Ο διαχρονικός Σάμιουελ Μπέκετ


images23Η διασημότερη avant-garde θεατρική δουλειά του 20ου αιώνα «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Σάμιουελ Μπέκετ εξακολουθεί να παίζεται, κάθε φορά με τεράστια επιτυχία στις θεατρικές σκηνές του κόσμου. Ο Βλαδίμηρος και ο Εστραγκόν, οι ήρωες του Μπέκετ, θα εξακολουθήσουν να περιμένουν ασκόπως τον μυστηριώδη κύριο Γκοντό. Θα συνεχίσουν να λογομαχούν, να ξοδεύουν άσκοπα το χρόνο τους και να σμικρύνουν την ύπαρξή τους μέσα στην αδράνεια. Ισως γιατί είναι αποκλεισμένοι απ’ τη ζωή και βιώνουν ευκολότερα την παθητικότητά τους.  Kάποτε το θαυμαστό έργο του Μπέκετ αμφισβητήθηκε από τους Λονδρέζους κριτικούς που χαρακτήρισαν «σαχλαμάρα» τη δουλειά του του Ιρλανδού συγγραφέα. Κι όμως, το «Περιμένοντας τον Γκοντό» σηματοδοτεί την αρχή του σύγχρονου θεάτρου. godot1

«Οι επιστολές του Σάμουελ Μπέκετ» (1929-1940, 782 σελ.Cambridge University Press) κρυμμένες για χρόνια στο «σκότος» της διεθνούς λογοτεχνικής διπλωματίας βλέπουν επιτέλους το φως της δημοσιότητας. Γεγονός που δεν αλλάζει τη σημαντικότητα του έργου του συγγραφέα, δίνει όμως την ευκαιρία στο θεατρόφιλο κοινό να πληροφορηθεί κάποιες πολύ ανθρώπινες πτυχές του ιερού αυτού τέρατος του θεάτρου. Ο Μπέκετ πέρασε στην ιστορία ως ένας λιτός, εγκρατής και λίγο κυνικός συγγραφέας. Μέσα από τις επιστολές του , όμως, εμφανίζεται προσηνής, ανασφαλής και ελάχιστα κυνικός. Η πρώτη επιστολή (1929) – ο Μπέκετ φοιτούσε τότε στην Ecole Normale Superieure, στο Παρίσι – απευθύνεται στον James Joyce , όπου ο εκκολαπτόμενος δραματουργός τοποθετείται πάνω στον τρόπο σύνταξης της ελληνικής πρότασης. Μέσα από μεταγενέστερη επιστολή εμφανίζεται να έχει εγκαταλείψει την ακαδημαϊκή καριέρρα. Δημοσιεύει εργασίες στον Τύπο, κάποια ποιητική συλλογή, μελέτη πάνω στον Προύστ και παράλληλα κινείται ανάμεσα στην Ιρλανδία, την Αγγλία , τη Γαλλία και τη Γερμανία, καταθέτοντας αιτήσεις για δουλειά. Έχουμε δηλαδή το πορτρέτο ενός νέου που δεν στέκεται πουθενά, δεν εργάζεται και είναι σχετικά άγνωστος, όπως σημειώνει στην International Herald Tribune ο Joseph O’ Neill

Ο Μπέκετ μένει πανί με πανί. Φοράει τα ίδια παπούτσια μέχρι να σχιστούν στη Μπουλεβαρ Σαιν Μισέλ. Διάκειται αρνητικά απέναντι στον Ελιοτ. Είναι ευέξαπτος, δύσθυμος, αλλά πάντα ένας φλανέρ με τη μποντλερική έννοια και οπαδός των «Σενζερμενιτών», όπως ο Σαρτρ και ο Καντίνσκι. Στο Παρίσι παραμένει ένας «παράλυτος ακροατής». Εχει προβλήματα υγείας. Τις νύχτες βασανίζεται από έντονες «καρδιακές προσβολές» Καταφεύγει σε ψυχαναλυτές. Αλλά λατρεύει την τέχνη, τις γκαλερί, την Τζέιν Οστιν, τον Σοπενάουερ ….λατρεύει και τον πατέρα του. Όταν εκείνος πεθαίνει , ο Σάμιουελ λέει : «Το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να διασχίσω τα χωράφια και να πηδήξω πάνω από τα χαντάκια μετά από εκείνον»…Ο εκδοτικός Οίκος αναμένεται να εκδώσει σύντομα και τις υπόλοιπες επιστολές.

peter-hallΟ Πίτερ Χολ είχε πει ότι μετά το «Περιμένοντας τον Γκοντό» το θέατρο δεν είναι πια το ίδιο. Η μοναξιά, η απελπισία, η συνύπαρξη, όλα στοιβάζονται στα ίδια θεατρικά κιβώτια και η σκηνή γίνεται τόπος ανακούφισης της κατακερματισμένης ζωής. Για πολλούς, ο Χολ είναι η σημαντικότερη μορφή του μεταπολεμικού βρετανικού θεάτρου. Θεατράνθρωπος πολιτικά ορθός που δεν ενδιαφέρεται για το κρίκετ και δεν είναι αριστερός, όπως σημείωσε προ έτους στον «Γκάρντιαν» ο θεατρικός κριτικός Μάικλ Μπίλινγκτον, ο οποίος σε βιβλίο του εξιστορεί την πορεία της βρετανικής σκηνής από το 1945 ως τις μέρες μας. Μεταξύ άλλων, ο Μπίλινγκτον χαρακτηρίζει «απογοητευτική» τη δεκαετία του ‘80, τότε που όπως λέει στο θεατρικό Λονδίνο επικρατούσε το κυνήγι του κέρδους και το Γουέστ Εντ είχε παραδοθεί στους τουρίστες που προτιμούσαν να μεταβούν στη βρετανική πρωτεύουσα για να παρακολουθήσουν μιούζικαλ. Ο κριτικός εντάσσει αυτή την αντίληψη στην καθοδηγητική ιδεολογία του θατσερισμού. Ειρωνεύεται μάλιστα τη Θάτσερ, όταν γράφει ότι ενημέρωσε τον Πίτερ Χολ- διευθυντή τότε του Εθνικού θεάτρου – ότι το βρετανικό θέατρο είναι ξακουστό σ’όλο τον κόσμο εξαιτίας των μιούζικαλ του Αντριου Λόϊντ Βέμπερ.

Και τί σύμπτωση! Τον επόμενο μήνα συμπληρώνονται 30 χρόνια από την ημέρα που η κόρη ενός φούρναρη από το Γκράνθαμ πέρασε την πόρτα της Ντάουνινγκ Στριτ ( Μάϊος του 1979), προκαλώντας πολιτικά παλιρροϊκά κύματα αρχικά στη Βρετανία και στη συνέχεια στον υπόλοιπο δυτικό κόσμο.Ηταν η Μάργκαρετ Θάτσερ. Αυτές τις μέρες ο βρετανικός Τύπος επιστρέφει εκεί όπου η Θάτσερ γεννήθηκε, έμαθε τα πρώτα της γράμματα και είδε τη ζωή με τα μάτια μιας φιλόδοξης νέας που παθιάστηκε με την πολιτική. (Μια άλλη φορά θα αναφερθούμε σ’ αυτό).

ριτς

Advertisements

13 thoughts on “Ο διαχρονικός Σάμιουελ Μπέκετ

  1. Η Θάτσερ δεν περίμενε τον Γκοντό πήρε στα χέρια την εξουσία αμφισβήτησε τις κοινωνικές τάξεις και άνοιξε τον δρόμο για τον φιλελεύθερο καπιταλισμό τον δανεισμό και την ιδιοκτησία, όλοι γίναν πια ιδιοκτήτες με αέρα πατέρα χρήμα και κοινωνική πρόνοια ζίρο, κατέστρεψε την συνοχή της εργατικής τάξης και των σωματείων που ήταν πυρήνας ασφάλειας και αξιοπρέπειας των Βρεττανών της εργατικής τάξης. Και η ιστορία συνεχίστηκε με παραλλαγές και τώρα παλι πίσω στο Μπέκετ και περιμένοντας τον Γκοντό, όλοι μας πια 😉
    φιλιά και καλη Κυριακή

  2. Στην Ελλάδα αγαπητή Ρίτσα, περιμένουμε τον Κοντό, η τον ψηλό, η τον χοντρό, η τον ξερακιανό..
    Δεν το έχω δει ουτε το έχω διαβάσει το έργο, αλλά έχω διαβάσει τόσα πολλά για αυτό που αν τύχει σίγουρα θα προσπαθήσω να το δω.
    Καλή Κυριακή

  3. ακόμη μια φορά συνδέεις άψογα τον μπέκετ, την θάτσερ, τον χολ και δίνεις και την ευκαιρία στην penelope για επίσης άψογη ανάλυση 😉 με την οποία συμφωνώ απόλυτα!
    καλημέρα ηλιόλουστη!!!!

  4. Περιμένοντας ή Βιάζοντας, οι δυό όψεις του ιδίου νομίσματος, στην επικαιρότητα εξάλλου εξαιτίας «της όψης του σπαθιού που με βίά μετρά τη γή».
    Ο Μπέκετ εκφράζει την αγγλοσαξωνική βιασύνη όπου υστερεί η Ανατολή.
    Μανσούρ σημαίνει καιροφυλακτεί το timing
    Ο Νάσερ βιάζεται για τη νίκη, είναι ανυπόμονος.
    Ο Μπέκετ και ο «Γκοντό»δεν κείνται εκτός αυτών των συνθηκών.
    Ας έλεγε ο Μπέκετ στον Ιώβ αν περιμένει άσκοπα!

  5. Θάτσερ: Μια αναμφίβολα σημαντική προσωπικότητα, που επέβαλε νέους κανόνες σκληρούς στα εργασιακά. αλλά που δεν αμφισβητηθηκαν ιδιαίτερα μετά από τις «εργατικές» κυβερνήσεις… Πραγματικά δεν περίμενε κανέναν «Γκοντό», έκανε αυτό που πίστευε ορθότερο την κατάλληλη στιγμή και συγκριτικά προηγήθηκε σαν σκέψη από τονΜπέκετ.
    Φιλιά ριτσάκι μου, καλή Μ. Εβδομάδα και καλή Ανάσταση 🙂

  6. @@vasilis….
    πολύ σωστός και ακριβοδίκαιος…ιστορικά, θα έλεγα Βασίλη μου. Εμείς νομίζω ότι παραμενουμε αδρανείς, περιμένοντας καποιον Γκοντό να μας βγάλει από τις φαντασιώσεις μας…Καλή Ανάσταση, ευχές και στην οικογένεια….

  7. @ @@ penelope….
    τάπες και ξέσπασες..Κι εχεις δίκιο κι εμεις επικροτούμε και λέμε , ω, τί φιλενάδα έχουμε…Θα πάτε πουθενά αυτές τις μερες ή δουλεύετε ακαταπαύστως ;

  8. @anepidoti…
    Nai, όσα δεν φτάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια. Ετσι που με κατάντησαν, πρέπει να βρω τρόπους..Καταλαβαίνεις τί εννοω, βεβαίως..

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s