Ρενέ Μαγκρίτ στο Μιλάνο…Σπεύσατε!!!


Αυτές τις μέρες στο  Palazzo Reale 18365189του Μιλάνου εκτίθενται έργα του Ρενέ Μαγκρίτ. Φίλος γκαρδιακός μου έστειλε μερικά από τα πολύ γνωστά του έργα, από ένα Μιλάνο χαμένο στην ομίχλη.Ενα ταξιδάκι ως τη γείτονα δεν είναι κακή ιδέα. Ευρώπουλα δεν έχουμε αρκετά, αλλά μπροστά σ’ έναν Μαγκρίτ δεν μπορεί, κάποιοι θα υποκύψουμε….

le_bouquet_tout_fait

Le bouquet tout fait, 1956

Ο Ρενέ Μαγκρίτ γεννήθηκε στις 21 Νοεμβρίου του 1898 σε μια μικρή βελγική πόλη, τη Λεσίν, και από την κούνια του ακόμη θυμόταν πως είδε άντρες με κάσκες να μεταφέρουν ένα αερόστατο που είχε πέσει στη στέγη του οικογενειακού σπιτιού. Στα 12 του χάνει τη μητέρα του, η οποία αυτοκτόνησε, και πέντε χρόνια αργότερα βρίσκεται στις Βρυξέλλες, φοιτητής ήδη στην Ακαδημία Καλών Τεχνών. Το 1925, μπροστά στο αντίγραφο ενός έργου του Τζιόρτζιο ντε Κίρικο, που του δείχνει ο φίλος του Λεκόντ, ο Μαγκρίτ δεν μπορεί να συγκρατήσει τα δάκρυά του. Την επόμενη χρονιά ζωγραφίζει τον πρώτο σουρεαλιστικό πίνακά του, τον ονομάζει «Ο χαμένος αναβάτης» και τον ανακηρύσσει το πρώτο «πραγματικό έργο του». Λίγο αργότερα στο Παρίσι θα συνδεθεί με την ομάδα τού Αντρέ Μπρετόν, δεν θα συμμετάσχει όμως για πολύ στις δραστηριότητές της, για να επιστρέψει σύντομα στις Βρυξέλλες και στους φίλους του. Μετά το 1936 και την πρώτη έκθεσή του στη Νέα Υόρκη, θα ακολουθήσουν πολλές ατομικές εκθέσεις σε ολόκληρο τον κόσμο. Ο ίδιος όμως θα αφήσει ελάχιστες φορές το σπίτι του για να ταξιδέψει. Στην ίδια πόλη θα περάσει με τη συντροφιά της γυναίκας του Ζορζέτ όλη του τη ζωή. Για ένα μικρό διάστημα, μετά τον πόλεμο, θα περάσει και από το Κομμουνιστικό Κόμμα, αλλά η αντιδογματική του φύση δεν θα αντέξει ούτε εδώ περισσότερο από όσο με την παρέα του Μπρετόν.

l_heureux_donateur

L' heureux donateur

Από το 1920 και ως το 1967, χρονιά του θανάτου του, στην ίδια πάντα πόλη, το έργο του αριθμεί εκατοντάδες λάδια με ποιητικούς τίτλους, που βρίθουν από αινίγματα, μεταφορές και παράδοξα, αλλά και σχέδια, ακουαρέλες, κολάζ και ακόμη πάμπολλες αντιγραφές έργων που διασκέδαζε να σκαρώνει καθώς και πολλά γλυπτά αντικείμενα. Το πιο διάσημο από τα οκτώ τελευταία γλυπτά του, που βασίστηκαν σε ζωγραφικούς του πίνακες, με την ενθάρρυνση του Αλέξανδρου Ιόλα, είναι ο «Θεραπευτής»: ένας καθιστός άνδρας με καπέλο και μανδύα, και με ένα κλουβί στη θέση του στήθους και του προσώπου.

la_voix_du_sang

la voix du sang,1961

Ο χαρακτηρισμός του ως «Πάπα της ποπ αρτ» είναι ενδεικτικός της σημασίας που αποδίδεται στην επίδρασή του στα ρεύματα της σύγχρονης τέχνης. Ο ίδιος πάντως δεν κολακευόταν ιδιαίτερα με τον χαρακτηρισμό, όπως άλλωστε αισθανόταν άβολα μέσα σε κάθε κλισέ και σε οτιδήποτε τον «περιόριζε». Εκείνο που τον χαρακτήριζε αντίθετα, πέρα από την αγάπη για την εικόνα, ήταν ένα πνεύμα ανεξιθρησκίας, αμφισβήτησης και σατιρικής διάθεσης, που συχνά φτάνει στην αυτο-ειρωνεία· τυπικά χαρακτηριστικά της βελγικής ψυχής, σύμφωνα με τον Βέλγο καθηγητή των Καλών Τεχνών του Παρισιού, Πιερ Στερξ, δημιουργό του σεναρίου ενός CD-ROM για τον ζωγράφο. Χαρακτηριστικά που οφείλονται στην επίδραση που άφησαν οι θρησκευτικοί πόλεμοι στη χώρα αλλά και το κίνημα της Αντιμεταρρύθμισης που κήρυξε την εικόνα ως το ουσιώδες μέσον αφοσίωσης και ενέπνευσε μια ολόκληρη σχολή ζωγράφων ιστορικών θεμάτων, σαν τον Ρούμπενς και τον Βαν Ντάικ. Κάτι που εξηγεί ­ σύμφωνα πάντα με τον Πιερ Στερξ ­ ότι «οι άνθρωποι από εδώ έχουν έναν πίνακα στην κοιλιά και η χώρα αυτή αριθμεί αναλογικά περισσότερους φωτισμένους λάτρεις της τέχνης από ό,τι ολόκληρη η Γαλλία». Μοιρασμένοι σε Φλαμανδούς και Βαλλόνους, διαποτισμένοι από μια ασάφεια και αμφισημία που χαρακτηρίζει τις σχέσεις τους με τα πάντα, «οι καλλιτέχνες αυτής της χώρας έχουν τραφεί με αυτό το είδος του χάους και ο σουρεαλισμός αποτελεί μέρος της καθημερινής ζωής» συμπληρώνει ένας ακόμη βέλγος δημιουργός, ο Ζακό βαν Ντορμάελ, σκηνοθέτης του «Τοτό ο ήρωας» και της «Ογδοης μέρας».

lart_de_la_conversation

l'art de la conversation

Αν όλα αυτά τώρα σας θύμισαν εκείνη την περίφημη λεζάντα «Αυτό δεν είναι μια πίπα» (στον πίνακα που απεικονίζει μια τεράστια πίπα), δεν είναι τυχαίο. Οπως δεν είναι τυχαίο που αυτή η ανένταχτη φύση του Μαγκρίτ έβρισκε καταφύγιο στο απέραντο ξέφωτο της «ορατής ποίησης», όπως έλεγε τη ζωγραφική, και στην ελευθερία του υπερρεαλισμού. Ο Λόγος μάλιστα και οι μαγικές δυνατότητες της Ποίησης γοήτευαν τον Μαγκρίτ όσο και τα χρώματα και του άρεσε εξίσου να γράφει και να συζητά. Στη διάρκεια της ζωής του έδωσε αρκετές συνεντεύξεις και έγραφε μικρά λογοτεχνικά κείμενα εν είδει σημειώσεων ή βραχέων σεναρίων, και βέβαια πάμπολλα γράμματα σε φίλους. (Μια περιεκτικότατη ανθολόγηση των παραπάνω είναι το βιβλίο τσέπης των εκδόσεων Οδυσσέας με τίτλο «Ρενέ Μαγκρίτ: Τα κείμενα»).

les_compagnons_de_la_peur

les compagnons de la peur, 1942

Μιλώντας για τον σουρεαλισμό σε μία από τις συνεντεύξεις του λέει: «Χωρίς μια επαναστατική σκέψη ενάντια στους λίγο πολύ αυθαίρετους κανόνες που προσπαθούν να μας επιβάλουν, ο σουρεαλισμός δεν θα μπορούσε να αποδώσει μια υπέρτατη αξία στην ιδέα ότι η ανθρώπινη ζωή πρέπει ανυπερθέτως να είναι άξια να τη ζει κανείς». Και αναφερόμενος στις τρεις αγαπημένες λέξεις του Μπρετόν, προσθέτει: «Η ελευθερία, ο έρωτας και η ποίηση σημαίνουν ότι το αδύνατο μας έλκει».

«Η πραγματικότητα της ποιητικής εικόνας είναι η πραγματικότητα του Σύμπαντος» λέει κάπου αλλού, χωρίς να ξεχνά να παραθέσει την αγαπημένη του ρήση τού Καρτέσιου: «Το πνεύμα είναι ικανό να φανταστεί εικόνες που δεν μπορεί να τις εξηγήσει». Και αυτό ακριβώς είναι που επιθυμεί να δώσει με τη ζωγραφική του ο Ρενέ Μαγκρίτ: όλα όσα δεν μπορούν να εξηγηθούν ή να εκφραστούν και κατοικούν αυτό που, ελλείψει πιο συγκεκριμένου όρου, ονομάζουμε Μυστήριο του Κόσμου. «Αν ο κόσμος μάς ενδιαφέρει βαθιά, είναι εξαιτίας του μυστηρίου του. (…) Το μυστήριο δεν είναι μία από τις δυνατότητες της πραγματικότητας, το μυστήριο είναι αυτό που είναι απόλυτα αναγκαίο για να υπάρξει η πραγματικότητα» του αρέσει να τονίζει.< ( το συνοδευτικό κειμενο είναι από το ΒΗΜΑ)

27 thoughts on “Ρενέ Μαγκρίτ στο Μιλάνο…Σπεύσατε!!!

  1. Αχ με σκοτώνεις τώρα.
    Ο Μαγκρίτ είναι από τους αγαπημένους μου. Μου έμεινε «προίκα» από το βιβλίο της Κοινωνιολογίας (του Φίλια φυσικά) που είχαμε τόοοοοτε, τα παλιά τα χρόνια στο σχολείο😳

    Γιούρος δεν υπάρχουν, ούτε χρόνος για ταξιδάκι σνιφ κλαψ λυγμ😥

    Φιλιά🙂

  2. @confused , αστα και μενα η καρδιά γενικώς κομμάτια… Αλλά, ξέρεις, θα επιζήσουμε κι αυτή τη φορά….εννοώ η Ανθρωπότης θα επιζήσει.

  3. τι καλό κείμενο!
    χωρίς υπερβολές …
    πολυαγαπημένος μου ο magritte
    λατρεύω την σκοπιά του, την αναρχία του, και την αισιοδοξία του στην φαντασία .

    αυτό που είπε:
    «Η ελευθερία, ο έρωτας και η ποίηση σημαίνουν ότι το αδύνατο μας έλκει»
    το έγραψα να το θυμάμαι . δεν τόχα ακούσει .
    τι δίκιο που έχει …

    νάσαι καλά ρίτσα μου .
    εξαιρετική !

    καλημέρα
    χχχχχχχχχχχχχχ

    υγ.ούτε λόγος για ταξίδι
    αλλά η φαντασία υπέροχο τρένο …

  4. @maya
    καλημέρα και καλό Σ/Κ….. Υπέροχος πράγματι και με αποφθεγματα γεμάτα σοφία και ζωή.
    Η φαντασία είναι το όπλο μας απέναντι στους πάντες και τα πάντα.
    φιλια

  5. Όπως και οι προηγούμενοι, θα αναφωνήσω: άψογο το ποστάκι, αισχρά τα οικονομικά μου.
    Και ξέρεις, ε, η σχέση μου με τον Μαγκρίτ, την Πίπα το είναι και την «απάτη των εικόνων» είναι ιδιαίτερα ντροπιαστική (λόγω του Φουκούλη μου). Πρώτα διάβασα το ceci n’ est pas une pipe και μετά συναπαντήθηκα με τον πίνακα (κουλό, ε?)

  6. Ρίτσα τώρα σε ανακάλυψα και μ’άρεσε πολύ το ποστ. Γιατί όλα τα ωραία πράγματα γίνονται μακριά μας; Μάλλον γιατί δεν σηκωνόμαστε απ’τον καναπέ να δούμε τι ωραίο έχει κοντά μας. Αγαπημένος ο Μαγκρίτ, χρήσιμες πληροφορίες.

  7. Να μου ευχηθείς να πάω Μιλάνο μες τον επόμενο μήνα! (Μέχρι 29.3 είναι η έκθεση)
    😉
    Και αν πάω με το καλό, θα βρω χρόνο να πάω στην έκθεση και να σου βγάλω βίντεο, φωτό και να σου φέρω αναμνηστικά!

  8. Kαλέ ο Μαγκριτ δεν πήγε πουθενά εστηνε ολοκληρο κόσμο στο νού του του Και εμείς που έχουμε ιντερνετ και χαλεπούς καιρούς θα πληρώσουμε την Αλιταλία φαντασμα για Μιλάνο. Θα κάτσουμε να σκαρώσουμε τα δικά μας σκηνικά😉
    Καλή κυριακή dearest

  9. Καλημέρα, καλημέρα και καλό υπόλοιπο Κυριακής.
    Η φαντασία είναι το μεγάλο ατού του ανθρώπου και τότε και τώρα και αυριο( ελπίζω). Οπότε αυτός που μπορεί και βολεύεται μέσα από φανταστικές διαδρομές, αυτός που μπορεί να φανταστεί σαν τον Μαγκρίτ εικόνες του κόσμου, πρόσωπα του κόσμου, κινήσεις του κοσμου, ε, τότε είναι ευτυχής. Εγω ειμαι λίγο πιο πρακτικό και προσγειωμένο ον, οπότε αν κάποιος μουλεγε σου πληρωνω τα ναυλα, πας ένα Μιλάνο για Μαγκρίτ; Ε, ναι, πάω….Οπως παλιότερα πηγαινα ενα Λονδίνο για μια θεατρική παράσταση ή για μια σπουδαία έκθεση… Τώρα, μας τελειωσαν αυτά…τα κεφάλια μέσα..

  10. @Κ1
    καλώς όρισες….Το μπλογ αυτό είναι ποικίλης ύλης. Από πολυ σοβαρό εως πολύ ασόβαρο. Ο καθένας διαλέγει και παίρνει..Μπηκα στο δικό σου και το βρήκα ενδιαφέρον και φυσικά σοβαρό. Θα τα λεμε, λοιπόν….

  11. @philos….
    αν μπορεις να φερεις και κανα πίνακα, εχω ενα κενό σ εναν τοιχο και ήμουν λίγο προβληματισμένη. Τί να βάλω, τί να βάλω. Πικάσσο, Νταλί ; Οχι, κατέληξα: Μαγκρίτ!!

  12. Ο Μαγκρίτ είναι ο αγαπημένος μου και ο αγαπημένος του Αλεξανδρίνου. Οταν ήταν μικρός είχαμε πάει στην έκθεση στο Μουσείο Τέχνης του Μόντρεαλ και είχαμε αγοράσει όλο το παιδικό σερβίτσιο με ζωγραφική Μαγκρίτ. Ο Αλεξ έλεγε με περισσή σοβαρότητα μέχρι 10 ετών: Θέλω να φάω στο πιάτο με τα συννεφάκια του Μαγκρίτ!
    Απο τις πιο όμορφες αναμνήσεις της παιδικής του ηλικίας. Μαγρκίτ, σουρρεαλιστής, βαθειά τρυφερός με μια απίστευτη παιδικότητα στην έκφρασή του!
    Καλή Κυριακή

  13. @ioustinaki
    Γειά σου Ιουστίνη μου… Ωστε από μικρός…στα βασανα ο Αλεξ. Σπουδαίο πράγμα να αναζητάς τα συννεφάκια του Μαγκρίτ…
    σε φιλώ\ριτς

  14. Μπιάνκα: Μην αδικείς, αδερφούλα μου, και μένα και τον εαυτό σου, κάνοντάς με δούλα σου και σκλάβα… κι ό,τι διατάξεις θα το κάνω, τόσο καλοξέρω το χρέος μου στους μεγαλύτερούς μου.

    Λουκέντιος: Η αγάπη έκανε αυτά τα θάματα. Η αγάπη της Μπιάνκας μ’ έκαμε ν’ αλλάξω με τον Τράνιο, κι ενώ αυτός παρουσιαζότανε για μένα στην πόλη, εγώ ευτυχισμένος έφτασα στο τέλος στο ποθητό λιμάνι της χαρά μου.

    (η επιλογή αυτού του ονόματος, Ρίτσα μας, χρονιάρες μέρες… , θέλει να δώσει το θετικό, ελπιδοφόρο μήνυμα ότι στις προσωπικές σχέσεις μεταξύ δημιουργικών ανθρώπων όλα (τα καλά) είναι δυνατά, όταν οι προθέσεις είναι αγαθές και συνυπάρχει έστω και λίγη μόρφωση και καλλιέργεια).

  15. @@Λουκέντιος…..
    ο,τι πείτε, ό,τι πείτε. Να μην σας το χαλάσω. Προς στιγμήν σκεφτομουν να βγαλω Μπιάνκα το σκυλάκι μου, αλλά είδα πως δεν του ταίριαζε κι άλλαξα γνώμη
    χαιρετω και καλη εβδομάδα….

  16. Καθυστερημένο «παρών», ελπίζω και ο Μαγκρίτ κι εσύ να με συγχωρήσετε (ε, τόση αδυναμία σάς έχω πια…)🙂
    Kαλή, χαλαρή και γελαστή εβδομάδα!
    (να προσέχεις τον εαυτό σου και να ονειρεύεσαι ταξίδια)🙂

  17. ΑΛΛΗ ΜΙΑ ΣΚΑΣΜΕΝΗ ΠΟΥ ΛΕΙΠΟΥΝ ΤΑ ΕΥΡΑ ΚΑΙ Ο ΧΡΟΝΟΣ…
    Ο ΡΕΝΕ ΕΙΝΑΙ Η ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΜΟΥ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΑΒΑΤΑΡ ΜΟΥ😉

    ΦΙΛΙΑ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s