Αμπου ελ Εΐς – Σλόμι Ελντάρ, σημειώσατε Χ


aop_07

aop_05

aop_04

art_of_participation_021

(SFMOMA-  the art of participation)- οι φωτο είναι ασχετες με το κειμένό μου, απλώς ήθελα να προβαλω την έκθεση

November 08, 2008 February 08, 2009 in California

Looking back nearly 60 years across a wide spectrum of genres and media, this exhibition examines how artists have engaged members of the public as essential collaborators in the art-making process. Works by more than 40 artists will be on view, from early performance and conceptual pieces by such pioneers as John Cage, Lygia Clark, Dan Graham, and Hans Haacke to contemporary projects by Jochen Gerz, Felix Gonzalez-Torres, Lynn Hershman Leeson, and Erwin Wurm, among others.

—————————————————————————————————–

Σκέψεις και μόνο σκέψεις αυτή τη φορά… Εχουν σιγήσει για λίγο τα όπλα και μαζί τους οι κραυγές απελπισίας. Το μόνο που ακούγεται στους κάμπους ανάμεσα στις πορτοκαλιές είναι το βουβό κλάμα της μάνας, του παιδιού, της αδελφής, του φίλου. Δίπλα στα ερείπια, μια χούφτα ανθρώπων πασχίζει να ξαναστήσει ζωές. Από το πουθενά. Με χρήματα δανεικά που δεν έχουν φτάσει ακόμη, αλλά θα φτάσουν. Με χρήματα που θα μαζέψουν οι φιλανθρωπικές οργανώσεις, τις εκκλήσεις των οποίων το BBC για τους δικούς του πολιτικούς και «ηθικοπλαστικούς» λόγους δεν θέλει να προβάλει.

Αλλά έτσι δεν γίνεται πάντα; Πρώτα γκρεμίζουμε, ισοπεδώνουμε, καταστρέφουμε κι ύστερα κτίζουμε, δανείζουμε, χαρίζουμε και εισπράττουμε εύσημα αγαθοεργίας, αλληλεγγύης και καλοσύνης, το τίμημα δηλαδή που καταβάλλουμε για να αποκτήσουμε τη φήμη ότι έχουμε αγνά συναισθήματα και σαφή εικόνα της έννοιας του αλτρουισμού!

Η λογική μου μού έλεγε παλιότερα ότι στον 21ο αιώνα η ισοπέδωση της ζωής του ανθρώπου στο όνομα συμφερόντων θα σμικρυνόταν. Θα γινόταν κουκκίδα ασήμαντη, σχεδόν αόρατη στα μάτια των πολλών. Στο κάτω κάτω, η ανθρωπότητα είχε διαβεί τον δικό της Ρουβίκωνα και συγκριτικά με την αθλιότητα του Μεσαίωνα, των φεουδαρχιών ή του αιώνα των δύο παγκόσμιων πολέμων περνούσε σχετικά καλά. Και δεν εννοώ την ευημερία. Δεν εννοώ τη συμμετοχή στον παραγόμενο πλούτο. Με ενδιαφέρει περισσότερο η συμμετοχή στον τομέα των ατομικών και ανθρώπινων δικαιωμάτων, με βάση τις διάφορες Χάρτες… Προφανώς έσφαλα και αφέθηκα στον ενθουσιασμό που κρύβει μέσα της η πρόοδος, η εξέλιξη, ο πολιτισμός. Σήμερα, η λογική μου είναι κούφια, άκαρπη, άκαιρη. «Για τα μπάζα», που λένε τα παιδιά. Και χωρίς επιλογές πια, μένω εγκλωβισμένη στη δίνη της τηλεοπτικής εικόνας όταν ζουμάρει στα πρόσωπα των αγανακτισμένων επιζώντων της καταστροφής. Οταν εισβάλει απρόσκλητη, αναιδής και φουριόζα ανάμεσα στα συντρίμμια ενός σχολείου, ενός νοσοκομείου, ενός συνηθισμένου σπιτιού.

art_of_participation_03

aop_06SFMOMA the art of participation

Την περασμένη εβδομάδα στην τελευταία σελίδα της γαλλικής εφημερίδας «Φιγκαρό», δημοσιεύθηκε ένα σπάνιο δημοσιογραφικό ντοκουμέντο με την ιστορία του Ισραηλινού δημοσιογράφου Σλόμι Ελντάρ να ακούει τον φίλο του Παλαιστίνιο γιατρό Αμπου ελ Εΐς να μιλάει συντετριμμένος για το χαμό των δύο κοριτσιών του στο μεγαλύτερο προσφυγικό καταυλισμό της Γάζας. (Στη φωτογραφία ο γιατρός εμφανίζεται αγκαλιά με τον μικρό του γιο). Ο Αμπού ελ Εΐς αφηγείται τη σκηνή που σημάδεψε τη ζωή του. «Βρισκόμουν στο καθιστικό, κι όταν έπεσαν οι οβίδες έτρεξα στο υπνοδωμάτιο. Η μια μου κόρη μου δεν είχε πια κεφάλι. Λίγο νωρίτερα είχα διαβεβαιώσει τα παιδιά μου ότι θα φρόντιζα για την ασφάλειά τους». Η αφήγηση είναι σπαρακτική, αλλά ο γιατρός τονίζει πως τίποτα δεν θα αλλάξει τις πεποιθήσεις του. «Κοιτάζω πάντα προς το μέλλον. Με αυτό το πνεύμα θα μεγαλώσω τα παιδιά που μου απέμειναν. Η αντίδραση των ισραηλινών φίλων μου ενισχύει την πεποίθησή μου πως υπάρχει ελπίδα». Οι ισραηλινοί φίλοι είναι πράγματι εκεί. Ξεχωρίζει ο Σλόμι Ελντάρ, που έχει γράψει βιβλίο για τη Χαμάς. Δεν απαντά σε ερωτήσεις, τον ενοχλεί να ανακατεύει την πραγματική ζωή με το θέαμα της ενημέρωσης…

«Κοιτάζω πάντα προς το μέλλον». Τι να πω! Δεν θα ’θελα να αποκαλύψω δημοσίως ότι με κατακλύζει η απογοήτευση. Τέτοιες κουβέντες τις ανοίγουμε συνήθως μπροστά στους τηλεοπτικούς δέκτες, όταν υποκριτικά σχεδόν, θέλουμε να δείξουμε ότι συμμετέχουμε, ότι συμπάσχουμε. Α, για φαντάσου, λέμε με έκπληξη, έκαναν τέτοιες αγριότητες οι Ισραηλινοί; Σάρωσαν τη γη της Γάζας και τώρα αποσύρονται σαν να μη συνέβη τίποτα; Α, αυτό το ακούσατε; Ο υπερφύαλος Ολμερτ λέει ότι θα προστατεύσει τους στρατιώτες του από οποιαδήποτε προσπάθεια της διεθνούς κοινότητας να τους εμπλέξει σε εγκλήματα πολέμου. Σιγά μην τον αφήσουμε να κάνει το δικό του. Θα δει τι έχει να πάθει, λέμε εξοργισμένοι… Μα, τι σαχλαμάρες είναι αυτές; Το Ισραήλ δεν έχει υπογράψει το Πρωτόκολλο της Γενεύης του 1977, που αναφέρεται στα θύματα εσωτερικών συγκρούσεων. Οι… απειλές μας πέφτουν σε νομικό κενό. Κι ας έχουν οι δυνάμεις του πυροβολήσει εν ψυχρώ το κτίριο του ΟΗΕ. Κι ας έχουν κάνει χρήση βομβών λευκού φωσφόρου, που προκαλεί φοβερά τραύματα και απαγορεύεται από το διεθνές δίκαιο (στο νοσοκομείο της Σίφα, τα θύματα του φωσφόρου κείτονται στα κρεβάτια με τα σώματα μαύρα, σαν ζωντανοί νεκροί). Κι ας έχουν εξασκηθεί στις λεγόμενες dime bombs, κι ας πυροβολούν πολίτες που κρατούν στα χέρια τους λευκές σημαίες!

face_rubinfienSFMOMA -FACE OF OUR TIME

face_tillim

face_rubinfien_03

Ναι, νιώθω ότι υποκρίνομαι κι εγώ μαζί με τόσους άλλους. Τη στιγμή που με την παρέα μου απολαμβάνουμε το καφεδάκι μας στην πλατεία, κουτσομπολεύουμε όλες τις απούσες φίλες, ρίχνουμε ένα βρισίδι στους πολιτικούς μας, τους «άχρηστους», τους «πήξε τους δείξε», βγάζουμε χαρτί και μολύβι και τρελαινόμαστε με τα χρωστούμενα κι όταν γυρίζουμε στο σπίτι, στεκόμαστε μπροστά στον καθρέφτη αυτάρεσκα – τι κορμί, τι ομορφιά που πάει χαμένη είναι αυτή. Κι ύστερα αγκαλιάζουμε παθιάρικα τα μωρά μας, λέγοντάς τους «παιδί μου εσένα δεν θα σου συμβεί ποτέ αυτό το κακό»…

Απλές, καθημερινές σκέψεις που νομίζω ότι τις κάνουμε όλοι. Αλλά αυτή η «κοινοκτημοσύνη» δεν με απαλλάσσει από την… πολυτέλεια να νιώθω απογοήτευση. Να αντιλαμβάνομαι μέρα τη μέρα ότι παρά την πληθώρα των αγαθών, παρά την πρόσβαση σε ό,τι με ελκύει και με θέλγει πνευματικά, ψυχικά, σωματικά, ο κόσμος γίνεται αβίωτος. Ως μονάδα επιβιώνω, τα βγάζω πέρα. Πορεύομαι, με εκπτώσεις μεν, αλλά πορεύομαι. Μαζί και ο μικρόκοσμός μου. Αλλά αρκεί αυτό; Οι λαοί παραληρούν, έλεγε ο Ιονέσκο. Ακόμη και οι πιο αισιόδοξοι αντιλαμβάνονται την περιρρέουσα ατμόσφαιρα του γενικευμένου τρόμου που δεν συνδέεται μόνο με τους συμβατικούς πολέμους, αλλά και με τον οικονομικό ή τον ψυχολογικό πόλεμο. Η οργουελική εποχή,perret_04 όπως λέει ένας καλός μου φίλος δρέπει τους καρπούς της δικής της νεωτερικότητας. Ο φόβος που καταλύει συχνά την ειρήνη και την πραότητα επιστρέφει. Κι είναι ο φόβος του διπλανού, ο φόβος του κράτους, της εξουσίας, του εχθρού… Ο Ιονέσκο τρόμαζε από τη φρίκη της καταστροφής κι αναρωτιόταν: γιατί αλληλοσκοτώνονται οι άνθρωποι; Ο άνθρωπος που σκοτώνει τον άλλον, δεν είναι σαν να σκοτώνει τον εαυτό του; Ο θρίαμβος της βίας δεν είναι ο θρίαμβος της αυτοκαταστροφής;

Πίστευα εξαρχής στον ουμανιστικό πολιτισμό. Σήμερα πιστεύω ότι όλα βαίνουν προς αναθεώρηση.

ριτς

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή, 1 Φεβρουαρίου 2009

Advertisements

12 thoughts on “Αμπου ελ Εΐς – Σλόμι Ελντάρ, σημειώσατε Χ

  1. @Σοφία…καλημέρα Σοφάκι μου… θα δούμε. Ας μην σπεύδουμε. Η ατμόσφαιρα είναι κακή, ειναι αλήθεια, αλλά το να ελπίζουμε δεν ειναι καθόλου κακή ιδέα

  2. οι σκέψεις σου, σκέψεις όλων των μη εχόντων πρόβλημα επιβίωσης…ανάμεσά τους κι εγώ. τόσο ανάγλυφα περιέγραψες την καθημερινότητά μας…και από πάνω μιλάς για ελπίδα, στην σοφία εννοώ.
    ριτσάκι μου, οι σκέψεις της ανάρτησής σου δεν οδηγούν σε ελπίδα…κάπου αλλού βγάζουν.
    η ελπίδα χρειάζεται άλλες συντεταγμένες για ν’ αναπτυχθεί, νομίζω…
    άσε, μεγάλη κουβέντα άνοιξα…
    σε φιλώ ζεστά, όσο κι οι σκέψεις σου!
    😉

  3. το κείμενό σου με αντιπροσωπεύει απόλυτα .
    αυτό που δεν γνώριζα είναι το κενό νόμου για τα εγκλήματα πολέμου τους…!
    τι φρίκη!
    ούτε μια στάλα δικαιούνης γι αυτούς τους ανθρώπους που τάχασαν όλα…

  4. Μπορεί η ελπίδα να πεθαίνει τελευταία…

    Σε τέτοιες περιπτώσεις και η ελπίδα τα χάνει…

    Ας πούμε πως αυτή τη φορά θα κάνει το θαύμα, γιατί τέτοιες σκέψεις, όπως η δική σου, πονάνε πολύ…

    Κώστας
    vloutis.wordpress.com
    vloutis.blogspot.com

  5. Μία από τις αρχές, αγαπητή Ρίτσα μας, τις οποίες προσπαθώ να εφαρμόσω στη ζωή είναι: κάθε φορά που βλέπω κάτι κακό, να θυμάμαι πως σίγουρα, δεν βλέπω σωστά και να ξανακοιτάω μήπως δω σωστότερα.
    Μάλλον ακούγεται σαν αερολογία, αλλά, υπάρχει κάποιο χάλι γύρω μας το οποίο να μην αποτελεί ευθύ αποτέλεσμα προηγούμενων ανθρώπινων επιλογών;
    Υπάρχει, άραγε, κάτι πιο αισιόδοξο από το γεγονός ότι τα πάντα (εκτός από δύο εξαιρέσεις τις οποίες έχω ήδη επισημάνει) λειτουργούν ως ζεύγη επιλογών/αποτελεσμάτων;
    Μήπως πρέπει να κοιτάξουμε θαρραλέα το βαθμό της προσωπικής μας συμμετοχής στην προσπάθεια αναβάθμισης της κατά κεφαλήν καλλιέργειας των ανθρώπινων κοινωνιών;
    Μήπως η (καλοπροαίρετη) μονόπλευρη (δηλ. μη ολιστική) και αρνητική εξέταση των πραγμάτων μας παρωθεί ασυνείδητα σε παραίτηση από τη λαχτάρα μας για Ζωή;
    Ο ουμανιστικός πολιτισμός – καθώς επίσης και οποιοσδήποτε άλλος πολιτισμός – είναι δυνατό να αναθεωρηθεί, όμως, μπορεί ποτέ να αναθεωρηθεί ο πυρήνας της ανθρώπινης φύσης;

  6. Πολύ ωραία το συνδύασες την έκθεση face of our times με το κείμενο. Εψαξα και την είδα την εκθεση στο Μoma του San Francisco! Τhanks για την ενημέρωση. Αν δεν είχαμε και σένα στην Καθημερινή 🙄 Μία ανακατάταξη γενικώς και ειδικώς βλέπω εν καιρώ θα είδωμεν για να μην γινομαστε εντελώς πεσιμίστες 😉

  7. καλημέρα ριτς…
    αποσιωπητικά δικά μου. για αυτο που βλέπουμε να εξελίσσεται γύρω μας. μαζί μ’εμάς. όμως ένα κείμενο προβληματισμού σαν το δικό σου, είναι ελπιδοφόρο, ακόμη κι αν διαβάζοντάς το σωπαίνουμε. γιατί πολλές φορές κάνουμε ότι δε βλέπουμε πού πάμε…

  8. Αυτό που μου φαίνεται εξοργιστικό είναι ότι έχουμε περάσει τόσα και τόσα, πολέμους και συμφιλιώσεις, καταστροφές και ανοικοδομήσεις, περιόδους ακμής και κρίσης, κυρίως έχουμε ένα πολύ υψηλό επίπεδο μόρφωσης πλέον. Και όμως ακόμα και σήμερα φαίνεται ότι δε διδασκόμαστε από τα λάθη μας, δε μαθαίνουμε, αλλά επαναλαμβάνουμε τα μοιραία λάθητου παρελθόντος. Περισσότερο ως τραγωδία παρά με φάρσα μου μοιάζει το όλο σκηνικό…

  9. Καλημέρα σε όλους. Δεν έχει νόημα να απαντήσω στον καθένα χωριστά γιατί τα ίδια θα πω….Παρατηρώ όμως ότι κάθε φορά που γράφω λίγο ζόρικα θέματα το ενδιαφέρον των φίλων ειναι περιορισμένο. Αν γράψω τίποτα για στηθόδεσμους και διάφορα άλλα, τότε θα κατακλυστεί ο χώρος από σχόλια-σαχλαμάρες. Βαρετό το σκηνικό, αλλά τελικά πολυ αντιπροσωπευτικό.
    Σας φιλώ όλους

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s