ΜΜΕ : καιρός να αποκατασταθούν οι ισορροπίες.


stalker tarkovsky

Της Pιτσας Mασουρα  http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_1_05/12/2010_424462

Απευθυνόμενος προς τους Αθηναίους πολίτες τον 4ο π.Χ. αιώνα, ο ρήτορας Δημοσθένης λέει: «Ολον αυτό τον καιρό αφήσατε τα πράγματα να κυλήσουν μέσα από συνεχείς αναβολές, μεταθέσεις ελπίδων σε άλλους, μέσα από αλληλοκατηγορίες και καταγγελίες. Και συνεχίζετε μέχρι σήμερα. Μα πόσο απερίσκεπτοι είστε, ώστε να ελπίζετε πως όλες αυτές οι πρακτικές που οδήγησαν την πόλη μας από τη λαμπρότητα στην αθλιότητα μπορούν να μας βοηθήσουν να ξαναβρούμε την παλιά μας αίγλη; Δεν είναι ούτε λογικό ούτε φυσικό, Αθηναίοι. Δεν έχει μείνει τίποτα πια να διαφυλάξουμε κι είμαστε υποχρεωμένοι να κατακτήσουμε τα πάντα απ’ την αρχή. Και να θυμάστε: δεν είναι δυνατόν να κατακρίνετε τις πράξεις των άλλων αν πρώτοι εσείς δεν πράττετε το καθήκον σας»…

Παλινδρομούσε και εξοργιζόταν τότε ο Αθηναίος πολίτης, έβλεπε τον ανόητο τρόπο με τον οποίον ασκούσαν οι πολιτικοί εξουσία, παρασυρόταν από κουβέντες του τύπου «πρέπει να περιφρουρείτε το πολίτευμα με την ψήφο σας», και δύσκολα συνειδητοποιούσε το μήνυμα του Δημοσθένη ότι «δεν υπάρχει και δεν θα υπάρξει υψηλή καταγωγή, ούτε πλούτος, ούτε δύναμη που να συνοδεύεται από αλαζονεία και ο πολίτης να το αποδέχεται». Σήμερα, τηρουμένων των αναλογιών, θα έλεγα ότι δεν απέχουμε πολύ από το citizenship εκείνης της εποχής. Προφανώς έχουμε επίγνωση του πού βρισκόμαστε και ότι μέσα από επώδυνες διαδρομές οφείλουμε να κατακτήσουμε τα πάντα από την αρχή, χωρίς όμως να λησμονήσουμε το μερίδιό μας στη συνενοχή, γιατί με τη σιωπή μας υπήρξαμε συνένοχοι. Αλήθεια, πόσοι δηλώνουν αμέτοχοι, αθώοι; Πολλοί. Πόσοι γύρω μας παριστάνουν τους νομοταγείς; Πολλοί. Αλλά, αν όντως είμαστε τόσο πολλοί, πώς στην οργή καταλήξαμε σ’ αυτήν την κατασώτευση; Μήπως γιατί ζούσαμε στο ελικωτό (σε σχήμα έλικα) κενό της αυταπάτης χωρίς χώρο για την τοποθέτηση κατόπτρων; Ή μήπως γιατί εκεί έξω στους εξουσιαστικούς χώρους και στις παρυφές τους υπήρχαν και εξακολουθούν να υπάρχουν στρατιές ημιμορφωμένων ατόμων;

Ο Γερμανός, εβραϊκής καταγωγής, κοινωνιολόγος και φιλόσοφος Τέοντορ Αντόρνο (Σχολή της Φρανκφούρτης) λέει ότι ο ημιμορφωμένος θεωρεί ανάθεμα ό,τι θα έθετε υπό αμφισβήτηση το βασίλειό του και κατ’ επέκτασιν το εκάστοτε κατεστημένο. Η ημιμόρφωση είναι αμυντική. Αποφεύγει τις ψηλαφήσεις που θα μπορούσαν να φέρουν στην επιφάνεια κάτι από το αμφισβητούμενο ποιόν της. Η ημιμόρφωση δεν είναι μισή μόρφωση ή απουσία μόρφωσης. Είναι η προσωποποίηση της έχθρας απέναντι στη μόρφωση. Για τον Αντόρνο η ημιμόρφωση είναι η συλλογική πατερίτσα της ανάπηρης πλειονότητας. Τα συλλογικά παρανοϊκά συστήματά της συμβιβάζουν το ασυμβίβαστο: εκφράζουν την αλλοτρίωση και μάλιστα την επικυρώνουν… Μα, θα αναρωτηθεί ο πολίτης αντι-ήρωας: καλά, όλοι αυτοί οι ημιμορφωμένοι φύλακες του κατεστημένου πώς τα έβγαλαν πέρα; Πώς στάθηκαν στον αφρό της μπίρας; Πώς τα βόλεψαν, ενώ εγώ βρισκόμουν στο ελικωτό κενό της αυταπάτης; Σωστή η ερώτηση και η απάντηση αναζητείται. Μήπως, όμως, το δεκανίκι τους ήταν κάποια ΜΜΕ;

Ποιος θα μπορούσε με βεβαιότητα να πει πράγματα για τα οποία ελάχιστα γνωρίζει, αν και δικαιούται να φαντάζεται; Ο εναγκαλισμός πολλών ΜΜΕ με την εξουσία δεν αμφισβητήθηκε ποτέ, όπως δεν αμφισβητήθηκε ο ρόλος τους στη διατήρηση ενός στάτους τυφλότητας των πολιτών. Τώρα καλούνται να πληρώσουν. Ναι, στην εποχή των ραγδαίων ανακατατάξεων, τα ΜΜΕ, μην έχοντας άλλη επιλογή, θα αναλάβουν το βάρος της αποκατάστασης της χαμένης ισορροπίας, αν πραγματικά επιθυμούν να μη συνθλιβούν από το Διαδίκτυο. Αυτό που διεισδύει παντού χωρίς νόμους, δίχως όρους, νομάς στους δρόμους της επικοινωνίας. Ο Μπερνάρ Πουλέ στο βιβλίο του «Το τέλος των εφημερίδων» επιμένει ότι εφημερίδες που διαπλέκονται με την εξουσία και τηλεοπτικές εκπομπές που εθίζουν το κοινό στη βλακεία και στην ακινησία της σκέψης πιθανότατα θα περιοριστούν. Θα υπάρξει αποσυμφόρηση. Θα το έλεγα ξεσκαρτάρισμα. Η σύγκλιση θα γίνει της μόδας, σύγκλιση εκδοτική, τεχνολογική, σύγκλιση του υλικού (πολυμέσα). Οπλο θα γίνει η αξιοπιστία του λόγου και του κειμένου. Οι εφημερίδες δεν θα πεθάνουν. Θα ζήσουν, αλλά θα κληθούν να αποβάλουν το συσσωρευμένο λίπος της αλαζονείας, της κατευθυνόμενης είδησης και της κοινής ειδησεογραφίας. Ο νέος πολίτης που θα αναδειχθεί μέσα από την κρίση –όπως και τότε ο Αθηναίος πολίτης την εποχή του ρήτορα Δημοσθένη– δεν θα είναι πια απερίσκεπτος, αδιάφορος και παθητικός αποδέκτης. Θα απαιτήσει την επιστροφή στη λαμπρότητα και την αίγλη της πόλης, αλλά με τους δικούς του όρους. Αυτή τη φορά, δεν θα είναι ωσεί παρών. Τα ΜΜΕ οφείλουν να στήσουν ευήκοον ους.

3 thoughts on “ΜΜΕ : καιρός να αποκατασταθούν οι ισορροπίες.

  1. Παράθεμα: ΜΜΕ : καιρός να αποκατασταθούν οι ισορροπίες. « ΑΜΦΙΛΕΓΟΜΕΝΑ

  2. Παράθεμα: ΜΜΕ : καιρός να αποκατασταθούν οι ισορροπίες. « ΑΜΦΙΛΕΓΟΜΕΝΑ

  3. Παράθεμα: ΜΜΕ : καιρός να αποκατασταθούν οι ισορροπίες. « ΑΜΦΙΛΕΓΟΜΕΝΑ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s