Το Ιράκ, η θεά Αστάρτη και η επιστροφή στην ομαλότητα


Προσωπα

Της Pιτσας Mασουρα

Η θεά Αστάρτη μπορεί, επιτέλους, να ησυχάσει. Η Μεσοποταμία επιστρέφει μέρα τη μέρα στην ομαλότητα. Μετά τον νοσηρό και απροσδόκητο πόλεμο, το Ιράκ οικειοποιείται ξανά την έλξη του κόσμου και παρότι γνωρίζει την υπερβολή των επιθυμιών του, αντέχει τις εκκωφαντικές εκρήξεις και συγχρόνως προσέρχεται στις κάλπες, με στόχο τι; Την ευζωία. Σπαργανική δημοκρατία, θα το λέγαμε. Η χώρα βάλλεται από χιμαιροκυνηγούς εκπροσώπους γεωπολιτικών συμφερόντων, από θησαυροθήρες που ταυτίζονται με πολυεθνικές πετρελαίων, από τυχοδιώκτες που απολαμβάνουν το χρώμα του αίματος, αλλά η ζωή πρέπει να αποκτήσει σχήμα καθημερινότητας, ακόμη κι αν κινδυνεύσει να χαθεί το παράτολμο του νου.

Ο Γιασίν Χουσίν γεννήθηκε στη Βαγδάτη το 1954. Είναι συγγραφέας και για πρώτη φορά ύστερα από επτά χρόνια επιστρέφει φέτος στη γενέτειρά του για να καταγράψει τα βήματα θάρρους ενός λαού που έπεσε θύμα του προληπτικού πλήγματος του Τζορτζ Μπους. (Δόγμα που πρωτοδιατυπώθηκε από τον Τζορτζ Ουάσιγκτον.) Ο Χουσίν φωτογραφίζει την πόλη του, μπαίνει στους καφενέδες, μιλάει με καλοντυμένα αγόρια, φωτογραφίζει μικρές Ιρακινές που πηγαίνουν σχολείο χωρίς τη μανδήλα! Οπως αφηγείται στο Νουβέλ Ομπσερβατέρ, η πρώτη του κίνηση, φτάνοντας, είναι να εισέλθει στο… ισλαμικό εμιράτο, τη γενέτειρά του Σαγιντίγια, στη νότια Βαγδάτη. Παλιότερα η συνοικία αποτελούσε κλασικό δείγμα της ιρακινής πολυεθνικότητας – σουνίτες, σιίτες, χριστιανοί. Σήμερα είναι καντόνι των σουνιτών. Κι ύστερα δίνει τον λόγο στο μεγάλο του αδελφό. Κι εκείνος: «Από τη στιγμή που η Αλ Κάιντα έθεσε υπό τον έλεγχό της τη γειτονιά μας, κλείστηκα για ένα χρόνο στο σπίτι. Οι τρεις κόρες μου και η γυναίκα μου φόρεσαν τη χιτζάμπ. Εκρυψα όλα μου τα βιβλία και διάβαζα μόνο θρησκευτικά. Οταν οι άνδρες της Αλ Κάιντα ήρθαν να με ανακρίνουν, προσποιήθηκα ότι ανήκω σε σουνιτική φυλή, την ιστορία της οποίας, ευτυχώς, γνώριζα καλά. Μιλούσα σπάνια με τους γείτονες και η αγωνία για το αύριο γινόταν φίδι τις νύχτες που μ’ έπνιγε. Ο αμερικανικός στρατός μάς απελευθέρωσε το 2007». Κάποια στιγμή ο αδελφός βγαίνει νοερά από το σπίτι και μιλάει για την εν ψυχρώ δολοφονία του φύλακα στο σχολείο της γειτονιάς. Κάποιος τον κάρφωσε γιατί μιλούσε με Αμερικανό στρατιώτη. Η ανιψιά του Σόρα, νεαρή γιατρίνα, πέφτει πάνω σε περίπολο της Αλ Κάιντα και περνάει ώρες σκληρές, καθώς δεν φοράει τη χιτζάμπ…

Το πατρικό του Χουσίν γίνεται ξανά τόπος συνάντησης. Ο ίδιος υποδέχεται φίλους μ’ εκείνο το χαμόγελο που σου αφαιρεί από την εικόνα τη στέρφα και άνυδρη ερημιά. Κι απολαμβάνει την άναρχη δημοκρατία της ομήγυρης και του Ιράκ. Απολαμβάνει τα τερτίπια του φόβου, καθώς αυτός σιγά σιγά απομακρύνεται από το πρόσωπο, το πρώτο δείγμα ελπίδας που εκδηλώνεται με μια κουβέντα, ένα άγγιγμα χεριού. Κι ύστερα ακολουθεί η βόλτα στους πλημμυρισμένους με κόσμο δρόμους της πόλης, στους καφενέδες και στα παλιά κτίρια, όπου σήμερα εργάτριες ράβουν τις στολές του στρατού και της αστυνομίας. Ο κινηματογράφος. Ναι, ναι, έχει ουρά απέξω. Ανδρες και γυναίκες. Και το στέκι των διανοουμένων της προπολεμικής εποχής; Δεν υπάρχει. Κάποια βόμβα ισοπέδωσε τον καφενέ. Ο ιδιοκτήτης και οι γιοι του σκοτώθηκαν. Στη θέση του, η κυβέρνηση έκτισε νέο και κρέμασε στους τοίχους φωτογραφίες από τους νεκρούς πια ιδιοκτήτες. Μόνον αυτό. Και οι διανοούμενοι; ρωτάει ο Χουσίν, ο ρόλος της λογοτεχνίας; Ανθρωποι και ρόλοι εξανεμίστηκαν, απαντάει ο ποιητής Αχμέντ Αμπντούλ Χουσεΐν. Η προσπάθεια να αποφύγουμε τον θάνατο έγινε εμμονή και σκότωσε τη δημιουργικότητά μας. Και η θρησκεία; ξαναρωτάει ο Χουσίν. Η απάντηση αυτή τη φορά έρχεται από τον σκιτσογράφο Γιασέρ: «Η θρησκεία δεν έχει μέλλον στο Ιράκ. Οι άνθρωποι καταλαβαίνουν πολλά και οι εμπειρίες των πέντε τελευταίων χρόνων τούς έμαθαν περισσότερα».

Το 2003 Αμερικανοί στρατιώτες με τη βοήθεια του τροχαλία και της τηλεοπτικής κάμερας γκρέμισαν το άγαλμα του Σαντάμ Χουσεΐν. Το πλάνο πέρασε στην Ιστορία. Τότε οι στρατιώτες πίστευαν ότι υπηρετούν το αμερικανικό σύνταγμα. Σήμερα, τις νύχτες που παραμένουν ξάγρυπνοι, μπορεί να ντρέπονται για τον πόνο που προκάλεσαν σ’ έναν λαό, ο οποίος είχε υποκύψει σ’ έναν δικτάτορα. Ποτέ δεν θα συζητήσουμε ανοιχτά αν η Δύση έχει κατακτήσει το δικαίωμα της ανατροπής δικτατορικών καθεστώτων, στο όνομα όχι τόσο της δημοκρατίας, όσο της εφαρμογής πετυχημένων γεωπολιτικών συνταγών. Η Βαγδάτη όμως βγαίνει στο φως. Κι αυτό ας το σεβαστούμε.

Δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή 21-1-2010

ριτς

Advertisements

6 thoughts on “Το Ιράκ, η θεά Αστάρτη και η επιστροφή στην ομαλότητα

  1. Όπως και η Ελλάδα σήμερα, βομβαρδισμένη στα χρέη έχει χάσει την πίστη της στις καλύτερες μέρες..Και όμως, μία Βαγδάτη αποκτά ξανά φώς μέσα απο τα ανίερα σκοτάδια των δικών της κερδοσκόπων..
    Υπέροχη μεταφορά Ρίτσα που πάντα με την απέραντη παλέτα των συναισθημάτων και σκέψεών σου φωτίζεις μικρές γωνιές του πλανήτη μας, τα μικρά μας όνειρα σε έναν τόσο μεγάλο κόσμο

  2. George Karahalios.
    Ευχαριστώ πολυ. Αυτός είναι ο ρόλος των στοχευμένων άρθρων. Για αφύπνιση, για να σκύψουμε πάνω στο πρόβλημα του διπλανού, ένας συνδυασμός παραδειγματισμού και μελλοντικής ίασης.

  3. Ακριβώς επτά χρόνια μετά την εισβολή και η Χέρσα Γη δεν έχει ακόμα επουλώσει τις πληγές της. Στέκομαι περισσότερο στην συγκλονιστική φράση: » Η προσπάθεια να αποφύγουμε τον θάνατο έγινε εμμονή και σκότωσε τη δημιουργικότητά μας.»

  4. Δικαίωμα στην αισιοδοξία υπάρχει πάντα, αλλά… (αντιγράφω από TVXS):

    «Στο εσωτερικό του Ιράκ, ένας πολίτης, ένας πολίτης στο Ιράκ, μια γυναίκα στο Ιράκ, ένας εργαζόμενος ή ακόμη και ένας αξιωματούχος, δεν είδε καμία απολύτως διαφορά. Δεν αισθανθήκαμε κάτι να αλλάζει. Οι άνθρωποι έχουν εξαντληθεί οικονομικά και δεν υπάρχει μεγάλη ελπίδα ότι κάτι πολύ καλό θα μπορούσε να συμβεί σύντομα. Υπάρχουν ελπίδες ότι ίσως σε μακροπρόθεσμη βάση θα μπορούσαμε – με τους αγώνες μας θα μπορούσαμε να καταφέρουμε κάτι, αλλά προς το παρόν, η ακραία ιδιωτικοποίηση του Ιράκ, τα έσοδα από το πετρέλαιο που πηγαίνουν σε μέρη που δεν γνωρίζουμε πού είναι, το 80% ανεργία των γυναικών του Ιράκ, η ακραία φτώχεια που ωθεί τις γυναίκες στο trafficking και την πορνεία, δημιουργούν μια κατάσταση συντριπτική. Είναι πολύ δύσκολο για μένα να έχω ένα σαφές όραμα τώρα», τονίζει η Yanar Mohammed.

  5. μπορεί η θεά αστάρτη να φοράει τώρα πια χιζάμπ και να μην τη φτάνει, μα να πρέπει να εμφανίζεται με κελεμπία ή τσαντόρ, κι ο αλλάχ να είναι μεν ο ένας θεός αλλά να του απαγορεύεται να μιλήσει για ειρήνη και ειρηνικές διαδικασίες, μπορεί οι ταλιμπάν και οι κάθε ταλιμπάν να είναι πάντα στη μαθητεία της καταστολής για καλύτερη διαπλοκή, μεγαλύτερη εξουσία για κάποιο όραμά τους που προέρχεται, αναγκαστικά, από τις δυστυχίες της εξάπλωσης της δύσης σε χώματα που δεν είναι δικά της,
    αλλά πέρα από όλα αυτά τα θεριά τα ανήμερα που προκαλούν τόσο πόνο όσο και υποταγή,
    Η ΒΑΓΔΑΤΗ βρίσκεται σε έναν τόπο που η ιστορία δεν μπορεί να του αφαιρέσει το όνομά του:
    μητέρα των πολιτισμών
    ναι, όπως σας το λέω.
    γνωστή περιοχή από την εποχή του χαμπουραμπί.
    στο κέντρο του κόσμου όπου βρέθηκαν αποθηκευμένοι σπόροι.
    εκεί όπου άρχισε η συνύπαρξη των μη-νομάδων, αυτών που σπέρνουν σήμερα και ζουν με το αύριο της σοδειάς…
    μεταχριστιανικά εκεί υπήρχαν μοναστήρια
    γιοφύρια και περάσματα ανάμεσα στα δυο μεγάλα ποτάνια
    εκεί ο μανσούρ οραματίστηκε μια πόλη που πήρε το όνομα της περιοχής και την είπαν βαγδάτη
    εκεί θέριεψε το κέντρο ερευνών του πολιτισμού 8ος-10ος αι. μ.Χ., αραβική και ισλαμική πόλη γεμάτη χριστιανούς σε όλα τα αξιώματα, κυρίως όμως γιατρούς και μεταφραστές, κανείς τότε δεν έθιγε τα θρησκευτικά τους πιστεύω.
    τώρα κάποιοι εχθροί ρίχνουν κάτω αγάλματα, σπάνε και κλέβουν πλακάκια από τα τζαμιά και τα παλάτια, κι άλλοι εχθροί μισούν τον πολιτισμό, που κάποτε είχε πατρίδα τη βαγδάτη.
    θα περάσουν κι αυτοί και θα φύγουν.
    η ιστορία της βαγδάτης θα μείνει πέρα απ’ αυτούς.
    με πόνο ανθρώπινο πόνο και πόσο ανθρώπινο θάνατο;
    χειρότερο από πανούκλα. η πρώτη φωτο δείχνει τα συναισθήματα όλων.

  6. Αγαπητή κ. Μασούρα,

    Γράφετε σε κάποιο σημείο:

    «Ποτέ δεν θα συζητήσουμε ανοιχτά αν η Δύση έχει κατακτήσει το δικαίωμα της ανατροπής δικτατορικών καθεστώτων, στο όνομα όχι τόσο της δημοκρατίας, όσο της εφαρμογής πετυχημένων γεωπολιτικών συνταγών».

    Έχουμε την ισχυρή εντύπωση ότι αυτή η δυσκολία ισχύει μερικά. Υπάρχει μεγάλος αριθμός ανθρώπων που το συζητούν χωρίς κανένα περιορισμό. Αν είμαστε σωστοί σ’ αυτή τη διαπίστωση, το «εμείς» που γράφετε χρειάζεται μάλλον κάποιον προσδιορισμό.

    Φιλικά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s