Ο 21ος αιώνας αποδομεί ό,τι διδαχτήκαμε στον 20ο αιώνα.


Προσωπα ( Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή 13-2-2011)

Της Pιτσας Mασουρα

Διερωτώμαι τελευταία αν οι αλκυονίδες μέρες συρρικνώνονται. Φέτος μου φαίνονται λειψές κι αυτές, όπως λειψά είναι πολλά γύρω μου. Μπορεί να φταίει ότι δεν παρατηρώ τον καιρό, όπως παλιά. Τότε που μόλις έβγαινε ο ήλιος στο καταχείμωνο, δούλευα δε δούλευα, έψαχνα πολυθρόνα να απλωθώ και να λιαστώ. Και μαζί μου τα τρία τέταρτα των Ελλήνων. Ναι, το ένα τέταρτο συνέχιζε να δουλεύει, ανεξαρτήτως καιρού. Σήμερα έχουν αλλάξει οι προτεραιότητές μου. Δεν μετρώ πια τις ηλιόλουστες μέρες, δεν υπερισχύει το ραχατλίκι. Παρακολουθώ εναγωνίως άλλα ζητήματα. Ο τρόπος που θα επιβιώσουμε μου απορροφά την ενέργειά μου. Νομίζω ότι αν δεν πετύχω τον ύψιστο βαθμό αυτοσυγκέντρωσης, αν δεν εκλυθεί στον μέγιστο βαθμό η λανθάνουσα λογική μου, θα συνεχίσω να αυταπατώμαι, όπως οι περισσότεροι άλλωστε κι όσοι ζουν μακράν των εκάστοτε δημοσκοπήσεων.

Περπατώ συχνά στους δρόμους της πόλης. Κοντοστέκομαι στις γωνίες, στις εσοχές των κτιρίων, μπαίνω στα μαγαζιά, περνώ έξω από θέατρα, λίγο πριν από την έναρξη της παράστασης, έξω από κινηματογράφους σε ώρες αιχμής. Δύσκολα βγάζω συμπεράσματα. Σαν να μετράει τις δυνάμεις της τούτη η κοινωνία. Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να αντέξει. Σαν να οπλίζεται με θάρρος απέναντι στο κακοφορμισμένο κομματικό κράτος που εξακολουθεί να αναπνέει, λες και δεν βρέθηκε ο Ηρακλής που θα το αποτελειώσει. Σαν να προετοιμάζεται για τα καλύτερα και τα χειρότερα, αλλά δίχως τυμπανοκρουσίες. Δεν το φωνάζει. `Οχι,  δεν συμφωνώ με όσους διατείνονται ότι αδιαφορεί. Θέλει να τελειώνει με τους φθαρμένους – διεφθαρμένους πολιτικούς. Θέλει να ακούσει την αλήθεια από τους κυβερνώντες, αυτούς που μπροστά στην τρόικα ακκίζονται και στον λαό πουλάνε νταϊλίκι. Ενα κομμάτι της κοινωνίας δεν θέλει πια τις πλαδαρές από τον χρόνο μειοψηφίες, τους επίδοξους δικτατορίσκους και τυραννίσκους. Κι αν χρειαστεί, θα ανακαλύψει ξανά τις ελίτ δίχως το μεταπολιτευτικό κόμπλεξ που τις ρήμαξε. Η χρήση της λέξης ελίτ, γράφει ο Τάκης Θεοδωρόπουλος στο βιβλίο «Υπό το Μηδέν – Τέσσερα σχόλια για την κρίση» (Τ. Θεοδωρόπουλος, Π. Μανδραβέλης, Π. Μάρκαρης, Β. Παπαβασιλείου)  απαγορεύτηκε ως αντιδημοκρατική μετά το 1974, «αλλά η δημοκρατία της οποίας επαιρόμαστε ότι είμαστε οι γεννήτορες δεν γεννήθηκε επειδή μια μέρα ξύπνησε ο δήμος και εξεγέρθηκε. Ο Κλεισθένης και ο Περικλής ήταν Αθηναίοι αριστοκράτες, εξίσου αριστοκράτες με τους ολιγαρχικούς αντιπάλους τους».

Με ή χωρίς ελίτ (υφίσταται και σήμερα μέγας προβληματισμός γύρω από το κατά πόσον είναι αναγκαίες) οι δημοκρατικές κοινωνίες εξελίσσονται. Ανά μεγάλα χρονικά διαστήματα, όμως, εξελίσσεται και το δημοκρατικό μοντέλο. Ως λέξη η δημοκρατία είναι εύηχη. Στην υλοποίησή της θυμίζει άναρθρη κραυγή. Και συν τοις άλλοις, συγχέεται με τα όρια της ελευθερίας, δημιουργώντας ψευδαισθήσεις. Η Ελλάδα δεν είναι μόνη της σ’ αυτή τη νέα πραγματικότητα. Είναι όλη η Ευρώπη που κινείται επισφαλώς. Ο Marcel Gauchet στο βιβλίο του «Η `Ανοδος της Δημοκρατίας» (εκδόσεις Πόλις) πιστεύει ότι ο κόσμος μας στοιχειώνεται από το φάντασμα της επισφάλειάς του. Ταλανίζεται από την προοπτική μιας άλλης εκδοχής. Η λέξη «επανάσταση» αποκτά ξανά μαγική αύρα, προσδιορίζοντας την απροσδιόριστη δυνατότητα της μεταμόρφωσης. `Αραγε, αυτή η μεταμόρφωση θα είναι ειρηνική; Θα είναι βίαιη; Ποιος αποτολμά προβλέψεις σε εποχές όπου η πολιτική στράτευση -κλειδί του κοινού πεπρωμένου τον 20ό αιώνα- μοιάζει σήμερα παρωχημένη;

Ο 20ός αιώνας ήταν ο αιώνας της δυτικής δημοκρατίας και της πολυπολιτισμικότητας, αποτέλεσμα της μετα-αποικιακής μετανάστευσης. Γράφτηκαν βιβλία, πραγματοποιήθηκαν παγκόσμια συνέδρια, διατέθηκαν αστρονομικά κονδύλια. Ο άνθρωπος της Δύσης προσπάθησε μέσα από τον καινούργιο –τότε– όρο να σκεπάσει τις ενοχές του. Πάλεψε για να επιδείξει ανθρωπισμό και οικουμενικές αξίες. Ο 21ος αιώνας αποδομεί πολλά. Μεταξύ αυτών, τις ανεκτικές ιδεολογίες που συνόδευσαν τη δημοκρατία. Οι προσανατολισμοί είναι αυταρχικοί, περισσότερο φιλελεύθεροι. Οι ευρωπαϊκές ενοχές αμβλύνονται. Οι πολιτικοί δεν φοβούνται πια τις λέξεις. Πρώτη η Μέρκελ λέει ότι το πολυπολιτισμικό μοντέλο απέτυχε. Ο Σαρκοζί απελαύνει Ρομά και ο Ντέιβιντ Κάμερον  δηλώνει από το Μόναχο ότι πράγματι η πολυπολιτισμική κοινωνία τελείωσε. Απαντάει έτσι στους ακροδεξιούς που διαδηλώνουν στο Λούτον κατά της ισλαμοποίησης της Βρετανίας. Λόγοι εσωτερικής σκοπιμότητας, αλλά η γλώσσα σπανίως λανθάνει. `Αλλωστε, το 2005, ο Κάμερον, όντας σκιώδης υπουργός Παιδείας είχε συγκρίνει τους εξτρεμιστές του Ισλάμ με τους ναζιστές.

Ο Marcel Gauchet λέει ότι η εποχή της νεότερης δημοκρατίας, η αυθόρμητη έκφραση και το φυσικό επιστέγασμα της ελευθερίας του ατόμου τελειώνει. Αυτή η φαινομενικά άθικτη πρόσοψη γκρεμίζεται. Παραμένει το ερώτημα τι είδους υγρασίες θα ξεράσει..

Advertisements

One thought on “Ο 21ος αιώνας αποδομεί ό,τι διδαχτήκαμε στον 20ο αιώνα.

  1. Oi συλλογισμοί μας απόκτησαν περιεχόμενο διαφορετικό. Οι θέσεις μας πια..,, έχουν ανάγκη απο αναθεωρήσεις..,, μπορεί και απο αλλαγές. Η ταχύτητα των γεγονότων μας υποχρεώνει..,, ν’αλλάξουμε το επίπεδο σκέψης..,, ακόμη και για τα ίδια πράματα.
    Όταν οι όγκοι της πραγματικότητας μετατοπίζονται..,, τι άλλο καλύτερο μας μένει απο το να την ξαναμετρήσουμε…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s