Παθιασμένοι έρωτες….κάποτε


cheri1

«Πάντοτε θέλεις να γυρίσεις πίσω στη νιότη και… να δοκιμάσεις κι άλλο». Η Μισέλ Πφάιφερ ενσάρκωσε την εταίρα Λέα, ηρωίδα της Κολέτ σε ένα συνδυασμό δύο έργων της διάσημης Γαλλίδας συγγραφέως, με τον τίτλο «Αγαπημένος» και το «Τέλος του Αγαπημένου» (ελεύθερη απόδοση των τίτλων). Δίπλα της, ο Ρούπερτ Φρεντ. Σκηνοθέτης ο Στίβεν Φρίαρς

Τούτο το καλοκαίρι το πέρασα –μεταξύ άλλων– διαβάζοντας ξανά τη ζωή τριών γυναικών με… απειλητικές αξιώσεις. Τρεις γυναίκες που ασχολήθηκαν με τη γραφή, την ποίηση, την τέχνη και την ψυχανάλυση έζησαν περίπου την ίδια χρονική περίοδο και βίωσαν με διαφορετικό η κάθε μία τρόπο τα κοσμοϊστορικά γεγονότα της Ευρώπης και της Ρωσίας, ανάμεσα στο 1873 και το 1966. Και οι τρεις υπήρξαν θαρραλέες και απελευθερωμένες. Μπήκαν στο πετσί μοναδικών ερώτων, αμφισβήτησαν και αμφισβητήθηκαν από τους Αρχιερείς και Φαρισαίους των κοινωνιών τους, μα πάνω απ’ όλα δόθηκαν στο βιβλίο. Η Λου Αντρέας Σαλομέ, η Κολέτ και η Αννα Αχμάτοβα είναι οι τρεις γυναίκες που αξίζει να τις επαναφέρουμε στη μνήμη. Η ελευθερία της γυναίκας παραμένει ζητούμενο και οι περισσότεροι παίζουμε το παιγνίδι της τυφλόμυγας.

port_coletteΗ Κολέτ μετά τον θάνατο του Προυστ έγινε η ηγετική λογοτεχνική φιγούρα της Γαλλίας. Γαντζώθηκε στη ζωή, τη μάγεψε και μαγεύτηκε απ’ αυτήν. Λάτρεψε τους βηματισμούς, τις σκέψεις, τις πράξεις της. Πορευόταν αμετανόητη για τα τολμηρά ανοίγματά της κι όταν τη ρωτούσαν για τη χολή που έσταζαν κάποιοι γι’ αυτήν, εκείνη χαμογελούσε χαριτωμένα, με τέτοιο τρόπο ώστε η άκομψη και μάλλον μεγάλη μύτη της φάνταζε εντελώς γαλλική. Η Κολέτ  υπήρξε γέννημα θρέμμα της τρελής εποχής του Παρισιού. Εκανε καριέρα στο μιούζικ χολ και στο θέατρο, λάτρεψε τη δημοσιογραφία και ανέδειξε το γράψιμο στο μεγάλο της αμόρε. Το έργο της «Σερί» –πρόσφατα προβλήθηκε με μεγάλη επιτυχία στο Φεστιβάλ Βερολίνου σε σκηνοθεσία Στίβεν Φρίαρς, με τη Μισέλ Πφάιφερ σε πρωταγωνιστικό ρόλο– άφησε εποχή γιατί άγγιξε την ιστορία ενός παθιασμένου έρωτα, λίγο πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ανάμεσα σ’ ένα νεαρό και μια διάσημη εταίρα, τη Λέα. Η Κολέτ έσπασε και τα τελευταία δεσμά με το γαλλικό κατεστημένο, όταν το 1932 άνοιξε Ινστιτούτο Ομορφιάς στο Παρίσι. Οι περιγραφές της για τις πελάτισσες που την επισκέπτονταν –από τη νεαρή δασκάλα που δεν της επέτρεπε παρά να της βάλει λίγο ρουζ στα μάγουλα ώς την 50άρα μαντάμ που την εκλιπαρούσε λέγοντάς της «σώστε με Κολέτ, κάντε θαύματα Κολέτ, έχω ρυτίδες» – είναι σχεδόν ξεκαρδιστικές και ενδεικτικές της αγωνίας της γυναίκας να διατηρείται νέα και να αρέσει.

Lu-Nitz

Η Σαλομέ με τον Νίτσε

Η άλλη εξίσου σημαντική γυναίκα είναι η Λου Αντρέας Σαλομέ και οι πιστοί αναγνώστες του Ιρβινγκ Γιάλομ θα την θυμούνται στο βιβλίο του «Οταν έκλαψε ο Νίτσε» (κυκλοφορεί και σε dvd, αν και χάνει πολύ). Η Σαλομέ, γεννημένη στην Αγία Πετρούπολη, πέρασε στην Ιστορία ως ψυχαναλύτρια. Ωστόσο, έγινε περισσότερο γνωστή γιατί συνδέθηκε με τρεις προσωπικότητες του γερμανικού πνεύματος: τον Νίτσε, τον Ρίλκε και τον Φρόιντ. Και οι τρεις γοητεύθηκαν από το αναλυτικό και κοφτερό μυαλό της, από την ικανότητά της να κατανοεί τις ιδέες τους και να τις αναπτύσσει αυτόνομα στα δικά της έργα. Κάποιοι την χαρακτήρισαν μοιραία γυναίκα, μια γυναίκα που κάνει συλλογή ανδρών. Αλλοι τη λάτρεψαν ως ιδανική, αυτάρκη ύπαρξη, που μπορεί να βρει την ευτυχία ακόμη και μέσα από οδυνηρές εμπειρίες. Στην ψυχανάλυση η Σαλομέ ξεκινάει από τη θέση ότι η ψυχική ιδιοσυστασία της γυναίκας και του άνδρα είναι διαφορετικές. Το Ενα, ο άνθρωπος, λέει, υπάρχει σε δύο μορφές, ο κάθε άνθρωπος εκφράζει πλήρως το ανθρώπινο στοιχείο με τον δικό του τρόπο. Και τα δύο φύλα έχουν χαρακτηριστικές δυνατότητες, αλλά και τα δύο μπορούν επίσης να παραμορφώσουν ή να χάσουν την ιδιαιτερότητά τους, ιδίως αν θεωρήσουν δεσμευτική για τον εαυτό τους την ιδιαιτερότητα του άλλου.

altm_akhmatovaΗ Αννα Αχμάτοβα είναι η αγαπημένη όλων των Ρώσων ποιήτρια, η φωνή της συνείδησης πασών των Ρωσιών! Εκκεντρική και τρυφερή, δυναμική και ερωτική μέχρις εσχάτων, αγία και πόρνη, όπως την χαρακτήρισε το σοβιετικό καθεστώς, η Αννα υπήρξε η ασκητική φιγούρα που αγάπησε και προδόθηκε, αλλά και πρόδωσε τον ίδιο της τον εαυτό, που κατάφερε όμως να μετουσιώσει το προσωπικό της δράμα σε συλλογική εμπειρία και να εκφράσει μέσα από τα ποιήματά της τον πόνο ενός λαού. Στο περίφημο «Ρέκβιεμ» ο αναγνώστης ψηλαφεί την Ιστορία, ακούει τον ύμνο προς τον άνθρωπο, σέβεται όσους πάλεψαν για την ελευθερία, την αξιοπρέπεια, την ελπίδα. Ρέκβιεμ. Εγινε αίφνης η κραυγή των θυμάτων, η συχώρεση των θυμάτων, η σιωπή μετά τον διάλογο με την τρέλα των θυτών… «Δεν κρύφτηκα κατ’ από ξένο ουρανό / ούτε φτερούγας ξένης προστασία / ήμουν με τον δικό μου το λαό / όταν εζούσε μέσα στη δυστυχία» (1961).

(Πηγές: τα βιβλία Αννα Αχμάτοβα, εκδ. Μούσες και Μελάνι, Λου Αντρέας Σαλομέ, εκδ. Μελάνι και ΙΗΤ Magazine Βelles Lettres).

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή 13-9-2009 ( Ημέρα των γενεθλιων μου. Τί συμβολισμός κι αυτός!)

ριτς

.

32 thoughts on “Παθιασμένοι έρωτες….κάποτε

  1. Χρονια πολλά Ριτσα..Να εισαι πάντα τοσο τρυφερή και αξιολατρευτη οσο τωρα και οσο τα κειμενα σου ..

  2. Ritsaki μου γλυκό κι αγαπημένο! Αυτό είναι… γενέθλιο ποστ! (έτσι ντε!) Με παθιασμένοι έρωτες! Χρόνια Πολλά και Πάλι, Χρόνια Πολλά! (κι ευχαριστώ για την αφιέρωση σε φεις μπουκ!) (αν και… τέλος πάντων) Να σε χαιρόμαστε, ναι?

  3. @@ Νοσφερατος….

    υχαριστώ πολυ πολύ… Πώς πάει το Ενεκεν; σε ρωτησα και στο μπλογκ σου, αλλά εχω μια δυσκολία να μπώ, δεν ξέρω γιατί….Θα προσπαθήσω να βρω τρόπο…

  4. Χρόνια σας πολλά και άλλο τόσο δημιουργικά!
    Αντί να σας κάνουμε δώρο γενεθλίων, μας κάνατε εσείς. Ευχαριστώ πολύ γι’ αυτήν την ανάρτηση.
    Καλό βράδυ!

  5. @ Νερένια.
    .Καλησπέρα…Ευχαριστώ πολύ…Ναι, ως ένα βαθμό μπορείς να το πεις κι έτσι: ενα δώρο…

    @Penelope dearest..
    το καποτε δεν με αφορά..Το ξέρεις ότι μονίμως ζω παθιασμένα. Ρώτα και το Νατασσάκι που σιωπά μπροστά σε τέτοιες μεγάλες αποκαλύψεις..Χα,φιλια, φιλενάς..

  6. Καλά αναρωτιέμαι καμμιά φορά πως καταφέρνουμε και επικοινωνούμε με τα μπλογκ π.χ εγώ είχα άλλα στο μυαλό μου όταν έγραφα το παραπάνω μια γενικούρα γενικώς και όχι ειδικώς τώρα το Νατασσακι θα χαζέυει την τιβούλα είμαι σίγουρη, και εγώ δεν μπορώ να κοιμηθώ γιατί δουλεύουν οι ινδοί οι μαύροι μέσα στη νύχτα για να φτιάξουν ένα νησί στη μέση της θάλασσα καικάνουν θόρυβο με τα φορτηγά ….. πάω σιγά σιγά

  7. Τι να πω εγώ τώρα, πες τε μου κι οι 2 σας!!!
    :p

    (τσου, τηλεόραση ΔΕΝ βλέπω πια -αλλά έχω τόσα να κάνω για αύριο..)

    Τις ευχές μου μαμαΡίτσα, ξανά

    και φιλιά και στις 2 σας!🙂

  8. «» νατασσακι….κανεις την παπια ετσι ;

    «» Penelope dearest
    ί ειχες στο μυαλό σου, άραγε; Κάτι κακο και να που τιμωρείσαι τωρα και δεν μπορεις να κοιμηθείς..χα.χα…

  9. Κοίτα σύμπτωση τώρα… Έχω στα χέρια μου το αιυπτιακό περιοδικό «حالة حبّ و[[أسترا]] » δηλαδή «Άστρα και Έρωτας» που εκδίδει ο διάσημος άραβας αστρολόγος-σεξολόγος Al Oufan Marks και τι λες ότι διαβάζω στο ωροσκόπιο της Παρθένου; Κάτσε να στο μεταφράσω από τα αραβικά. Λίγο πρόχειρα, ΟΚ;

    Για τις Παρθένους των τελευταίων ημερών:
    Καιρός για ανανέωση. Αυτή την εποχή ευνοούνται πολύ τα οικονομικά, επαγγελματικά και πρακτικά θέματα, κυρίως όμως τα αισθηματικά.
    Έρωτες παθιασμένοι έως θυελώδεις σας περιμένουν στη γωνία. Έχετε το νου σας. Μη στρίβετε αφηρημένες.
    Μιλάμε για πάθος και όχι για κουραφέξαλα. Ένα μόνα σας λέω. Αν η Κάρμεν ζούσε ακόμα, θα ξαναπέθαινε από τη ζήλεια της…

    (Χρόνια πολλά και παθιασμένα Ριτσάκι μας!)

  10. Χρόνια Πολλά κι από μένα! …δεν παρεμβαίνω, δε σχολιάζω εδώ και καιρό, αλλά απολαμβάνω πάντα τα κείμενα σου. Να ‘σαι πάντα καλά!

  11. «Jorgos Papoutsis
    Α, χαιρομαι που πέρασες από εδω. Ναι, χαθήκαμε και ελπίζω να μην συνεχίσουμε να είμαστε χαμένοι στο πουθενά..Ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια. Μένεις εκτός πάντα ;

  12. » Αllu Fan Marx
    Ηλιθια παρθενάκια. Ολο δήθεν είναι.Ολο πάθη και μπούρδες θέλουν..Α, ναι, και δουλειά και καταξιωση και χειροκρότημα.. Βρε δεν μας παρατάνε ήσυχους..
    Ευχαριστώ πολυ για τις ευχές αγαπημένε φιλε..Οσο για το πάθος, τι να σου πω: παραμένει ζητούμενο…

    ΥΓ Η μεταφραση εξαιρετική..Το τσεκαρα μεσω διαδικτύου!

  13. Πολύχρονη και δημιουργική…
    Εξαιρετικά ενδιαφέρουσες προσωπικότητες και ακόμη πιο ενδιαφέρων νομίζω ο διάλογός τους με την ιστορία της εποχής τους. Ως βιβλία πάντως η «Αχματοβα» του Χέσνερ (Μελάνι)δεν μου άρεσε καθόλου, ούτε ως μετάφραση (κυρίως των ποιημάτων), ούτε ως βιογραφία. Περισσότερο θυμίζει άρθρο σε εφημερίδα, στο οποίο δεν επενέβη ο αρχισυντάκτης για να «κόψει». Αντίθετα πολύ πιο ενδιαφέρουσα είναι νομίζω η βιογραφία της Μαρίνας Τσβετάγιεβα του Henri Tryat (Μεταίχμιο).

  14. » Γιώργος Κατσαμάκης…. Ευχαριστώ για τις ευχές.–

    Νομίζω οτι είναι ενα ενδιαφέρον ενημερωτικό βιβλιο’βιογραφία και δίνει το στιγμα μιας περιπετειώδους ζωής. Το Ρέκβιεμ = εκδόσεις Μούσες ειναι μαγευτικό, νομίζω.

    Μαρίνα Τσβεταγιεβα μια άλλη φορά, μπορείισως με Μαγιακόφσκι , ίσως και Πάστερνακ…..γιατί η στήλη μου χρειάζεται , δυστυχώς, φωτογραφίες για να σταθεί στα πόδια της!!!!

  15. Χρόνια πολλά Ρίτσα. Γοητευτικό ποστ αλλά η εποχή δεν παράγει τέτοιες γυναίκες πια. Χάνονται στη μετάφραση. Το πνεύμα και η γοητεία χρειάζονται χρόνο, που δεν υπάρχει.
    Και να προσέχεις. Αυτός ο μάγος πολύ ζόρικα τα είπε.

  16. «»anomia
    Καλημέρα και ευχαριστώ για τις ευχές…. Ναι, δεν υπάρχουν τέτοια πάθη, εκτός αν εξακολουθούν να υπάρχουν ανάμεσα μας ευφάνταστοι άνθρωποι. Διότι όλοι ξέρουμε τί ωθούσε εκείνους τους ανθρώπους στο να αισθάνονται έτσι. Εμείς ταχουμε δει όλα, είμαστε ισοπεδωμένες ψυχές.. Οσο για τον μάγο τον Αιγυπτιο, φαντάζομαι να λες…ενταξει, αν ειναι η ζηλέψει η Κάρμεν! Ασε που φέτος ειπα να μάθω επαγγελματικό τανγκό…καλημερα και πάλι

  17. Γράφετε:
    Μπήκαν στο πετσί μοναδικών ερώτων, αμφισβήτησαν και αμφισβητήθηκαν από τους Αρχιερείς και Φαρισαίους των κοινωνιών τους, μα πάνω απ’ όλα δόθηκαν στο βιβλίο. …
    και σκέφτομαι..πόσο δύσκολο σήμερα είναι να ξεπεράσεις τον εαυτό σου και να δοθείς..με όλο σου το είναι …και να γουστάρεις να αμφισβητηθείς…απαιτεί τεράστια ψυχική δύναμη αυτό…νομίζω..
    Χρόνια σας πολλά !

  18. ## glaykidarling….Καλησπέρα, καλως ορίσατε και ευχαριστω για τις ευχές σας… Οχι μονο δύσκολο, σχεδόν αδύνατο. Οι περισσότεροι από μας είμαστε συμβιβασμένα ανθρωπάκια…. φιλια πολλά

  19. Dearest και εγώ γενικώς για τις γυναίκες του 21ον αιώνα εννοούσα όταν εγραψα ‘παθιασμένες καριέρες τώρα’ δεν με έπιασες και πήρες αλλο μονοπάτι προσωπικού περιεχομένου και χάθηκε το ζουμί της συζήτησης στην μετάφραση😉

  20. Τρυφερο και εμπνευσμένο κείμενο… σαν γενέθλιο κέρασμα! ΧΡΟΝΙΑ σου ΠΟΛΛΑ γλυκειά μου..
    Ευχομαι ο κάθε σου έρωτας να είναι ετσι εμπνευσμενος !
    Φιλάκια

  21. λοιπόν
    στον Αμαζόνιο λέει
    ζούσαν οι μυθικές Αμαζόνες
    και πριν τρεις αιώνες
    πολλοί άνδρες, κυρίως Γάλλοι, πήγαιναν εκεί
    να τις βρούνε
    αλλά τους έφαγε το φίδι! το κολοβό!

  22. εκτός κι εντός λόγω διπλών υποχρεώσεων! χαζεύω την Βαρκελώνη αυτές τις μέρες.
    Χαμένοι στο πουθενά δε νομίζω, εσύ είσαι πάντα εδώ! χαμένος εγώ ναι, όμως ελπίζω όχι στο πουθενά αλλά σε μια φάση απεμπόλησης όποιων κενών και «πουθενών».

    χαιρετώ!

  23. @jorgos papoutsis….
    Τυχερέ!! Τέτοια εποχή στη Βαρκελώνη! Εχεις ουριους ανέμους στη ζωή σου και ευχομαι πάντα να είναι έτσι…. Καλημερες!!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s