Είστε για λίγες διακοπές;


Προσωπα

Της Pιτσας Mασουρα

Οι γενιές μας είναι αυτές που ανακάλυψαν το παρόν. Μυστικά και ο καθένας για τους δικούς του λόγους ευζωίας συναποφασίσαμε ότι η πυξίδα του σήμερα είναι η ακριβέστερη. Γιατί; Μα, στοχεύει κατευθείαν στο άτομό μας και στο ευειδές μας σώμα. Τίποτα δεν αφήσαμε να μπει στο ζύγι. Τίποτα δεν αφήσαμε να γίνει αντικείμενο εξορθολογισμού, να μοιραστεί η ζωή ανάμεσα στο χθες, το σήμερα και το αύριο. Η έγνοια για το αύριο μετεξελίχθηκε σε περιττή έγνοια. Εμοιαζε ματαιοπονία να δουλεύεις εσύ για να ζήσουν καλύτεροι οι επόμενοι. Να θυσιάζεις την ατομική σου ευμάρεια για να διασφαλίσεις στις μεταγενέστερες γενιές αξιοπρεπείς μισθούς και ημι-αξιοπρεπείς συντάξεις. «Κάτω το χρέος μου προς τους προγόνους μου, είμαι ολοκληρωτικά σύγχρονος του εαυτού μου self made man. Ζήτω η φαουστική συμφωνία που επιτρέπει να ζω πάνω από τα μέσα μου, υποθηκεύοντας το μέλλον των παιδιών μου» αναφωνούν οι συγγραφείς.

Σήμερα, αυτή η φιλοσοφία αποδεικνύεται φαιδρή. Στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις κοιτάμε με δέος τα βλαστάρια μας για τα οποία δεν φροντίσαμε να τους εξασφαλίσουμε παρά μόνον ντουβάρια, ίσως και βίλες με πισίνες, χωρίς ποτέ να αναρωτηθούμε πώς θα διατηρήσουν αυτόν τον καταναγκαστικό υλισμό, από τη στιγμή που θα ζουν σ’ ένα εύθραυστο, μεταβλητό εργασιακό περιβάλλον, δίχως σπουδαία προοπτική συνταξιοδότησης και δίχως προοπτική αξιοπρεπούς περίθαλψης. Τώρα μας απέμεινε η φωταύγεια που όμως δεν μπορεί από μόνη της να εξασφαλίσει τα προς το ζην των παιδιών μας. Κάποιος ευστόχως θα πει, μα ας δουλέψουν κι αυτά. Ας σφίξουν το ζωνάρι, όπως οι παππούδες μας. Ας ματώσουν, όπως μας προτρέπουν οι πολιτικοί αρχηγοί. Νομίζω όμως ότι οι κοινωνίες προχωρούν όταν επιτυγχάνουν την αλληλένδεση των γενιών. Οταν οι ανιόντες και οι κατιόντες δεν είναι οικισμοί μοναχικοί σε λιβάδια, αλλά αδιαχώρητο σύνολο, με συγκεκριμένες υποχρεώσεις και δικαιώματα. Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν καταφέραμε. Αντιθέτως, μείναμε πιστοί στην ιδεολογία του Νίτσε ότι ο άνθρωπος γνωρίζει καλά να μετατρέπει τον μόχθο του σε χρήμα και διαρκώς σε περισσότερο χρήμα, άρα και σε διαρκώς περισσότερο μόχθο.

Ο Πασκάλ Μπρικνέρ έγραφε ότι αυτό που απειλεί τον άνθρωπο – μονάρχη της Δύσης είναι η ίδια του η οίηση. Αν δεν θέλει να γίνει ο χειρότερος εχθρός του εαυτού του, οφείλει να θέσει όρια στις υπέρμετρες ορέξεις του, να ξεφύγει από τη μέγγενη του αχόρταγου και γκρινιάρικου βρέφους. Μια δημοκρατία μπορεί να πεθάνει από έρποντα αυταρχισμό, αλλά μπορεί να πεθάνει και από τις ίδιες της τις αξίες, όταν τις επικαλείται κάθε τρεις και λίγο για να ικανοποιήσει τις τρελές απαιτήσεις της μιας ομάδας ή της χ μειονότητας… Και να ’μαστε τώρα γυμνοί πρωτόπλαστοι στην αρχή της περιόδου των διακοπών μας. Της επιδοτούμενης μεταπολεμικής καλοκαιρινής ανάπαυλας. Ο εργαζόμενος στο επίκεντρο της τουριστικής βιομηχανίας. Βομβαρδιζόμενος από διαφημίσεις σε τόπους αναψυχής, όπου το χρήμα… δεν παίζει κανέναν ρόλο, μιας και η απαλλαγή από το στρες γίνεται must και αυτοσκοπός. Ξεφυλλίζουμε περιοδικά και εφημερίδες. Τηλεφωνιόμαστε με φίλους. Προτείνουμε και αντιπροτείνουμε ταξίδια, προορισμούς. Ελκυστικά τα πακέτα με μια πρώτη ματιά. 345 ευρώ το άτομο. Ενθουσιασμός που όμως χάνεται γρήγορα. Γιατί; Γιατί δεν είμαι μόνος. Έχω σύζυγο και δύο παιδιά. Άρα, πολλαπλασιάζουμε το αρχικό ποσό επί… Οk. Ας προσθέσουμε τώρα τα μικροέξοδά μας. Με μέτρο, ναι, προφανώς. Ένα παγωτό, μια σαλάτα το μεσημέρι, κάνα σάντουιτς το απόγευμα… Ουφ, αυτή η πρόσθεση! Μα πώς τα καταφέρνει πάντα να μας ανατρέπει τον ελάχιστο ενθουσιασμό που μας απέμεινε;

Λουκια Ρικάκη και Μαριέττα Πεπελάση ( δεξιά)

Παλιότερα, ο αείμνηστος Αντώνης Καρκαγιάννης έλεγε ότι οι διακοπές είναι αστικό κατάλοιπο κι εκείνος δεν έκανε ποτέ διακοπές. Αντε να πεταγόταν ώς τα αγαπημένα του Αμπελάκια. Άθελά του μας δημιουργούσε ενοχές, παρότι η περιρρέουσα ατμόσφαιρα ήταν φουλ υπέρ των διακοπών και εξακολουθεί να είναι. Οι ψυχολόγοι λένε ότι οι διακοπές απελευθερώνουν τον άνθρωπο από το στρες της χρονιάς, αν και ορισμένοι εξ αυτών, όπως η φίλη Μαριέττα Ρήγα-Πεπελάση θέτουν μια άλλη παράμετρο, λέγοντας ότι οι σύγχρονοι ρυθμοί ζωής μάς έχουν εγκλωβίσει σε μια κοινωνία που δεν έχει καμία σχέση με την έννοια των διακοπών. Ο άνθρωπος αδυνατεί να χαρεί με τη φύση και την ηρεμία που συνεπάγονται οι διακοπές. Στο «Ιδού ο Άνθρωπος», ο Νίτσε λέει: ένα πιάτο φαΐ, ένα ρομαντικό ηλιοβασίλεμα, μια ήσυχη συνείδηση. Δεν χρειαζόμαστε κάτι άλλο! Είναι κανείς ανάμεσά μας που αντιλαμβάνεται το νόημα της προτροπής του Νίτσε;

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή 20-6-2010

ριτς

Advertisements

11 comments

  1. Διακοπές είναι φυγή… αν δεν τις δούμε έτσι χάνουν πολλές από τις θεραπευτικές τους ιδιότητες… και ας είναι καλά εις γνώση μας ότι είναι ένα placebo!
    Καλές διακοπές μας λοιπόν!

  2. Ρίτσα καλημέρα και καλή εβδομάδα.
    Καλοκαιρινό με τον τρόπο του το άρθρο – εννοώ σχεδόν «άστεγο», «θερινό».
    Ωστόσο υπάρχει κάτι που με ενοχλεί. Λες «Η έγνοια για το αύριο μετεξελίχθηκε σε περιττή έγνοια». Μήπως εδώ περιγράφεις ένα συγκεκριμμένο κομμάτι της κοινωνίας, αδικώντας ένα υπόλοιπο (μεγάλο ή μικρό δεν έχει σημασία); Μήπως περιγράφεις μία κατάσταση σίγουρα μη στατική που ίσως δεν χειροτέρευε, αλλά βελτιωνόταν; Ας πούμε για παράδειγμα κάτι «εύκολο»: θα περίμενες πριν από 10 χρόνια οι Έλληνες να ανακυκλώνουν με τέτοια επιμέλεια τα σκουπίδια τους; Να φυτεύουν δέντρα ή να προστατεύουν δάση – ανεξάρτητα από την προπαγάνδα του ΣΚΑΪ; Μια τέτοια έγνοια δεν είναι μια ανησυχία, μια επένδυση στο αύριο, μια μικρή ρωγμή στη ιδιώτευση;

    Υπάρχει και κάτι άλλο που με ενοχλεί. Το καταθέτω μήπως μπορέσει να γίνει μια κάποια συζήτηση. Διακρίνω σε πολλά κείμενα και προσεγγίσεις μία σχεδόν θρησκευτική οπτική στην κρίση. Εννοώ κείμενα που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο μας λένε ότι πληρώνουμε τις «αμαρτίες» μας με την Κρίση. Όπου «αμαρτίες» βλέπε ιδιώτευση, καταναλωτισμός, αδιαφορία κτλ. Από τα κείμενα αυτά νοιώθω πως λείπει άλλο ένα κομμάτι της ερμηνείας – και έμμεσα της συζήτησης για την έξοδο από την Κρίση: αυτό του συστημικού ζητήματος. Μόνο εμείς προκαλέσαμε την Κρίση λοιπόν;

  3. Καλά τα λέγει κι’ ο κυρ Νίτσε
    αλλά κάτι σπουδαίο παραλείπει
    την Διακυβέρνηση απτόν πανούργο αρχηγό.

    Αλλοι τόπαν «ψωμί, παιδεία, ελευθερία»,
    άλλοι πάλι «no pain no brain no gain».
    To ψωμί χρειάζεται να μοιραστεί
    Το μυαλό πυξίδα για το Οδύσσειο ταξίδι στη ζωή
    κι’ η δόξα ή φήμη για να γίνει το πάθημα της περιπλάνησης μάθημα!

  4. δεν έχω άγχητα… εκτός που το πίσω λάστιχο μάλλον χάνει… η κατηραμένη βαλβίς θα είναι… και ποιος είναι αυτός ο Νίτσες; Ποδήλατο είχε; 🙂

  5. @@@
    Coco μου καλησπέρα. Τί κάνεις; ποδηλατοδρομείς στας βραζιλίας; Ο Νιτσε δεν αγαπούσε καλο μου το ποδήλατο. Τον εαυτό του αγαπούσε και κατι περιεργες δεσποινίδες… φιλια, μας λείπεις…

  6. Έτσι όπως το θέτεις, μάλλον σπάνια κάνω «διακοπές». Αν και οι «διακοπές» υποδηλώνουν διακοπή της ρουτίνας, αλλαγή περιβάλλοντος, αλλά όχι απαραίτητα αυτό που προβάλλεται σήμερα ως διακοπές.
    Πάντως σε λίγο θα μεταβώ κι εγώ στα θερινά μου ανάκτορα, παρέα με το windsurf μου και την νταρδιριάδα. Ρομαντικό δεν το λες, αλλά…

  7. @Γιώργος Κατσαμάκης
    Η κρίση ειναι κρίση κι εχει πολλές ερμηνείες. Οσον αφορά τη δική μας ( μερος της εμγαλης κρίσης) εχουμε βαλει το χεράκι μας, ο καθένας με τον τρόπο που. Αλλοι παρα πολυ, αλλοι ελάχιστα και καποιοια καθόλου…

  8. @philos
    καλες διακοπές με την υπέροχη οικογένειά σου. Φυγή μετά πιτσιρικαρίας.. Καλη δύναμη, να σου ευχηθώ ;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s