Ο Προύστ , les poetes maudits, η απιστία και οι δικές μας αντοχές.


Της Pιτσας Mασουρα

O Μαρσέλ Προυστ, προϊόν πνευματικό μιας υποκριτικής,σεμνότυφης και έκφυλης εποχής έγραφε συχνά για τα «πλάσματα φυγής», όπως αποκαλούσε τις γυναίκες, που εκείνος μεταμόρφωνε όπως ήθελε, τους προσέδιδε πληρότητα κι ένα μεγαλείο ξεχωριστό από εκείνο που ταιριάζει στους θνητούς. Αρεσε στον εκκεντρικό συγγραφέα να μιλάει για τη γυναίκα -προφανώς στην προσπάθειά του να σκεπάσει την κρυφή ομοφυλοφιλία του- για τους επακόλουθους έρωτες που ήταν σχεδόν όμοιοι με τους έρωτες που προηγήθηκαν. Του άρεσε επίσης να μιλάει για την απιστία. Ελεγε, μάλιστα, ότι δεν είμαστε πιστοί στη γυναίκα που αγαπήσαμε περισσότερο στη ζωή μας και αργά ή γρήγορα θα την ξεχάσουμε για να μπορέσουμε να ερωτευτούμε από την αρχή. Κι όμως, πρόσθετε ο Προυστ, σ’ αυτήν την πορεία του έρωτα, εκείνη που τόσο αγαπήσαμε έχει βάλει τη δική της σφραγίδα που θα μας κάνει να της είμαστε πιστοί.

Ο συγγραφέας αφηνόταν στις γυναίκες. Έκανε βήματα προς το μέρος τους. Καλλωπιζόταν, αρωματιζόταν για να τις συναντήσει… Του άρεσε να γίνεται άπιστος, να αφήνει τη μια και να τρέχει στην άλλη, τραυμάτιζε το είναι του, αυτομαστιγωνόταν όταν διαπίστωνε τι ακριβώς είχε κάνει κι ύστερα περνούσε με μεγαλύτερη άνεση στην επόμενη. Η απιστία γι’ αυτόν ήταν μέρος του γήινου κόσμου. Ήταν όμως και κομμάτι της ζωής των καλλιτεχνών και των ανθρώπων που πνεύματος, όσων είχαν διαβεί τη διαχωριστική γραμμή που επέβαλε το κοινωνικό μοντέλο της εποχής τους και παράλληλα είχαν αποβάλει νωρίς τον φόβο της θείας τιμωρίας, την αγωνία του ανθρώπου μπροστά στα αμαρτήματά του. Στη Γαλλία υπήρξε περίοδος που αυτούς τους ανθρώπους η κοινωνία τους απέρριπτε, αποκαλώντας τους maudit (καταραμένοι).

Ο Μπωντλαίρ  ο Μοντιλιάνι, η μεγάλη παρέα της Μονμάρτρης ανήκαν σ’ αυτήν την κατηγορία. Ο Ζαν Πωλ Σαρτρ με τη Σιμόν ντε Μποβουάρ εξελίχθηκαν σε σύμβολα αυτού του τρόπου ζωής. Σήμερα, στην εποχή του παγκόσμιου νομαδισμού, η απιστία γίνεται σχεδόν… υποχρεωτική. Κομμάτι αναπόσπαστο μιας τυπικής καθημερινότητας, ιδιαίτερα για τα ζευγάρια που ’χουν διεισδύσει αρκετά μέσα στον χρόνο και ο αρχικός έρωτας -αυτή η λύτρωση της ύπαρξης, η αντιστροφή της ματαιότητας της ζωής- υστερεί μέρα τη μέρα σε πρωτοτυπία και σε δυναμισμό. Η απιστία αφορά τους άνδρες και τις γυναίκες. Στο βιβλίο του «Οι Μοιχοί» ο διάσημος παιδίατρος Αλντο Ναουρί -μη σεξουαλικού περιεχομένου- επισημαίνει τους κινδύνους που διατρέχει το ζευγάρι όταν η γυναίκα ρίχνει όλο το βάρος των ενδιαφερόντων της στο παιδί, στο παιδί δυνάστη, όμως, παραμελώντας τον σύντροφό της και υποβαθμίζοντας τη σεξουαλικότητά της. Ο συγγραφέας κάνει αναδρομή στο παρελθόν, στον τρόπο που μέσα στους αιώνες διαμορφώθηκαν οι ερωτικές σχέσεις, για τον άνδρα-κυνηγό, για τη γυναίκα-νοικοκυρά, για το μονογαμικό άτομο, ως τη στιγμή της σεξουαλικής απελευθέρωσης της γυναίκας, στον «θρίαμβο» των πολλαπλών συντρόφων.

Σήμερα ζούμε το άγχος του έρωτα. Αναζητούμε τη μεγάλη αγάπη. Αγαπώ για κάποιους σημαίνει παραχωρώ στον άλλον με την πλήρη θέλησή μου κάθε εξουσία επάνω μου… Όμως μόλις λύσω το βασανιστικό αίνιγμα που αντιπροσωπεύει για μένα ο άλλος, τον πεζοποιώ σε τέτοιο βαθμό ώστε υποφέρω από τη δική του εγγύτητα. Και νάτην η επιθυμία για κάτι καινούργιο που μπορεί να δυναμώσει το παλιό ή να το προσπεράσει. Το ζευγάρι, υποστηρίζει η Γαλλίδα συγγραφέας Κριστίν Ορμπάν, εισέρχεται στη μεταβλητή γεωμετρία της σχέσης, περιέργως, όμως, παραμένει σταθερή αξία. Αλλά μήπως παραλείπουμε το αυτονόητο; Ο ναρκισσισμός ενέχει το στοιχείο του ρίσκου και το στοιχείο της αντιπαλότητας. Το ρίσκο είναι τρόπος ζωής που δεν μας αφήνει να πλήξουμε. Θέλουμε πάθος, θέλουμε και τρυφερότητα. Θέλουμε την ασφάλεια του συντρόφου μας, αλλά και την περιπέτεια. Αναζητούν κάποιοι τον Τζορτζ Κλούνεϊ στο «Ραντεβού στον αέρα», την Σκάρλετ Ο’ Χάρα στο «Όσα παίρνει ο άνεμος» ή τη Μαρία Σνάιντερ στο «Τελευταίο ταγκό» που ξαναπαίχτηκε στους κινηματογράφους φέτος το καλοκαίρι, κάνοντας πολλούς να αμφισβητήσουν τον Μπερτολούτσι. Σε εποχές μεγάλης οικονομικής ανασφάλειας, όπως η τωρινή, αυτού του είδους τα θέματα αποκτούν ξαφνικά τον αέρα της έκτακτης επικαιρότητας, ενώ είναι τόσο παλιά όσο ο άνθρωπος.

Advertisements

14 thoughts on “Ο Προύστ , les poetes maudits, η απιστία και οι δικές μας αντοχές.

  1. Εξαιρετικο ! ..μας «σημαδευουν» οι ανθρωποι που μοιραστηκαμε τον ερωτα , ανεξαρτητα της χρονικης διαρκειας του… καλη Κυριακη Ριτσα !<3

  2. Ναι, ειναι αλήθεια μας σημαδεύουν πολύ. Και δεν ειναι μόνον στα νεα παιδιά με τους πρώτους έρωτες ( σημαντικούς στα μάτια τα δικά τους κι ας μην ειναι ) είναι και στους μεγάλους. Κάθε τί που δίνει ανάσα και ελπίδα ζωής, κάθε τί που σε παραμυθιάζει σε ζωντανεύει, άρα σε σημαδεύει κιολας…
    Καλη Κυριακή.

  3. Είναι πολύ κουραστικό η ερωτική μου σχέση να υπακούει σε άγνωστους σε εμένα κανόνες. Μαθαίνοντας τη μηχανολογία των ερωτικών σχέσεων από το θαυμάσιο άρθρο σας, από εδώ και πέρα θα έχω τον έλεγχο των σχέσεών μου. Σας ευχαριστώ που μοιραστήκατε μαζί μας τη γνώση σας.

  4. Πότε αλήθεια έχασε το ζευγάρι την ατομικότητά του; Αμέσως μετά την «απελευθέρωση» της γυναίκας από το σουτιέν, κάπου ανάμεσα στις παραλίες των γυμνιστών και τα πάρτυ των πολλαπλών συντρόφων, αντί στ’ αλήθεια να τινάξουμε τα δεσμά της Βικτωριανής «ελευθερίας», περάσαμε τελικά στους εαυτούς μας τις χειροπέδες της σεξουαλικής επανάστασης.
    Και γίναμε σκλάβοι της απελευθέρωσης που αποζητούσαμε.
    Αιώνια πιστοί , αιώνια άπιστοι, κατα συρροήν μονογαμικοί, ή απλά πολυγαμικοί…. τελικά ακόμα ψάχνουμε αυτό που οι παπούδες και οι γιαγιάδες μας ήξεραν ήδη από τους δικούς τους γονείς πολύ πριν τις επαναστάσεις μας, όταν ζώντας αρμονικα για πολλα χρόνια, κάποια στιγμή, αλλαζαν δωμάτια και αρκετές φορές και σπίτια και ζούσαν ήρεμοι και ευτυχισμένοι μέ άπειρο σεβασμό ο ένας για τον άλλον, μέχρι το τέλος της ζωής τους ο καθένας ξεχωριστα.

  5. καλημέρα ρίτσα μου !
    έχει πολύ ενδιαφέρον αυτό του προυστ για την απιστία.
    ότι τελικά σε έναν μεγάλο έρωτα, μένεις πιστός/η κι ας ‘προχωράς’ .
    εγώ τουλάχιστον έτσι το κατάλαβα και έχει δίκιο.
    πολύ ενδιαφέρον …

    είσαι καλά?
    ελπίζω πολύ !

    χχχχχχχχχχχχχχχχχχχ

  6. @maya
    Καλημερα Μάγια μου… Καλά ειμαι, αλλα ζουμε πιο πολύ στο facebook.Τα μπλογκ ταχουμε εγκαταλείψει και ειναι κρίμα,,,αλλα τί να πω…ακολουθώ τη ροή της εποχής… Κι εκεί γινεται χαμός, οπως γινόταν παλια εδώ..
    εσυ ; είσαι καλα ;Θα περασω τωρα από το μπλογκ για μια καλημερα!!!

  7. Το παιχνιδι του ερωτα, τα παθη του, οι απιστιες του… θεμα ανθρωπινο, παντα επικαιρο οσο υπαρχουν ανθρωποι…!!! Οι μικρες ηλικιες ζουν τον ερωτα σαν να ειναι ο τελευταιος-ο μοναδικος, οι μεγαλυτερες….παντα αναζητουν κατι αλλο, διαφορετικο κι ας εχουν το σταθερο, το μονιμο διπλα τους… Οσο κι αν γερασει ο ανθρωπος…ποτε δεν θα πει οχι σε αυτο το φτερουγισμα…Ωραιο θεμα Ριτσα μου.!!

  8. καλησπέρα με χρονοκαθυστέρηση !!!!!
    Coco , μα τί θέλει επιτέλους ο συμπαθής Βραζιλιάνος ; Γιατί να αγχωθεί ; Τί σχέση έχει με τους Ευρωπαίους ; Προ ολίγου διαβάζα αναρτηση στο φέις του Θανάση παπαδόπουλου απο την Ινδία οπου βρίσκεται και αναφερόταν στους Ινδούς που δεν καταλαβαίνουν Χριστό και χαμογελούν και είναι ευτυχισμένοι.. Τώρα γιατί δεν ξέρω… Ας ρωτήσουμε τους Βραζιλιανους γιατί… και φυσικά εγω δεν θα αποτολμήσω να πω το μακάριοι οι πτωχοί στις τσέπες γιατι θα θεωρηθεί ύβρις με την αρχαία έννοια…αλλα θα πω ότι είναι άλλες φυλές με άλλο γενετικό ( συναισθηματικό) κώδικα..

  9. @@@@
    orfia

    Συμφωνώ απολυτως..Ετσι έχουν τα πράγματα στη ζωή… και καλον ειναι να λέγονται δίχως φόβο, αλλα πάντα με το ανάλογο πάθος. Καλησπέρα σας…

  10. με τέτοια ωραιοπάθεια, πού να περισσέψει χώρος για άγχος…
    όμως προσποιούνται ότι έχουν, όπως και χειμωνιάτικη μόδα, όταν σκάει ο τόπος!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s