Τζορτζ Μπους: στη σκιά του Αλμπέρ Καμύ και της τρομοκρατίας


images-bb

r2901744624

«Στάθηκα σε ίση απόσταση από την αθλιότητα και τον ήλιο. Η αθλιότητα δεν μ’ άφησε να πιστέψω πως όλα πάνε καλά κάτω από τον ήλιο και μέσα στην ιστορία. Ο ήλιος μού έμαθε πως η ιστορία δεν είναι το παν»… Ο διάχυτος ρομαντισμός του Αλμπέρ Καμύ γίνεται ξαφνικά επίκαιρος, μέσα από τις «Σκέψεις για την Τρομοκρατία». (Εκδόσεις Καστανιώτη). Τα γεγονότα στη Μέση Ανατολή αποτελούν το ένα σκέλος, αυτό της αθλιότητας. Η αποχώρηση του προέδρου Μπους είναι το δεύτερο σκέλος, αυτό της Ιστορίας, που μπορεί να μην είναι το παν μπροστά στον ήλιο, όμως, γίνεται ανάχωμα ανάμεσα σ’ αυτόν και τη Γη.

Η πανεπιστημιακός Ζακλίν Λεβί Βαλανσί στη συλλογή κειμένων του Καμύ «Σκέψεις για την Τρομοκρατία» συνοψίζει τις ιδέες του νομπελίστα στοχαστή για την τρομοκρατία, τον τρόπο που εκείνος την έβλεπε και τον τρόπο που εκείνη καταλάμβανε τον δημόσιο χώρο. Η τρομοκρατία, έχοντας διανύσει τεράστιες αποστάσεις μέσα στους αιώνες κι έχοντας καταδικαστεί και υμνηθεί (η οπτική γωνία ήταν πάντα το θέμα), σημαδεύει τη σύγχρονη εποχή με το τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου. Εκτοτε, η ανθρωπότητα ζει και θα συνεχίσει να ζει με τον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας», κατασκευή που περικλείει αγαθές προθέσεις, μεγάλα συμφέροντα, επιλεκτικές συμπεριφορές και παράπλευρες απώλειες. Το τυφλό μακελειό αθώου πλήθους, όπως έλεγε ο Καμύ.0bd35875fc4df6eeb52c12c1e48dd575_lm ( Μακελειό στη Γάζα)

Ο Καμύ ερμήνευε τα γεγονότα και τις προεκτάσεις τους με την αντίφαση ενός ιδεολόγου που ζει σε στρατευμένες εποχές. Οταν η αθλιότητα ήταν κοινός τόπος και η ιστορία ελάχιστα τον αφορούσε, όπως συχνά υποστήριζε ο συγγραφέας. («Ο άνθρωπος δεν γεννήθηκε για την ιστορία».) Θεωρούσε την τρομοκρατική πράξη αποτρόπαιο έγκλημα για τους εκπροσώπους της έννομης τάξης, αλλά και πράξη δικαιοσύνης για κείνους που τη διαπράττουν. Δεν έχει σημασία αν ενεργούν γιατί θέλουν να ελευθερώσουν τη χώρα τους ή να σώσουν τον κόσμο από την καταπίεση: καταλήγουν όντως σε εγκλήματα, όχι από σαδιστική παρόρμηση ούτε από την έλξη του κέρδους, αλλά για να διορθώσουν μια αδικία.

Ο τρομοκράτης θέλει να δώσει πολιτική προέκταση στην πράξη του, πάνω στην οποία το ηθικό και το πολιτικό συγκρούονται. Ο Καμύ έλεγε ότι οι τρομοκράτες δεν θεωρούν τους εαυτούς τους κοινούς εγκληματίες, αλλά πολιτικούς αγωνιστές που επιδιώκουν να δημιουργήσουν κατάσταση πολέμου και να καθιερωθούν επίσημα από τους εχθρούς τους ως νόμιμοι αντίπαλοι. Συμπεριφέρονται σαν το άλλο εγώ της παρούσας εξουσίας, χωρίς όμως να υφίστανται τη δοκιμασία της πολιτικής αντιπροσώπευσης ούτε τον καταναγκασμό για την κατάκτηση της εξουσίας. Η τρομοκρατία, κατά τον Καμύ, κηρύσσει έναν πολύ περίεργο πόλεμο: χωρίς εμπολέμους, χωρίς πεδίο μάχης, χωρίς ισότητα όπλων, χωρίς κατά μέτωπον μάχες. Οι τρομοκράτες θέλουν την αξιοπρέπεια των όπλων χωρίς να διακινδυνεύσουν την αναμέτρηση των δυνάμεων, θέλουν να εισπράττουν τα οφέλη του πολέμου χωρίς να πληρώνουν το τίμημά του, να νικούν χωρίς να αντιμετωπίζουν τον εχθρό. (Ας θυμηθούμε πρόχειρα τον Γιασέρ Αραφάτ παλιότερα, τη Χαμάς σήμερα και τον ΙRΑ χθες.) Κλασικά, θέμα οπτικής και ποιοτικής γωνίας, που σημαίνει ότι μέσα από το χρόνο και τη διόρθωση της αδικίας κάποιοι δικαιώνονται, κάποιοι επιβραβεύονται, κάποιοι κατακρημνίζονται.

Ο Καμύ, όμως, έλεγε ότι αν οι εγκληματικές πράξεις του αντιπάλου μάς οδηγούν να πράξουμε ομοίως, η ηθική ανωτερότητα των θεσμών καταρρέει και τίποτα δεν μας διαφοροποιεί από τον εχθρό. Επιστρέφουμε στην πρωτόγονη κατάσταση για την οποία μας μιλάει ο Χομπς, στη ζούγκλα, όπου η μόνη αρχή είναι η βία. Ολη αυτή η παραδοξότητα της τρομοκρατίας στην εποχή μας μάς παραπέμπει στον πρόεδρο Μπους. Αν ρωτήσουμε ένα παιδί του Δημοτικού με τι θα συνέδεε το όνομά του ο πρόεδρος Μπους, αποχωρώντας από τον Λευκό Οίκο, νομίζω ότι θα απαντούσε χωρίς ενδοιασμούς… «με την τρομοκρατία».

Πράγματι, ο Αμερικανός πρόεδρος διασχίζει το κατώφλι της Ιστορίας συνδέοντας για πάντα το όνομά του με την τρομοκρατία και τις παράπλευρες απώλειές της. Ξεκίνησε την προεδρική διαδρομή του στο χρόνο εξαπολύοντας πολεμικούς μύδρους εναντίον της Aλ Κάιντα στο Αφγανιστάν και ακινητοποιεί νοητά τον προεδρικό χρόνο με την εικόνα του Ιρακινού δημοσιογράφου που εκσφενδονίζει εναντίον του ένα ζευγάρι παπούτσια, τη μεγαλύτερη προσβολή που θα μπορούσε να δεχθεί πολίτης της Δύσης από Μουσουλμάνο. (Οι πληροφορίες λένε ότι ο Ιρακινός δημοσιογράφος φυλακίστηκε χωρίς να του απαγγελθούν κατηγορίες και πιθανότατα θα υποβληθεί σε βασανιστήρια.) Ο πρόεδρος Μπους έκανε το ντεμπούτο του ως πλανητάρχης, διατυμπανίζοντας το όραμά του για την εξάπλωση της δημοκρατίας. Θυμάμαι, τότε έλεγε: «Από το Μαγκρέμπ ώς την Ινδονησία κι ακόμη πιο πέρα… η δημοκρατία θα κυριαρχήσει». Φεύγει, γυρίζοντας την πλάτη στις χαίνουσες πληγές. Καιόμενοι τόποι παντού. Στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ, στο Πακιστάν, στη Γάζα… Εκείνος προτιμά να δίνει συνεντεύξεις. Σωρεία συνεντεύξεων, στήνοντας μαζί με τον Καρλ Ρόουβ και την Κόντι το σχέδιο της υστεροφημίας του. Το περιβάλλον του επιχειρεί να τον αγιοποιήσει. (Μα, δεν είναι αναγεννημένος Χριστιανός ο πρόεδρος;) Ο Ρόουβ μας θυμίζει ότι με τον Μπους συναγωνίζονται στο διάβασμα. Διαβάζουν, λέει, 95 βιβλία το χρόνο, ανάμεσά τους και Καμύ! (Θα πρόκειται, επομένως, περί παρεξηγήσεως, γιατί ο Καμύ ήταν σαφής σε πολλά.)

Για όσους ενδιαφέρονται, λειτουργεί ιστοσελίδα στον Λευκό Οίκο, http://www.whitehouse.gov/ όπου προβάλλονται τα θετικά επιτεύγματα της κυβέρνησης Μπους. Οπως μας πληροφορεί ο αρθρογράφος των «Νιου Γιορκ Τάιμς» Φρανκ Ριτς, η ιστοσελίδα είναι με μεγάλα γράμματα και διαστήματα –να μπορεί και ο απλός άνθρωπος να καταλάβει– και έχει τίτλους, όπως «Αυτό το ξέρατε;» ή «Η αποστολή εξετελέσθη!». Οπως το πάρει κανείς, γιατί κάτω από αυτές τις επικεφαλίδες ανακαλύπτουμε πρώτον ότι ο Μπους έκανε την Αμερική ασφαλέστερη, ενίσχυσε την οικονομική ανάπτυξη, ξεκαθάρισε την υφήλιο από τους τρομοκράτες (αν εξαιρέσουμε 060630_binladen_vmedwidecτον Mπιν Λάντεν και τον Ζαουάχρι, όλοι οι άλλοι dead), βοήθησε το Αφγανιστάν να εισέλθει στην οικονομία της αγοράς (poppy) και ηγήθηκε μιας παγκόσμιας προσπάθειας αποστολής τροφίμων και συμπαράστασης στις φυσικές καταστροφές (διάβαζε «Κατρίνα»).

Ισως κάπου κάτω κάτω στην ιστοσελίδα θα πρέπει να αναρτηθεί μία και μόνη παράγραφος με λόγια του Καμύ, μιας και τον διαβάζει ο πρόεδρος: κανένας σκοπός δεν δικαιολογεί τον θάνατο αθώων ανθρώπων. Η τρομοκρατία σε τελευταία ανάλυση είναι ένα ανήθικο όπλο που νοθεύει τον πόλεμο, διαφθείρει τη δικαιοσύνη και καταστρέφει την πολιτική… εν ονόματι της πολιτικής. Καληνύχτα Κύριε Μπους. Καλημέρα Αλμπέρ Καμύ;

Obama Inauguration Train( Ο κόσμος ετοιμάζεται για την ορκομωσία του Ομπάμα)

δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή 17-1-2009
ριτς

Advertisements

9 thoughts on “Τζορτζ Μπους: στη σκιά του Αλμπέρ Καμύ και της τρομοκρατίας

Add yours

  1. ο τίτλος είναι όλα τα λεφτά!
    το μυθιστόρημα ‘ο ξένος’ του καμύ, το πιο γνωστό νομίζω από το έργο του, είναι ακριβώς η σωστή ένδειξη του έργου του θανάτου στη ζωή μας. ξένος κάποιος από τη ζωή. τι να πει κανείς για αυτόν που οδηγεί με τη στάση του στην τρομοκρατία;

  2. Καίριος ο προβληματισμός σου, Ρίτσα μας, για τη δομή των αντιπαραθέσεων.
    Εξ όσων γνωρίζω, οι αντιπαραθέσεις ήταν (και παραμένουν) πάντα, σε κάποιο βαθμό, συκέ.
    Το κλειδί για την κατανόηση των αντιπαραθέσεων είναι, νομίζω, τα υπάρχοντα υπερσυστήματα (το πλαίσιο εντός των οποίων λαμβάνουν χώρα οι αντιπαραθέσεις είναι το ‘σύστημα’, τα οποία κυβερνώνται αφανώς από άλλα υπερσυστήματα, υπερ-υπερσυστήματα κ.ο.κ.).
    Άρα, ζητούμενο πρέπει να είναι ένα σταθερό σημείο αναφοράς με το οποίο να προσανατολίζουμε και να επιμετρούμε την όποια συμμετοχή μας στις διάφορες αντιπαραθέσεις.
    Ως τέτοιο σημείο προτείνω το επίπεδο ανθρωπιάς το οποίο καταφέρνουμε να αποκαταστήσουμε στις κοινωνίες με τη δράση μας. Αλλιώς, καταλήγουμε να είμαστε, απλώς, δονκιχωτιστές είτε μη ειλικρινείς.

  3. @Abttha
    Ο Ξένος είναι από τα ωραιότερά του έργα. Το Σκέψεις για την Τρομοκρατία αποτελείται από υλικό που βρίσκει κάποιος διάσπαρτο στη συνολική δουλειά του
    σε φιλω

  4. @@@π. Λέων Νικολάγιεβιτς Μίσκιν /

    .»»..Ως τέτοιο σημείο προτείνω το επίπεδο ανθρωπιάς το οποίο καταφέρνουμε να αποκαταστήσουμε στις κοινωνίες με τη δράση μας. Αλλιώς, καταλήγουμε να είμαστε, απλώς, δονκιχωτιστές είτε μη ειλικρινείς.»

    Απλά το υιοθετώ και επαυξάνω αγαπητέ μου

  5. Hamas and other Palestinian militant groups in Gaza announcedan immediate, week-long cease-fire in the conflict withIsrael on Sunday, about 12 hours after an Israeli unilateralcease-fire went into effect. The Palestinian groups said in astatement that they would give Israeli troops a week to leaveGaza.

  6. Και η κήρυξη πολέμου κατά της τρομοκρατίας νομιμοποιεί την τρομοκρατία.
    Ζούμε όμως σε έναν τόπο που ο κόσμος υπεραμύνεται του «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα». Που τόπος για τον Καμύ;
    Και η τρομοκρατία θα συνεχίσει να υπάρχει όσο η δικαιοσύνη είναι απούσα από σχεδόν κάθε πτυχή της ζωής μας…

  7. ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΠΟΙΑ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΑ ΑΕΡΟΠΛΑΝΑ ΠΟΥ ΑΦΗΝΟΥΝ ΠΙΣΩ ΤΟΥΣ ΑΣΠΡΕΣ ΟΥΡΕΣ ΚΑΙ ΠΟΥ ΠΡΩΤΟΕΜΦΑΝΙΣΤΗΚΑΝ ΣΤΗ ΓΗ ΤΟ 1990.ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΑΛΤΣΧΑΙΜΕΡ,ΑΛΙΘΩΡΙΕΣ,ΚΕΡΑΥΝΟΥΣ,ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ,ΤΑΣΗ ΓΙΑ ΔΙΑΡΡΟΙΑ,ΤΑΣΗ ΓΙΑ ΕΜΕΤΟ,ΚΑΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΚΑΙ ΑΦΙΣΜΟ.ΕΠΙΣΗΣ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΣΕ ΟΛΟ ΤΟΝΚΟΣΜΟ ΚΑΙ ΚΥΡΙΩΣ ΤΙΣ ΠΟΛΕΙΣ.ΘΑ ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΣΑ ΝΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΕΙΑΥΤΟ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: