλων». Και οι δυο ταινίες έχουν παρόμοια προβληματική: πού σταματάει (αν σταματάει) η ατομική ευθύνη και πού αρχίζει η συλλογική; Πώς συνδέεται η τέχνη και η παιδεία με τη διαμόρφωση της συνείδησης του ατόμου και τις επιλογές του; Η Χάνα, μια φτωχή κοπέλα που είχε να διαλέξει ανάμεσα στα ες ες και το εργοστάσιο της Ζίμενς, παρουσιάζεται σαν θύμα όχι μόνον των περιστάσεων αλλά και λόγω της κοινωνικής της θέσης. Η Κέιτ Γουίνσλετ είναι εξαιρετική στο ρόλο της.

ΥΓ. Σκέψεις δικές μου : τα τελευταία χρόνια έχουμε δει τα εργα Η Ζωή των Αλλων, Το Κύμα και τώρα Τα Σφραγισμένα χείλη….. Λέτε νάναι απλώς προσπάθεια απενεχοποίησης των Γερμανών ; Μήπως πρέπει να τα δούμε κάτω από μια άλλη οπτική γωνία ; Μια σκέψη είναι, αλλά με κυνηγάει..

Advertisements

35 thoughts on “Σφραγισμένα χείλη : Συμβολισμός ή έμμεση υπενθύμιση ;

Add yours

  1. κι εμένα ακριβώς αυτή είναι η αίσθησή μου… ότι μέσα από όλο αυτό το (και καλά) αυτομαστίγωμα και την εξομολογητικότητα, που συμπεριλαμβάνει από ταινίες ως αυτοβιογραφίες όπως του Γκράς, η Γερμανία αυτοσυγχωρείται, αυτοαποενοχοποιείται και διεκδικεί πλέον τη λήθη. Αυτό που με ανησυχεί είναι όταν ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, τι ηγεμονικές μη σε πω και κυριαρχικές τάσεις θα εκφραστούν νομιμιποιημένες πλέον από και στο σύνολο της Ευρώπης…

  2. Δε βλεπουμε τα χαλια μας λεω εγω, οι γερμανοι μας πειραξαν…
    Μια κοινωνια γεματη σκανδαλα, διαφθορα, νεποτισμο, αστυνομικη βια, παρακρατος, ανυπαρκτη οικονομια, ανεργια, θρησκοληψια, εθνικισμο, κρυπτορατσισμο και γυριζει «ταινιες» τυπου Ηλιας16ου και Μπιγκ Μπανγκ.
    Ο ορισμος της αφασιας…

  3. Μία σκέψη: Το άτομο λειτουργεί τελείως διαφορετικά ως μονάδα από ό,τι ως μέλος συλλογικότητας. Το θέμα είναι πόσο κάποιος καταφέρνει να αντιστέκεται στη συλλογική ταυτότητα με την προσωπική του συνείδηση (υπάρχει τέτοια άραγε;) όταν αυτή τον ωθεί σε ανηθικότητα (εδώ ναζισμός);
    Δεύτερη σκέψη: Κάποτε είτε ατομικά, είτε συλλογικά αυτοσυγχωρούμαστε. Δεν είναι ούτε εύκολο, ούτε ό,τι καλύτερο να ζεις με ενοχές. Χώρια που κάποτε είχα ακούσει ότι δεν προέρχονται καν από πρωτογενές συναίσθημα όπως οι τύψεις που υποθέτω εκφράζουν βαθιά συντριβή. Οι ενοχές μάλλον εκφράζουν περισσότερο κάλπικη μεταμέλεια.
    Τρίτη σκέψη: Υπήρξε ποτέ βαθιά συντριβή στη Γερμανία για το ναζισμό;
    Τέταρτη σκέψη: Η ανθρώπινη φύση είναι έτσι φτιαγμένη που να ξεχνάει για να προχωρά η ζωή, αλλά ακριβώς επειδή ξεχνάει χρειάζεται να ξαναβιώνει προγενέστερα λάθη σε διαφορετικό επίπεδο, κουβαλώντας παράλληλα μέρος μνήμης (στις μεγαλύτερες γενιές κυρίως, οι νεότερες είναι «καταδικασμένες» να βιώνουν σαν πρώτη φορά το έργο…) που επιτρέπουν βαθύτερη συνειδητοποίηση των λαθών του παρελθόντος. Ολο αυτό εγγράφεται σταδιακά στη συλλογική μνήμη και εξελίσσεται η ανθρωπότητα, αλλά κάθε φορά πριν το επόμενο εξελικτικό άλμα κάνει δέκα βήματα πίσω για το ένα μπρος… νομίζω

  4. …κι ακόμα: η ανάγνωση και ερμηνεία μίας ταινίας μπορεί να έχει τόσες διαφορετικές εκδοχές όσες και οι άνθρωποι διότι νομίζω ότι εξαρτάται από το ήδη υπάρχον υλικό που κουβαλάει καθένας μέσα του. Επομένως άλλος μπορεί να βλέπει αυτοσυγχώρεση και συμφιλίωση με το παρελθόν των Γερμανών στην εν λόγω ταινία και άλλος κάτι τελείως διαφορετικό. Δεν την έχω δει για να ξέρω λεπτομέρειες και να εκφράσω άποψη, έχω μόνο διαβάσει αρκετά για την υπόθεση

  5. Καλημέρα,
    Δεν νομίζω ότι υπάρχει προσπάθεια απενοχοποίησης των Γερμανών του τότε, και αδυνατώ να δεχθώ την κληρονομική ενοχή,δηλαδή ότι φταίνε οι σημερινοί Γερμανοί για πράξεις των προγόνων τους.
    Υπήρχε τότε συλλογική ενοχή; Υπεραπλουστευτικά θα λέγαμε «ναι» και ενδεχομένως αυτό να ίσχυε τουλάχιστον στο πεδίο της ανοχής ακόμα και στα «μικρά» εγκλήματα. Μπορούμε να φανταστούμε τον Γερμανό του τότε, ο οποίος δεν εγκλημάτισε, δεν προπηλάκισε, αλλά όταν είδε στον δρόμο να προπηλακίζουν κάποιον Εβραίο, Τσιγγάνο κτο, δεν αντέδρασε, δεν φώναξε καν.

    Τα εγκλήματα των Γερμανών, δεν δικαιολογούν εγκλήματα, που έγιναν από άλλους στην σκιά, ούτε φυσικά και εγκλήματα κατά των Γερμανών (πχ Δρέσδη).
    Η ισορροπία είναι λεπτή. Η μνήμη είναι απαραίτητη ώστε να μην ξεχνάμε τί συνέβη και να μην υπάρχει κίνδυνος επανάληψης, αλλά από την άλλη δεν πρέπει να μας εμποδίζει να προχωρούμε σε ένα ειρηνικό μέλλον.

  6. Πέρασα να πω ένα γειά, γιατί δεν μπορώ να ‘ψυχαναλύσω’ και τους Γερμανούς για σκ/ ατικα αρκετά με τους Ελληνες, Αγγλους,Παλαιστινιούς κλπ…. Ασε που δεν μου αρέσει και ο ξενέρωτος/απιστος Φαινς 😉
    p.s και εχεις γίνει και πολύ tech geek (για την υποβολή σχολίων ομιλώ)
    Τα σέβη μου
    Penelope

  7. ΕΓΩ ΠΑΛΙ ΣΤΜΦΩΝΩ ΜΕ ΝΤΡΟΠΑΛΟ.

    ΟΤΑΝ ΜΕΓΛΩΝΑ ΥΠΗΡΧΕ ΠΟΛΥ ΣΤΕΝΟΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΣ ΦΙΛΟΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΠΟΥ ΗΤΑΝ ΠΑΙΔΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΝΑΖΙΣΜΟΥ.
    Ο ΠΙΟ ΓΛΥΚΟΣ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΜΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ.
    ΚΟΥΒΑΛΟΥΣΕ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΕΝΟΧΗ.

    ΕΧΕΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΕΙ ΤΙΣ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΓΕΝΙΕΣ ΑΥΤΗ Η ΕΝΟΧΗ, ΗΡΘΕ Η ΩΡΑ ΝΑ ΠΑΜΕ ΠΑΡΑΠΕΡΑ. ΟΧΙ ΒΕΒΑΙΑ ΝΑ ΞΕΧΑΣΟΥΜΕ ΟΠΩΣ ΕΧΟΥΝ ΞΕΧΑΣΕΙ ΣΤΟ ΙΣΡΑΗΛ.

  8. Και δίκιο να έχεις (και η Meniek) , ας μην ξεχνάμε πως η Ιστορία κάνει κύκλους , καθώς και οι πορείες των ανθρώπων .
    Υποχρέωση μας είναι το να συγχωρούμε , αλλά συνάμα , υποχρέωσή μας είναι να ΜΗΝ ξεχνάμε και να παραδειγματιζόμαστε , και να διδασκόμαστε από το παρελθόν , και να φροντίζουμε να είμαστε πάντα «έτοιμοι» για οποιαδήποτε συμπεριφορά επιβολής οποιουδήποτε , επάνω μας .
    Παιδεία , μας χρειάζεται .
    Παιδεία και πνευματική εγρήγορση .
    —————————-
    Μου αρέσει ο κινηματογράφος .
    Τον λατρεύω .

  9. Όσο μεγαλώνω κι εγώ, με απασχολεί οδυνηρά η αναλογία στη σχέση προσωπική/συλλογική ευθύνη και ακόμα πιο οδυνηρά η αποδοχή του «ανθρώπινου» στην ανθρώπινη αντοχή.

    Θυμάμαι αμυδρά κάτι που είχε η Λιλή Ζωγράφου, πως ο κομμουνισμός απέτυχε γιατί αγνόησε ακριβώς αυτό: ότι ο άνθρωπος, κάθε κοινωνικού περιβάλλοντος, σε κάθε ιστορική περίοδο, διέπεται από την απολύτως φυσική ανάγκη να ζήσει ευτυχισμένος το σήμερά του, μιας και έχει μόνο μία, μοναδική και πεπερασμένη ζωή (για την οποία είναι σίγουρος, τέλος πάντων, λέω εγώ). Κάπου εδώ, από καπρίτσιο (ή από τον κανόνα;) της ιστορίας, η πλειονότητα των ανθρώπων βιώνει αυτή την ανάγκη στην επικράτεια του γκρίζου. (Δεν μιλάω, φυσικά, για τη συνειδητή έως και επιθυμητή εμπλοκή σε εγκλήματα και θηριωδίες).

    Δεν είδα την ταινία ακόμη, αλλά έχω διαβάσει το βιβλίο, στην πολύ καλή μετάφραση του Ιάκωβου Κοπερτί. Κάπου, η Χάνα λέει στον πρόεδρο του δικαστηρίου, έχοντας περιγράψει τι δική της εκδοχή των πραγμάτων: «Τι να έκανα; Εσείς τι θα κάνατε;». Σκέφτηκα πόσες φορές, με το δάχτυλο ήδη εισαγγελικά υψωμένο απέναντι σε κάποιον _ως υπέρμαχος της προσωπικής ευθύνης_ έχω αναρωτηθεί μέσα μου «όμως, αλήθεια, εγώ τι θα έκανα;» και από τότε νιώθω ένα μόνιμο κόμπο στον λαιμό…

    (Το ζήτημα περί αποενοχοποίησης κλπ μπορεί να είναι υπαρκτό μπορεί και να εμπίπτει στη σφαίρα των θεωριών συνωμοσίας, αλλά όπως και να έχει, τα ερωτήματα που θέτει το βιβλίο προϋπήρχαν και θα εξακολουθούν να υπάρχουν, και σε πολιτικό/κοινωνικό και σε προσωπικό/ηθικό/ψυχολογικό επίπεδο. Πολύ καλή ιδέα να τα θέσεις προς συζήτηση και, κυρίως, προς στοχασμό).

  10. @justme η ερώτηση «κι εσείς τί θα κάνατε?» όντως υπάρχει και στην ταινία.Το ίδιο ενδεχομένως να συνέβαινε σε όλους μας κάτω από παρόμοιες συνθήκες. Εκείνο που με προβληματίζει είναι απλώς η συνεχής επανάληψη του ίδιου συναισθήματος μέσα από διαφορετικές ιστορίες. Σε εποχές δε δύσκολες, επιτείνουν λίγο τον προβληματισμό. Αυτό είπα και όχι κάτι άλλο.

    σε φιλω

  11. @silia κι εμένα μ ‘αρέσει ο σινεμάς που λέγανε παλιά οι άνθρωποι.Μου αρέσει κι όταν προβληματίζει κι όταν με κάνει απλώς να ξεχνιέμαι… Σωστή η παρατήρηση σου.

  12. @ΑΤΗΕΝΑ κι εμένα η πρώτη μου ξαδέλφη εχει παντρευτεί Γερμανό, έναν θαυμάσιο άνθρωπο επιτυχημένο και λάτρη της Ελλάδας και της οικογένειάς του. Θα συμφωνήσω ότι πρέπει να πάμε παρακάτω όλοι μαζί, αλλά ποιός είναι αυτός που δεν κλείνει την πόρτα?
    σε φιλώ και ευχαριστώ για τη συμμετοχή σου

  13. @@@@Penelope dearest….
    άστο, μην το κουράζεις γιατί είναι βαρύ το πρόγραμμα… Δεν ξέρω γιατί δεν μπορείς να αφήνεις μηνύματα, νομίζω στο ξανάπα, εχει υποστεί κάποια βλάβη το υποθαλάσσιο καλώδιο!!! Καλωδιωμένοι είμαστε, καλέ, δεν το ξεύρεις ;
    \Ολα καλά φιλενάδα μου ?

  14. @@@Penelope dearest…
    τί έχει ο Φάινς παρακαλώ ? Μια χαρά τον βρίσκω, λίγο για φαλάκρα το πάει, αλλά είναι…τρυφερός, ευγενής, γλυκός…

  15. @Ντροπαλός…. νομίζω ότι το θέτεις σωστά και καλά κάνεις και επισημαίνεις τις λεπτές ισορροπίες με τη Δρέσδη κλπ, ( αν και η Ιστορία γράφεται κλασσικά από την πλευρά των Νικητών)… Ομως οι Γερμανοί και οι πέριξ το θέτουν το θέμα. Μόνοι τους ξανά και ξανά και μάλιστα επισημαίνοντας τους κινδύνους. Αυτό βασικά λέω, με πολύ δισταγμό και πολύ τρακ…
    σε φιλώ
    ριτς

  16. @γιωργος./////Γιώργο μου τα βλέπουμε τα χάλια μας και δεν ξερω αν οι Γερμανοί εχουν τα χάλια τους, μάλλον όχι. Ομως μια ταινία μπορεί να προβληματίσει μπορεί και όχι. Αν κάτι λεω, είναι η συνεχής επιστροφή στο ίδιο θέμα. Δεν λέω και δεν υπονοώ κάτι άλλο

  17. @coolplatanos..
    .εμπεριστατωμένη τοποθέτηση. Ειδικά η τέταρτη σκέψη με βρίσκει απολύτως , μα απολύτως σύμφωνη. Για την τρίτη σου σκέψη δεν έχω τί να απαντήσω. Φαντάζομαι ότι ούτε και εκείνοι, μιας και επιστρέφουν συχνά….

    Και η διαφορετική οπτική γωνία παίζει ρόλο. Ακόμη και η διάθεση θα σου έλεγα…
    οφείλω όμως να ομολογήσω ότι η Κέιτ Γουίνσλετ…ε, εξαιρετική στο ρόλο της Χάνα.

  18. Μπλιαχχχ… ετσι δεν λένε στα Kαρτούν, οι Ελληνες δεν θυμαμαι πως εκφράζονται… καλέ εγώ σαν Penelope θα έπαιζα καλύτερα το ‘English Patient’ αυτός κάνει μόνο για έργα του Αγγελοπουλου να μην μιλάει καθόλου 😉 Οσο για τα υπόλοιπα ούτε την βάση δεν πιάνει, αλλον θα σου βρώ μη στεναχωριέσαι περίμενε μεχρι τον Απρίλη 😉
    Τα κεφάλια μέσα σήμερα καλή κυριακή for you! xx

  19. Λοιπόν, το Reader ήταν απο τις πιό ωραίες ταινίες της σαιζόν. Θα μπορούσε να μην τραβήξει μετα την αυτοκτονία, αλλά΄κι έτσι ήταν μια πολύ συμβολική ταινία.
    Η Κέιτ Γουίνσλετ ήταν εκπληκτική στο ρόλο της Χάνα (δεν μου πολυάρεσε το μακιγιάζ στα γηρατεία της, δεν έπειθε τόσο) και ο Φάινς όπως πάντα ένας Θεός. (Απο κοντά είναι αδυνατούλης και μικροσκοπικός).
    Οσο αφορά στο μήνυμα, πιστεύω πως οι Γερμανοί ζούν με τις ενοχές και τις υπενθυμίζουν στους εαυτούς τους για να ξεπλυθούν απο το χρέος στην ιστορία. Αυτή την εντύπωση αποκόμισα προσωπικά.
    Φιλιά με πάγο και τρελλά μπιλοζίρια!!!

  20. Ο γερμανικός κινηματογράφος, και γενικά ο ευρωπαϊκός, έχουν βγάλει πολλά διαμαντάκια τα τελευταία χρόνια.

    Την ταινία δεν την έχω δει ακόμη, αλλά για το θέμα της απενοχοποίησης των Γερμανών έχω να πω τα εξής:

    Το πείραμα που δείχνει το «Κύμα» έγινε στην Αμερική και ακριβώς η μεταφορά του στα γερμανικά δεδομένα έκανε την ταινία αφόρητα προβλέψιμη. Προσωπικά δεν ενθουσιάστηκα ιδιαίτερα με την ταινία. Μια σύγκριση με το «Πείραμα», στο οποίο παρουσιάζεται ένα ανάλογο πείραμα που έγινε επίσης στην Αμερική κάπου την δεκαετία του ’70 εάν θυμάμαι σωστά, είναι αναπόφευκτη.

    Η συζήτηση για τον ναζισμό στην Γερμανία συνεχίζεται και θα συνεχίζεται, αφού το βάρος είναι τεράστιο. Όλοι ανεξαιρέτως είχαν κάποιον συγγενή, που ήταν έστω μέλος στη Χιτλερική Νεολαία. Δεν είναι καθόλου εύκολο να διαχειριστεί κανείς κάτι τέτοιο.

    Αν και αποσκοπεί κατά κάποιο τρόπο στην συλλογική κάθαρση, η συζήτηση αυτή γίνεται συχνά από εξεζητημένη έως υποκριτική. Το πιο τρανταχτό παράδειγμα είναι η οπτική των τότε πραγμάτων, που παρουσιάζεται σε ένα σωρό βιβλία μαρτυριών για την περίοδο του Εθνικοσοσιαλισμού, ότι «δεν ξέραμε, δεν είδαμε, αλλά όταν τα μάθαμε γίναμε βαθύτατα δημοκράτες».

    Προβάλλεται επίσης η αντίσταση εκ των έσω στον Χίτλερ, η οποία είναι υπαρκτή, αλλά όπως και να το κάνουμε αρκετά περιορισμένη. Μία καλή ταινία είναι η ομώνυμη και βιογραφική της αντιστασιακής Sophie Scholl που εκτελέστηκε για την δράση της το 1943.
    (http://en.wikipedia.org/wiki/Sophie_Scholl)

    Ένα άλλο παράδειγμα είναι ακόμη και το πώς παρουσιάζεται η Γερμανία στα βιβλία διδασκαλίας Γερμανικών. Όπου τουλάχιστον κάθε χρόνο 1-2 μαθήματα είναι αφιερωμένα στους δημοκρατικούς θεσμούς της χώρας.

    Αυτή η συζήτηση θα διαρκέσει για πάρα πολύ ακόμη, οπότε είναι δύσκολο και πρόωρο να βγει ένα συμπέρασμα για το τι θέλουν οι ίδιοι να προβάλουν.

    Αμερικανιές, ή μάλλον … Γερμανιές, του στιλ «ο καλός Εθνικοσοσιαλιστής που θέλει να σώσει τον κόσμο¨ δεν έχουν υπάρξει ευτυχώς ως τώρα. Ακόμη και η, εξαιρετική κατ’εμέ, «Πτώση¨ δεν έμπαινε σε παρόμοια διαδικασία να παρουσιάσει τον Χίτλερ, αλλά εστίαζε στο ιδεολογικό, π.χ. όταν η Goebbels σκότωσε τα παιδιά της για να μην ζήσουν σε έναν κόσμο χωρίς Εθνικοσοσιαλισμό.

    Για τις άλλες ταινίες, που πραγματεύονται μεταγενέστερες περιόδους της Γερμανίας, ισχύει λίγο-πολύ το ίδιο. Η ταινία π.χ. για την RAF κατηγορήθηκε πολύ στη Γερμανία ότι έπαιρνε το μέρος των τρομοκρατών, αλλά εν τούτοις το έκανε αυτό παρουσιάζοντας τις απάνθρωπες συνθήκες κράτησης και κυρίως τις συνθήκες στις οποίες διεξήχθηκαν οι δίκες των μελών της οργάνωσης. Κατά τα άλλα η ταινία προσπάθησε να πάρει μια κατά το δυνατόν ουδέτερη στάση, χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία είναι η αλήθεια, όταν έδειξε τα μέλη της οργάνωσης να αυτοκτονούν (μόνα τους).

    Η ταινία που προσπαθεί περισσότερο να απενοχοποιήσει το παρελθόν είναι οι Ζωές των Άλλων. Μίλαγα με μια κοπέλλα, οι γονείς της οποίας είχαν φυλακισθεί λίγο πριν πέσει το Τείχος γιατί εκφράσθηκαν αρνητικά για τα κακώς κείμενα και μου έλεγε ότι δεν μπορεί να δει θετικά τον πράκτορα. Και η ταινία είχε αρκετές «αμερικανιές», με τον καλό πράκτορα να λέει στην ηθοποιό να μην κάνει το κακό. Πάντως εκ των υστέρων έχει αποδειχθεί ότι πολλοί πράκτορες της StaSi έδειναν ψευδή στοιχεία για να εξασφαλίσουν προαγωγές.

    Εν κατακλείδι, οι ταινίες είναι μέρος του διαλόγου για την ιστορία τους και είναι μαγκιά τους και σαφέστατο δείγμα ωριμότητας, ότι επιλέγουν να δείξουν στο ευρύ κοινό τους και πρόσφατα, «καυτά» θέματα, όπως αυτό της RAF και της StaSi.

    Άραγε να δούμε κάποτε κάποια νέα ταινία για τον Εμφύλιο πόλεμο, την Χούντα, ή τις επιβιώσεις τους μέσα στην Μεταπολίτευση;

    Θα ήθελα επίσης από χώρες σαν την Αγγλία μια πιο θαρραλέα προσέγγιση στην ¨κληρονομιά¨ που άφησε η σπουδαία αυτή χώρα στην Αφρική. Δεν φτάνει ο «Επίμονος Κηπουρός» ούτε ως μυθιστόρημα, ούτε ως ταινία.

    Με αυτό το σεντόνι από μετάξι Τυβίγγης επανεμφανίζομαι και εύχομαι καλή χρονιά.

  21. @ioustinaki
    καλημέρα Ιουστίνη μου. Ολα καλά στον παγωμένο Καναδά ? Η ταινία είναι ενδιαφέρουσα και η Κέιτ εξαιρετική. Εγώ έθεσα κάποια ερωτηματικά, προφανώς από επαγγελματική διαστροφή…

  22. Πριν δύο ημέρες είδα την ταινία και είναι αλήθεια ότι εστίασα περισσότερο στις προσωπικές εσωτερικές συγκρούσεις χωρίς να μπορώ να τις ανγάγω σε γενικότερες κοινωνικές.
    Μού έκανε εντύπωση η επιλεκτική «κώφωση» της κόρης, που επέζησε από το στρατόπεδο συγκέντρωσης και την καμένη εκκλησία. Δεν είναι ότι αδιαφόρησε, όταν τής αποκαλύφθηκε η αδικία (ότι τιμωρήθηκε η Χάνα με ισόβια, ενώ έπρεπε να τιμωρηθεί με ανάλογη ποινή με τις συγκατηγορούμενές της). Δεν είναι ότι δεν συγκινήθηκε. Νομίζω ότι δεν άκουσε καν. Ίσως είναι ένας αμυντικός μηχανισμός, που έχουμε όλοι, καθώς δεν μπορούμε να διανοηθούμε να διορθώνεται η αδικία με την αδικία, όσο μεγάλη και να είναι η αδικία, που έχουμε υποστεί.
    Καλημέρα

  23. είδα την ταινία χθες και ψάχνοντας στο ίντερνετ για κριτικές βρήκα το πολύ ενδιαφέρον μπλογκ σου.

    θα συμφωνήσω κι εγώ με κάποιους από τους παραπάνω ότι η προσπάθεια απενεχοποίησης των Γερμανών είναι το έλασσον θέμα και όχι το μείζον στην ταινία.
    και εμένα με προβλημάτισε περισσότερο ο άξονας προσωπική ηθική και ήθος παρά οι ενοχές του συγγραφέα και των σύχρονων Γερμανών περί ναζισμού.
    θεωρώ υπερβολικές δε τις κριτικές περί αγιοποίησης της Χάνα που ακούστηκαν από την εβραϊκή κοινότητα.

    επίσης και εμένα με ξένισε κάπως η στάση της κόρης που επιβίωσε από την πυρκαγιά. όχι γιατί δεν είχε δίκιο να μην έχει τη δύναμη να συγχωρέσει αλλά γιατί ήρθε σε πλήρη αντιδιαστολή με την ανάγκη για συγχώρεση.

    καλή άνοιξη να έχουμε

  24. @mermyblue
    χαιρομαι που πέρασες από εδώ. Είδες το διαδίκτυο ; Εχει και τα καλά του…. Σωστές οι θέσεις σου. Απλώς πιστεύω ότι η υπόθεση της απενεχοποίησης έχει τραβήξει πολύ και θεωρώ ότι πρέπει να βάλουν τελεία.\
    χαιρετώ

  25. εγω παλι εμεινα στο συναισθηματικο κομματι μονο..οταν ενας αντρας αγαπαει αληθινα μια γυναικα..εκλαψα εκει που τις εστελνε τα ηχογραφημενα βιβλια και εκεινη τα περιμενε..που ηθελε και εκεινη φυλακισμενη οντας να επικοινωνησει επιτελους με καποιον και να μην ειναι ξεχασμενη…που εμαθε να γραφει και εστελνε γραμματα στον μικρο..
    θα με πειτε ρομαντικο και ονειροπολο..
    ειμαι..
    και αυτο ηταν που με αγγιξε πιο πολυ…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: