Ο χορός των βαρβάρων!


Η ειρήνη θα πρέπει να παραμείνει η μοναδική επιδίωξη του ανθρώπου. Αν τελικά υπερισχύσει ο φόβος των βαρβάρων, κι εμείς οι ίδιοι θα μετατραπούμε σε βάρβαρους. Η ιστορία διδάσκει πως το φάρμακο μπορεί αν είναι χειρότερο από την αρρώστια, λέει ο Βούλγαρος συγγραφέας Τσβετάν Τοντόροφ

Ο Νόρμαν Μέιλερ προέτρεπε τους αναγνώστες του να μάθουν να ζουν με τους κλυδωνισμούς τούτου του κόσμου και τις περιστασιακά εκπληκτικές ανταμοιβές του, προστατεύοντας παράλληλα τον πυρήνα μιας φθαρτής ευαισθησίας. Οι κλυδωνισμοί, λοιπόν! Που μοιάζουν με προσεισμικές δονήσεις. Τις μελετούν οι σεισμολόγοι, όχι όμως και ο απλός πολίτης. Που γίνονται αισθητοί όταν η ευγνωμοσύνη για το ότι ζούμε, έχει σμικρυνθεί υπερβολικά πολύ. Που εμφανίζονται όταν οι αρχές μας διαβεβαιώνουν ότι το ταξίδι θα είναι ασφαλές, με τις συνήθεις αναταράξεις. Ένας Νιγηριανός μπορεί να κάνει τη διαφορά ;Μπορεί να εκθέσει τις θωρακισμένες αρχές; Ναι, και μάλιστα χωρίς σπουδαία κόλπα. Με υποτυπώδη εύφλεκτα υλικά.

Στο αεροδρόμιο του Ντιτρόιτ παρ’ ολίγον να ζήσουμε μια δεύτερη, μικρότερης κλίμακας  11η Σεπτεμβρίου. Η προσπάθεια του Νιγηριανού να ανατινάξει το αεροσκάφος της Delta ήταν φορτισμένη με τον συμβολισμό που ταιριάζει στο κλείσιμο της «δεκαετίας του φόβου», της χειρότερης ίσως δεκαετίας μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου πολέμου. Να πόσο εύκολα μηδενίζονται οι περιστασιακά εκπληκτικές ανταμοιβές τούτου κόσμου!

Ο φόβος δεν είναι καινούργια ανακάλυψη. Κι αν ακόμη δεν υπήρχε, θα την είχε ανακαλύψει ο ανασφαλής άνθρωπος, δύο μόλις βήματα πριν βγει από τις σπηλιές στον έξω κόσμο. Ο Αμερικανός συγγραφέας Κόρεϋ Ρόμπιν στο βιβλίο του «Ο Φόβος : η ιστορία μιας πολιτικής ιδέας» (Robin, Corey, Fear: The History of a Political Idea (Oxford University Press, 2004) υποστηρίζει ότι ο φόβος έχει απασχολήσει τους φιλοσόφους, από τον Χόμπς ως την Αρεντ. Πολλές φορές στη συγγραφική τους πορεία αναρωτήθηκαν αν αυτό το συναίσθημα είναι όντως αναπόσπαστο τμήμα της ανθρώπινης φύσης που πρέπει να αξιοποιηθεί από το κράτος  ή αποτελεί φυσική συνέπεια της δημοκρατίας, την οποίαν ο φιλελευθερισμός οφείλει να μετριάσει.

Στον 21ο αιώνα, ο φόβος γίνεται οβιδιακός. Μα είχαμε ποτέ «α-φοβικές» κοινωνίες ; Μάλλον όχι. Ο φόβος υπήρξε δεξί χέρι αυτών που ασκούσαν εξουσία με τον άλφα ή τον βήτα τρόπο. Η περίπτωση του  Νιγηριανού έρχεται να ενισχύσει την καινούργια μορφή φόβου που αναδύθηκε μέσα από την 11η Σεπτεμβρίου και που γίνεται πρόσχημα ποδηγέτησης του πολίτη, αφορμή για υπερφόρτωση των τραπεζών με προσωπικά δεδομένα και έμμεση απειλή για την υπερτιμημένη δυτική ελευθερία.

θα προτιμούσα σήμερα να υποδεχθώ με  αισιοδοξία και ελπίδα τον καινούργιο χρόνο. Να μπερδευτώ με τα μικρά. Με τις αισθήσεις και τις παραισθήσεις των ημερών. Να βυθιστώ στα gossip της εβδομάδας. Να απολαύσω όσους ξεχύθηκαν στους δρόμους, με όπλο τους τη σωτήρια κουβέντα της γιαγιάς «Αύριο έχει ο Θεός». Με συντροφεύσω όσους, στιγμιαία έστω, διέγραψαν τις ρήτρες ευθύνης κι έκλεισαν τα ώτα στους τηλεβόες της αυστηρής λιτότητας. «Λες και δεν το ξέραμε», μου πέταξε ο ταξιτζής, για να προσθέσει θυμόσοφα ότι «ο καινούργιος χρόνος είναι μια καινούργια αρχή κι ως εκείνη την ώρα, ας το ρίξουμε έξω». Αν ήθελα να παραστήσω τη σοβαρή, θα του μιλούσα για την αναπόδραστη καθημερινότητα του και το ατροφικό ηθικοπλαστικά περιβάλλον του. Σιώπησα, όμως, γιατί ξέρω πως αυτές οι συζητήσεις γίνονται για να καλύπτεται ο ενδιάμεσος χάσκων χρόνος.

Αλλά ακριβώς εδώ στην αρχή του χρόνου, ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι ο Νιγηριανός έδρασε ως μονάδα, οφείλουμε να ξανασυζητήσουμε τις σχέσεις μας με το Ισλάμ.( Είχαμε λίγο τεμπελιάσει). Άραγε, έχει δίκιο ο Βούλγαρος συγγραφέας  Τζ. Τοντόροφ στο βιβλίο του «Ο φόβος των βαρβάρων» όταν λέει ότι  ο Μπιν Λάντεν είναι η αλήθεια του Ισλάμ, όσο ο Χίτλερ είναι η αλήθεια της Δύσης; Οι σύγχρονοι εξτρεμιστές πιστεύουν ότι εκπροσωπούν μια τεράστια κοινότητα πιστών μουσουλμάνων και ότι δρουν εν ονόματι τους. Πώς όμως θα γεφυρώσουμε τις διαφορές, όταν δυτικές δυνάμεις έχουν ιδιοποιηθεί το δικαίωμα στρατιωτικής επέμβασης; Πώς θα περισώσουμε την αξιακή εικόνα της Δύσης (ελευθερία, ισότητα, ανθρώπινα δικαιώματα) όταν η ίδια αυτή εικόνα γίνεται προκάλυμμα μιας βούλησης ισχύος ;Και τέλος, στο όνομα ποιου ανταποδοτικού οφέλους θα πουλήσουμε τις φθαρτές ευαισθησίες μας.

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή 3-1-2010

ριτς

Advertisements

16 thoughts on “Ο χορός των βαρβάρων!

  1. Ερωτήματα βασανιστικά.
    Θα πρόσθετα ότι συχνά στον «υπαρκτό» φόβο των «εκτός» φορτώνουμε και φόβους που προέρχονται από τα εντός, από την οικονομική και οικολογική κρίση, την ανεργία, την μοναξιά των μεγαλουπόλεων, τον κλυδωνισμό των σχέσεων….

  2. @ Τσουκνίδα
    Καλημέρα. Αυτό που επισημαίνεις υφίσταται, αλλά σίγουρα ο άλλος φόβος είναι πολύ ευρύτερος και πολύ πιο αόρατος. Νομίζουμε ότι απολαμβάνουμε την ελευθερία μας, στην πραγματικότητα όμως δεν είμαστε ελεύθεροι. Αυτό εννοώ, αναφερόμενη στις δυτικές ελευθερίες.

  3. Πρώτ’ απ’ όλα πρέπει να κατανοήσουμε πως όσα μέτρα και αν πάρουμε, από τον αποφασισμένο δεν γλυτώνουμε. Άρα δεν συντρέχει λόγος φόβου!
    Μετά πρέπει να κατανοήσουμε πως πρέπει να τα έχουμε καλά με τον εαυτό μας.
    Ύστερα να κατανοήσουμε πως δεν έχουμε δικαίωμα επέμβασης στους άλλους.
    Σε τελευταία ανάλυση, επειδή άλλαξε η μεθοδολογία μας, δεν σημαίνει πως ο δυτικός κόσμος απεμπόλησε την ιδεολογία και τους στόχους του Χίτλερ, αντιθέτως, πάνω στα χνάρια του βαδίζει. Και οι μπιν λάντεν θα είναι η χίμαιρα του κάθε επίδοξου πλανητάρχη, γιατί απλά είναι είναι ένας ματαιόδοξος τίτλος.

  4. Darthiir the Abban
    Καλά, δεν είμαστε μοιρολατρικοί και μόνο. Ο φόβος ειναι εγγενές συναισθημα. Εγω πάντως δεν ταχω καλά με τον εαυτό μου κι αυτό ειναι Μεγάλο πρόβλημα.

  5. @@Koptoraptou
    καλώς το μου. Καλή χρονιά, χαμένο στο διάστημα του Τύπου. Τί κάνεις ; Πού είσαι ; Βλέπεις τί γίνεται ολόγυρα ε ;

  6. Αγαπημένο Ριστάκι, Δέξουν την αθσμαίνουσα απο τα πολλά ταξίδια φίλη σου για ευχές περι το Νέον Ετος. Να είναι για σένα και τα αγόρια σου γεμάτο υγεία, ανατρεπτικές στιγμές και αγάπη.
    Σχετικά με τη βαρβαρότητα και το Ισλάμ, είναι γνωστό ότι ο Μπιν Λάντεν είναι πλουροκράτης της Υεμένης με προσωπικά συμφέροντα και ανδιαφέροντα στην περιοχή. Λίγο η χρόνια πληγή του Πλαιαστιανιακού, λίγο η αμορφωσιά των ανθρώπων της περιοχής, λίγο η απίστευτα παιδιαριώδης θρησκεία τους, άφτιαν το φόβο του 21ου αιώνα, που τείνει να γίνει φοβία κι εφιάλτης.
    Σιχάινομαι να πάιρνω το αεροπλάνο!!!
    Φιλιά σου

  7. justinaki
    Καλήμερα Ιουστινη μου… Ευχές και από μένα για καλή χρονιά..Ναι, το αεροπλάνο είναι ένα θέμα πια και φυσικά φταίνε πολλά κι όχι ένα μόνο θέμα. Απλώς, σ αυτή τη δύσκολη παγκόσμια συγκυρία δεν χρειαζόμαστε τέτοια γεγονότα για να δυσχεραίνουν έτι περαιτέρω τη ζωή μας.
    φιλιά και ευχές και για την οικογένειά σου
    ριτς

  8. Το αντιθετο του φόβου ειναι η εμπιστοσύνη. Η τελευταία εχει νομίζω τα ιδια χαρακτηριστικά με την «επαληθευσιμότητα» ενός πειράματος: αν μπορούμε να πιστοποιουμε καθε φορά πως οι συνθηκες οπου αυτό θα διεξαχθει είναι ιδιες κι απαράλλαχτες με εκεινες που διασφάλισαν καποτε το αποτέλεσμα, τότε δεν χρειαζεται να προβούμε στην εκτέλεση του πειραματος. Ειμαστε σίγουροι, χωρις φοβο, για το αποτελεσμα, και προχωρουμε έχοντάς το δεδομενο, ακόμα κι αν αυτό δεν μας αρέσει.
    Στον δικό μας κοσμο όμως, όπου ένα συνολο στοιχειων ειναι ρευστα, η «επαληθευσιμότητα» ειναι ζητούμενο κι ο φόβος υπαρκτός.

    Ισως ο φόβος για το αγνωστο, να ειναι μεγαλύτερος απο το φόβο εν όψει του γνωστου κακού. Στις προ-νεωτερικες κοινωνίες τουλάχιστον ήξερες τι να φοβασαι, οι «αληθειες» ήταν περισσότερο εδραίες.

  9. @@συκοφάγος
    Όταν πάσχει σήμερα το παγκόσμιο σύστημα πάσχει ακριβώς από την απουσία εμπιστοσύνης, εξ ου και κατέρρευσαν τα πάντα, αρχής γενομένης από το τείχος και τους Διδύμους. Κάθε δεκαετία, αν παρατηρήσεις γκρεμίζεται ( μεταφορικά – πραγματικά) και κάτι που συμβόλιζε κάτι , ένα σύστημα, μια εποχή, μια οικονομικοπολιτική φιλοσοφία. Αύριο θα δούμε κάτι άλλο και πάλι θα απορήσουμε σαν χάνοι. Αλλά αυτή είναι η αλήθεια και μ αυτήν οφείλουμε να παλέψουμε, μαζί και ο καθένας μόνος του. Δεν ξέρεις πόση δύναμη αποκτά ο άνθρωπος -μονάδα όταν νοιώθει ότι δεν έχει πού να ακουμπήσει!
    Σε χαιρετώ.

  10. Λοιπόν να σου απαντήσω στα γρήγορα γιατί οσονούπω πετάω και βλέπω έχει πολλές απορίες δημοσιευμένες . Λοιπόν Dearest για το τελευταίο ερωτηματικό, ο πλανητής Γη είναι Ενας και ολοι εμείς με διαφορετικές ιδέες, θρησκείες κλπ. ζούμε σε αυτό το αυτο το μικρό μέρος, και το κακό είναι ότι η Virgin δεν έχει ανοίξει πτήσεις για τον Αρη η για άλλο προορισμό για να δημιουργηθεί ‘ομογένεια’ κλπ. για αυτό καλύτερα να βάλουμε νερό στο κρασί μας ή στο ουίσκι και τανάπαλιν για αυτούς που δεν πείνουν για να ζήσουμε τελοσπάντων όσο αντέξει ο πλανητής και ανοίξει η Virgin τις πτήσεις σε πλανητικούς προορισμούς και μετά ας τα κάνουμε γυαλιά καρφιά αφού θα έχουμε επιλογές 😛
    φιλια

  11. @@penelope dearest.
    Πού πας πάλι ; Σταμάτα να γυρίζεις σαν τη σβούρα. Έλεος πια!!~!!! Θα φροντίσω να φαλιρίσει η Βέρτζιν να τελειώνουμε… Ναι, θα ζήσουμε όπως όπως και με τις φοβίες μας παρέα.
    Οπου και να πάς, να σαι καλά. Φιλια πολλά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s