Σας αρέσουν οι μούσες;


6 - Picasso fernande

Η ωραία Φερναντ του Πικάσσο

Η ωραία Φερνάρντ, μια από τις μούσες του Πικάσο έχει αποτυπωθεί σε αρκετά πορτρέτα της ροζ και μπλε περιόδου του, καθώς και στους πρώτους, πιο ήπιους, πειραματισμούς του με τον κυβισμό. O Πικάσο είναι τρελά ερωτευμένος. Αυτός ο άβγαλτος νεαρός  Ισπανός, τακτικός θαμώνας των μπουρδέλων δυσκολεύεται να πιστέψει ότι περπατάει αγκαζέ με την υπέροχη, καλοντυμένη γυναίκα που είναι λίγο αστή, όπως και όλες οι μελλοντικές ερωμένες του…Εκείνη διστάζει. Φοβάται τη ζήλια του. Εκείνος τη ζαλίζει με τις επιθέσεις του. Εκείνη ποζάρει και παρατηρεί, γίνεται η μούσα του….

dali

Σαλβαδόρ Νταλί

Στα εφηβικά μας χρόνια η λέξη «μούσα» παρέπεμπε συνήθως σε ηδονιστικές εικόνες καλλιτεχνών που με πάθος και πόθο ζωγράφιζαν την ατελή γυναίκα, ημίγυμνη ή γυμνή να προσπαθεί να διεγείρει το πνεύμα και το σώμα του μέντορά της. Μόλις είχαμε μάθει λιγοστά πράγματα για τον Νταλί, τον Πικάσσο ή τον Φιτζέραλντ , αλλά εκείνο που μας εθέριζε  περισσότερο ήταν οι σχέσεις τους με τη Γκαλά, τη Μαρί –Τερέζ ή τη Ζέλντα Φιτζέραλντ κι όχι τόσο τα ζωγραφικά ή συγγραφικά αριστουργήματα τους. Με αυτά ασχοληθήκαμε αργότερα, όταν οι επιλογές μας έγιναν διακριτές κι όταν συνειδητοποιήσαμε ότι μούσα θα μπορούσε να είναι ένα ασήμαντο ανορεξικό μοντέλο, μια πρωταγωνίστρια σε ταινία του Αλμοδοβάρ, όπως η Πενελοπε Κρουζ, ή μια δυναμική σύντροφος διάσημου συγγραφέα που χωρίς αυτήν η συγγραφική του δεινότητα θα χανόταν στα όρια της μετριότητας.

ΜΟΥΣΕΣ

Οι Μούσες κατά τον Ησίοδο

Στα σχολειά μάθαμε αρκετά για τη γυναικεία φιγούρα που μπορούσε να είναι θεά, πλατωνικό ιδεώδες, ερωμένη και σύζυγος και η οποία ενέπνεε ποιητές και ζωγράφους. Για εκατοντάδες χρόνια, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, η χάρις και η υποστήριξη της μούσας αποτελούσαν συχνά το συστατικό στοιχείο της δημιουργικότητας του καλλιτέχνη. Στη Θεογονία του Ησίοδου, η Μνημοσύνη θεωρείται μητέρα των εννέα Μουσών. Ο Δίας κοιμήθηκε εννέα συνεχόμενες νύχτες μαζί της και ιδού οι εννέα Μούσες: Καλλιόπη, Κλειώ, Θάλεια, Ερατώ, Τερψιχόρη, Μελπομένη, Πολύμνια, Ουρανία , Ευτέρπη. Κι ήταν αργότερα οι Ρωμαίοι γραφειοκράτες που τους ανέθεσαν κάποια δουλειά. Ας πούμε, η Τερψιχόρη άνελαβε νάναι η θεά του χορού, η Θάλεια της κωμωδίας, η Μελπομενη της τραγωδίας….Ηταν καλές, αλλά πολλές φορές ξεπερνούσαν τα ανθρώπινα όρια και δρούσαν σαν θέες.  Οταν  ο Θάμυρης, ποιητής από τη Θράκη τις προκάλεσε σε διαγωνισμό τραγουδιού κι έχασε, εκείνες τον τύφλωσαν. Η ίδια τιμωρία ίσχυσε και για τις Σειρήνες που προσπάθησαν να τις ανταγωνιστούν στο τραγούδι. Ηττήθηκαν , έχασαν τα φτερά τους κι έπεσαν στη θάλασσα. Είτε όλες μαζί, ως ενιαία ομάδα, είτε η καθεμιά ξεχωριστά, οι Μούσες συμβόλιζαν το μεγαλείο της τέχνης· το ωραίο όχι μόνο στη μορφή, μα και στο περιεχόμενο.

Purgatorio-Giant-Whore

Από τη Θεία Κωμωδία

Στις «Μεταμορφώσεις» ο Οβίδιος απευθύνεται και στις εννέα μούσες ,ζητώντας τους να τον βοηθήσουν να εμπνευστεί. Αλλά και πολύ αργότερα, η αγαπημένη του Δάντη,η Βεατρίκη – υπαρκτό πρόσωπο ή ιδέα – τον συντροφεύει στη συγγραφή της «Θείας Κωμωδίας», για την καλύτερη κατανόηση της οποίας θαταν καλό να διαβάσουμε προηγουμένως το αυτοβιογραφικό έργο του Δάντη «Νέα Ζωή» ( 1292),τη θλιβερή ιστορία ενός πλατωνικού έρωτα, με μούσα τη Βεατρίκη. Η Βεατρίκη για τον Δάντη συμβολίζει τον επίγειο έρωτα και τη χριστιανική αλήθεια, άποψη που πέρασε στους αιώνες, καθώς η μούσα απέκτησε δύο μορφές : απραγματοποίητο όνειρο, όπως η Βεατρίκη και σεξουαλικό αντικείμενο. Οι δύο Μαντόνες του Ραφαέλ είναι απεικόνιση της ερωμένης του, κόρης ενός φούρναρη από τη Σιέννα, της Μαργαρίτα ντι Λούτι, ενώ ένας άλλος ζωγράφος ο Φιλίππο Λίππι αποπλάνησε μια καλόγρια , έζησε μαζί της και την χρησιμοποίησε ως μοντέλο σε πολλά πορτρέτα της Παναγίας.

Yoko Ono Lennon

Στις μερες μας, οι μούσες, τουλάχιστον με τη μορφή που τις μάθαμε, έχουν χαθεί. Μικρές εξαιρέσεις μόνο……..ίσως η Γιόκο Ονο, σύντροφος του  Τζον Λένον. Σήμερα η μούσα είναι ισότιμη σύντροφος, το αναχρονιστικό σεξιστικό στοιχείο έχει εξαφανιστεί. Προ μηνός, στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης πραγματοποιήθηκε έκθεση με τις Μούσες να κινούνται ανάμεσα στο μοντέλο που διαχέει στις γυναίκες συγκεκριμένο στυλίστικοτύπο και στη γυναίκα –μοντέλο-διασημότητα που έχει άμεση επιρροή στις μάζες.. Σήμερα η «μαζική» μούσα υπαγορεύει τη φυγή από το όνειρο, κάτι που φαντάζει ισοπεδωτικό σε μια εποχή απογυμνωμένη από συναισθήματα , πασπαλισμένη μόνο με άκρατο ερωτισμό. Ας  φανταστούμε λίγο τη Μελπομένη μιας άλλης εποχής στον τηλεοπτικό ρόλο των singles!Τί είδους μούσα θα ήταν αυτή ;

ritsamasoura@kathimerini.gr

Advertisements

36 thoughts on “Σας αρέσουν οι μούσες;

  1. Ευτυχώς υπήρξαν και μερικές γυναίκες που δευτερευόντως ενέπνευσαν άλλους σαν μούσες, και πρωτίστως ήταν οι ίδιες εμπνευσμένες δημιουργοί, όπως πχ η κορυφαία Ρωσίδα ποιήτρια Άννα Αχμάτοβα που είχε εμπνεύσει, αν δεν κάνω λάθος, τον Α. Μοντιλιάνι.

  2. Και τα μουσεία, και οι μουσίτσες. Και το κείμενο σας μας αρέσει, αλλά μην μου ξαναπείτε ότι αυτό το μπλιαχ η Πενέλοπε είναι μούσα του, γιατί θα πεθάνω. Να μου πεις για τη Λουζ Καζάλ, να σε νιώσω. Αλλά για την Πενέλοπε;;;
    Καλησπέρες και φιλιά!

  3. Ωραία ανάρτηση…Σήμερα μιλάμε για μούσες μόνον στην υψηλή ραπτική, και ίσως λίγο στον κινηματογράφο, κάποτε όμως μάλλον ήταν ο κανόνας…

  4. Οι δημιουργοί σήμερα δεν εμπνέονται από ένα πρόσωπο υπαρκτό όπως ήταν οι μούσες! Επικεντρώνουν τη σκέψη σε κάτι φανταστικό, το πλάθουν , το τελειοποιούν στο μυαλό τους, και το αποτυπώνουν είτε σε καμβά είτε σε χαρτί! Το απότέλεσμα δεν είναι το ίδιο…! Ο έρωτας , το πάθος και πολλες φορές η απελπισία για το ανεκπληρωτο έφερνε ένα ξέσπασμα στο δημιουργό ανεπανάληπτο.
    Πολύ ωραίο θέμα!! Rits , το μοιράζομαι πως θα θελα να είχα ζήσει και τις δύο πλευρές. Μούσα και Δημιουργός!!

    Τι καλά που σε γνώρισα!!
    Καλημέρα φιλάκια

  5. Αν τόλεγε άνδρας αυτό katrine, οι γυναίκες θα τον λέγανε μισογύνη
    αν το πεί γυναίκα, ποιός τολμά πως να την πεί

  6. @Penelope…
    ναι, καλό μου και οι μουσώνες μετά….. ειδικά μετά τις δικές μας εδώ υγρασίες, τί να σου πω…Φιλια…Φτάσατε Λονδινο ; Το ξέρεις ότι στις 17 εχουν οι Ντουράν συναυλία κατω από το κάστρο στο Εδιμούργο;

  7. @GB
    καλησπέρα….σωστή η απορία σου, αλλά βλέπεις οι περισσότερες γυναίκες που εχουν γινει φιλες μου αυτό μου λενε και κοντεύω να το παρω απάνω μου. Οι άνδρες με αποφεύγουν. Σου λενε, εχει γουστο τώρα ν αρχίσει τα κουλτουριάρικα, χαθήκαμε..Κι ετσι εχουμε peace!

    Το μισό και τ άλλο μισό πιστευεις ότι ειναι ο κανόνας ; Δεν θεωρείς την ατομικοτητα ολοκληρη πιο υγιή ; Λεμε τωρα …..

  8. @Artanis…
    καλησπέρα φιλενάς από τη μακρυνή σου Αθήνα.μολις γυρισα από τη δουλειά και σου ευχομαι τα καλύτερα στη Νεα Ζηλανδία…

  9. @Katrin…
    καλησπέρα Κατερίνα μου…Ευχαριστώ που πέρασες, νασαι παντα καλά.Κι εγω χάρηκα πολύ….Η Πενελοπε τριγυρίζει στας Ευρώπας….

  10. @PAN DORA
    Ανα Αχμάτοβα…τη λατρεύω…θα γράψω καμια μέρα γι αυτήν. Μεχει εντυπωσιασει η ζωή της, το θάρρος της, το κέφι της, η σοβαρότητά της, το είναι της…σπανιο πουλί….

  11. Ναι Ρίτσα, δυστυχώς, αυτό πιστεύω.
    Βέβαια ο καθείς δεν είναι μόνο άτομο αυτόνομο και ολοκληρωμένο αλλά και κάθε άτομο δεν αποτελείται άραγε από πολλά ηλεκτρόνια γύρω από ένα πυρήνα; Επίσης σε κάθε άτομο δεν υπάρχουν ορμόνες τεστοστερόνης και οιστρογόνα; Μήπως δεν είναι τέτοιες οι αναλογίες που δικαιολογούν τους ρόλους στην πορνεία των 2 φύλων;
    Αστα τι πιστεύω, δεν είμαστε μόνο μισό μισό αλλά και από διαφορετικό καρπό, πράγμα βέβαια γνωστό στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ και δια τούτο αξιοποιήσιμο.
    Γι’ αυτό επιστρατεύουμε το μυαλουδάκι μας το οποίο μπορεί να είναι ένα σύνολο ενωμένο μ’ ένα άλλο.

  12. καλε ξεχασα να πω ότι μου άρεσε πολύ το κείμενο και είπα αλλά και αλλα… To Εντιμπρο από το Λονδίνο είναι σαν να λεμε Αθήνα Αλεξανδρούπολη θα πάει το Boy εκδρομή ?

  13. πού ΄ναι τος αυτός ο Απόλλων ο Μουσαίος
    να εμπνευστώ
    ούτε ποστ δεν μου βγαίνει τελευταία 🙂

  14. @Darthiir the Abban
    και βαριέσαι και λείπεις συνεχώς από τις …κοσμικές μας συνεστιάσεις. Για σύνελθε πάραυτα και καμια μουσα θα σου τη βρούμε, δε μπορεί…φιλια πολλά

  15. @@Coco ,
    παιδί μου εισαι ποστ από μόνη σου, τί τους θες τους απολλώνειους; για μπελάδες; Γέλασα με τους υδραυλικους στης Ελένης…

  16. @GB
    κι αυτά περί μοναδικότητας του ατόμου ; Πάνε όλα περίπατο ; εκτός αν εννοουμε το γνωστό ότι οι χιωτες πανε δυο δυό…φιλια πολλά

  17. @GB δεν μπορω να σου απαντήσω στα ποστ σου….με παραπέμπει σε μειλ, αλλά μετά μου το γυρίζει πίσω. Βλαξ είμαι τελικά…αστο καλύτερα…

  18. @Darthiir the Abban να ρωτήσω τη…γραμματέα μου και θα σου πω αν στο εξής μπορούμε να σου εξασφαλίσουμε παπύρους …γιατί εξόσων γνωρίζω με κανα τηλεφωνηματάκι τη βγάζουμε όλοι….

  19. Υπάρχουν ακόμα (μέντορες και) μούσες αλλά δεν μπορούν ακόμα να αποκαλυφθούν γιατί δεν είναι σύζυγοι, είναι μόνιμα ερωμένες!!! Ίσως κάποτε να διαβάσετε γι’ αυτούς…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s