Αρχαιολογία της πόλης των Αθηνών: για παίκτες αντοχής!


http://www.eie.gr/archaeologia/gr/arxeio.aspx(  μας το προτείνει η Athens Voice )

Οποιος πραγματικά ενδιαφέρεται για τούτη την πόλη που πότε μοιάζει με αλαφιασμένη ερωτοκτυπημένη νέα και πότε με αργοπερπατούσα παραδομένη γριά , ας επισκεφτεί αυτό τον ιστότοπο και θα δει όμορφα κτίρια και όμορφα κείμενα. Για μας. Για τον περιβάλλοντα χώρο μας. Για να μην έχουμε δικαιολογίες για τίποτα…..Ενδεικτικές, αποσπασματικές εικόνες…….





Αναφιώτικα

Περιοχή: οδός Στράτωνος-ΒΑ πρόποδες Ακροπόλεως
Έτος: 1847-1863
Περιγραφή:
Η ανέγερση της «αυθαίρετης» συνοικίας των Αναφιώτικων στη βόρεια πλαγιά του βράχου της Ακρόπολης, ξεκίνησε περί τα μέσα του 19ου αιώνα, κυρίως από Αναφιώτες, αλλά και από άλλους Κυκλαδίτες μάστορες (μαρμαράδες, λιθοξόους, ξυλουργούς, κτίστες κ.τ.λ.), οι οποίοι είχαν μεταναστεύσει στην Αθήνα και εργάζονταν στην ανοικοδόμηση της πρωτεύουσας. Ως πρώτοι οικιστές αναφέρονται ένας ξυλουργός (Γ. Δαμίγος) και ένας κτίστης (Μ. Σιγάλας) από την Ανάφη, ενώ το παράδειγμά τους ακολούθησαν αργότερα κι άλλοι συμπατριώτες τους, οικοδομώντας με τη σειρά τους τα σπίτια τους εκεί, λαθραία μεν αλλά με την ανοχή προφανώς των αρχών, κυρίως κατά την περίοδο της έξωσης του Όθωνα και της μεσοβασιλείας. Παράλληλα, οι δύο ημιερειπωμένες παλιές εκκλησούλες της περιοχής, ο Άγιος Γεώργιος του Βράχου και ο Άγιος Συμεών, αναστηλώθηκαν, διασκευάστηκαν και απέκτησαν νεόκτιστα καμπαναριά (ο δεύτερος το 1847). Τα μικρά σπιτάκια της περιοχής αποτελούν, κατά τον Κ. Μπίρη, αρχιτεκτονικό δείγμα «απλού δομικού αισθήματος και ευφυούς εξοικονομήσεως αναγκών». Με τις επίπεδες στέγες τους, ενωμένα το ένα με το άλλο «ως κοπάδιον λευκών αμνάδων» (Α. Μωραϊτίδης), σε συνδυασμό με τη ρυμοτομία των στενών ανηφορικών δρομίσκων και τα λαξευμένα σκαλιά (βοηθούντος και του εδάφους), συνθέτουν μιαν απροσδόκητη «νησιώτικη» εικόνα στο άκρο της νεοκλασικής Πλάκας. Η οίκηση παρέμεινε σχεδόν αμιγής μέχρι το 1922, ενώ στη συνέχεια προστέθηκαν Μικρασιάτες πρόσφυγες και έκτοτε η σύνθεση του πληθυσμού άλλαξε σημαντικά. Περί το 1950, ένα τμήμα της συνοικίας κατεδαφίστηκε στο πλαίσιο αρχαιολογικών ανασκαφών, ενώ στα 1970 πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες απαλλοτριώσεις από το Υπουργείο Πολιτισμού. Σήμερα εναπομένουν περί τα 45 σπίτια, που έχουν κηρυχθεί διατηρητέα. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι οφιοειδείς οδοί της περιοχής που οριοθετείται μεταξύ της οδού Στράτωνος και του βράχου της Ακρόπολης, εξακολουθούν να παραμένουν ανώνυμοι και οι οικίσκοι αριθμούνται ως «Αναφιώτικα 1, 2» κ.τ.λ.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία:
Κ. Η. Μπίρης, Αι Αθήναι από του 19ου εις τον 20ον αιώνα, Αθήνα 1η έκδ. 1966, 3η έκδ. 1996* Δ. Φιλιππίδης, Νεοελληνική Αρχιτεκτονική, Αθήνα 1984* Μαργαρίτα Γραφάκου & Ελένη Μαΐστρου, «Αρχιτεκτονικός χαρακτήρας της Πλάκας», Καθημερινή/Επτά Ημέρες, 23.6.1996, σ. 5-9.

«Αιδ’ Εις Αθήναι …η πριν πόλις» ( Υπέροχο βιντεάκι συνοδεύει αυτή τη ρήση, αλλά για να το δείτε πρέπει να το αναζητήσετε στην παραπάνω διεύθυνση και βάζοντας την  αρχαία επιγραφή)

Ιστορικό ντοκιμαντέρ – αφιέρωμα στα νεοκλασικά σπίτια της Αθήνας με κείμενα Γιάννη Τσαρούχη και εικόνες Σπύρου Βασιλείου, διαρκείας 20΄, έτος παραγωγής 1980.

Παραγωγή, σενάριο, διεύθυνση φωτογραφίας και σκηνοθεσία:
Νίκος Γραμματικόπουλος

Βραβεύθηκε με το Βραβείο Κριτικών στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης για τη συμβολή του στη διατήρηση/διάσωση της πολιτισμικής μας κληρονομιάς το 1980.
Αγοράσθηκε από την Σουηδική Τηλεόραση και από την ΕΡΤ. Προβλήθηκε στην εκπομπή «Μια ταινία μία συζήτηση».
Επίσης προβλήθηκε στην τελευταία διάλεξη του κύκλου ομιλιών του ΕΙΕ «Αρχαιολογία της Πόλης των Αθηνών» που ήταν αφιερωμένη στα νεοκλασικά κτίρια της Αθήνας (Μάιος 1994).

Δημόσιο Καπνεργοστάσιοkapnerg1989

Περιοχή: οδός Λένορμαν 218
Έτος: 1927
Περιγραφή:
Το Δημόσιο Καπνεργοστάσιο που καταλαμβάνει ολόκληρο το οικοδομικό τετράγωνο μεταξύ των οδών Λένορμαν, Αμφιάρου, Λεάνδρου και Κρέοντος (συνολικού εμβαδού 9.085 τ.μ.), οικοδομήθηκε το 1927, βάσει σχεδίων του πολιτικού μηχανικού Ν. Γαβαλά. Πρόκειται για ένα αξιόλογο δείγμα βιομηχανικής αρχιτεκτονικής της εποχής του, με υπόγειο και δύο ορόφους που αναπτύσσονταν σε μια τετράγωνη κάτοψη, περιμετρικά γύρω από ένα αίθριο καλυπτόμενο από ένα τζαμωτό στέγαστρο με μεταλλικό σκελετό. Στον χώρο αυτό συστεγάστηκαν κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα περί τις 25 συνολικά καπνοβιομηχανίες. Το 1989, το καπνεργοστάσιο μαζί με τον μηχανολογικό του εξοπλισμό, χαρακτηρίστηκε ιστορικό διατηρητέο μνημείο, με απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού (ΥΠΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/2052/36197/4.8.1989). Την ίδια χρονιά περιήλθε στην κυριότητα της Βουλής των Ελλήνων, αρχικά ένα τμήμα του συγκροτήματος, και το 2000 στο σύνολό του. Επακολούθησε μια σταδιακή ανακαίνισή του, στην οποία περιλαμβάνονταν εργασίες συντήρησης και ενίσχυσης του φέροντος οργανισμού, αντικατάστασης υαλοστασίων, υδροροών και του δικτύου απορροής, καθαίρεσης των παλαιών υδατοδεξαμενών, αποκατάστασης των όψεων και των εσωτερικών χώρων κ.τ.λ. (με επίβλεψη της αρχιτέκτονος Παναγιώτας Δάρα, της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών της Βουλής). Στους χώρους του εγκαταστάθηκε ήδη μέρος της Βιβλιοθήκης της Βουλής, ενώ υπάρχει πρόθεση δημιουργίας ενός Μουσείου Καπνού, με την αξιοποίηση και του υπάρχοντος μηχανολογικού εξοπλισμού.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία:
Αρχείο Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών της Βουλής των Ελλήνων, φάκελος «Καπνεργοστάσιο» ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

ΕΕΠΙΣΤΡΟΦΗΠΙΣΤΡΟΦΗ

Μπενιζέλων

Περιοχή: οδός Αδριανού 96
Έτος: 1501-1700
Περιγραφή:
Αρχοντικό της Τουρκοκρατίας που ανήκε στην Αθηναϊκή οικογένεια των Μπενιζέλων, από την οποία καταγόταν και η Αγία Φιλοθέη (Συρίγα Μπενιζέλου, περ. 1520-1598). Στο κατώι υπάρχει μια στοά με κομψούς κυλινδρικούς κιονίσκους που στηρίζουν απλές καμάρες, ενώ μια πέτρινη κλίμακα οδηγεί από την αυλή στο ανώι. Εκεί υπάρχει ένα εξωτερικό χαγιάτι με απλά υποστηλώματα, τα μεγάλα ανοίγματα του οποίου, αρχικά ανοικτά, καλύφθηκαν μεταγενέστερα με συρόμενα τζαμιλίκια. Το σπίτι απομονώνεται από τον έξω κόσμο με υψηλό μαντρότοιχο. Ένα από τα ελάχιστα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα της περιόδου της Τουρκοκρατίας, σκεπασμένο με μια πρόχειρη τσίγκινη στέγη, το οποίο ερειπώνεται καθημερινά, εγκαταλελειμένο εδώ και δεκαετίες.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία:
Μ. Γ. Μπίρης, Αθηναϊκή αρχιτεκτονικη

———–

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ


70ο Δημοτικό Σχολείο

Περιοχή: οδός Καλλισπέρη 1
Έτος: 1932
Περιγραφή:
Το κτίριο του 70ου Δημοτικού Σχολείου στην οδό Καλλισπέρη οικοδομήθηκε το έτος 1932, βάσει σχεδίων του αρχιτέκτονα Πάτροκλου Καραντινού (1903-1976), ενός σημαντικού εκπρόσωπου του μοντερνισμού και της αρχιτεκτονικής ανανέωσης της περιόδου του 1930, εξειδικευμένου σε μεγάλο βαθμό στο σχεδιασμό σχολικών μονάδων και μουσείων, με έμφαση στη εξορθολογισμένη λειτουργικότητα.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία:
Π. Καραντινός, Τα νέα σχολικά κτίρια, Αθήνα 1938, Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής-Deutsches Architektur Museum, Αρχιτεκτονική του 20ου αιώνα: Ελλάδα, Αθήνα 2000.

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

4 thoughts on “Αρχαιολογία της πόλης των Αθηνών: για παίκτες αντοχής!

  1. Ρίτσα, Καλή Ανάσταση! Πέρασα να σε συγχαρώ και για τον λόγο σου στο Έθνος! Κάπως καθυστερημένα βέβαια, μα δεν προλαβαίνω και πολλά αυτή την εποχή.
    Να είσαι καλά! Να περάσεις καλά!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s