Τσίρκο θεάματος για τους λαούς


Προσωπα(«http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_111_14/08/2011_452514»}

Της Pιτσας Mασουρα

Αν πέρυσι τέτοια εποχή μου έλεγαν πως την παραμονή της Παναγιάς θα έγραφα κείμενα καθόλου προσαρμοσμένα στο γιορταστικό κλίμα του Ελληνα θα διερρήγνυα τα ιμάτιά μου. Υβρις, θα αναφωνούσα έξαλλη, κουβαλώντας κι εγώ, όπως τόσοι άλλοι, τις παιδικές καταβολές του Δεκαπενταύγουστου. Υπό κανονικές συνθήκες, η γυροβολιά του Ελληνα, δυνατή και υπερφίαλη όπως είναι, θα μπορούσε να εξαφανίσει από το προσκήνιο ακόμη και παγκόσμιες υφέσεις, αλλά αυτή τη φορά η αλήθεια για την πραγματικότητα αποδεικνύεται ισχυρότερη της γυροβολιάς. Ετσι, δεν μένει παρά η διερεύνησή της για έναν πολύ απλό λόγο: σαν σύγχρονο fund εκτυλίσσεται ψυχρή και αδίστακτη μπροστά μας. Επομένως, είναι προτιμότερο να τη φιλέψουμε γλυκό του κουταλιού της κυρά Φροσύνης, παρά να την αφήσουμε να μας πιάσει στον ύπνο, ύστερα από την παραδοσιακή κρασοκατάνυξη που συνοδεύει τους χορούς και τα πανηγύρια.

Μπαρουτοκαπνισμένη η παγκόσμια ατμόσφαιρα και μπουρλοτιέρηδες παντού. Πολυμετωπική η αντιπαράθεση. Οικονομία εναντίον πολιτικών. Πολιτικοί εναντίον οίκων αξιολόγησης. Πολίτες εναντίον κυβερνήσεων. Ολοι εναντίον όλων, όπως σωστά είχε προβλέψει ο Χομπς .Αραγε ξέφτισε τελείως το σύστημα; Ανοιξαν οι μπουκαπόρτες και το νερό εισβάλλει ασυγκράτητο στ’ αμπάρια του πλοίου; Η προαναγγελθείσα διπλή ύφεση είναι πλέον μέσα στα σπίτια μας; Ποιοι και πώς θα αποτρέψουν τα χειρότερα; Μέχρι πού μπορεί να φτάσει το μακρύ χέρι των αγορών και ποιος μπορεί να είναι ο ρόλος των Ευρωπαίων ηγετών και του Μπαράκ Ομπάμα; Ας μην ξεχνάμε πως είναι η πρώτη φορά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο που η Ευρώπη δείχνει τόσο εξασθενημένη και όπως σημειώνει σε ένα άρθρο του το γερμανικό περιοδικό «Σπίγκελ» είναι επίσης η πρώτη φορά που η κρίση έχει παραλύσει ταυτόχρονα την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία.

Ενας συμβατικός αναλυτής θα έλεγε ότι ζούμε τη χειρότερη κρίση του καπιταλιστικού συστήματος. Την κορύφωση της πορείας που ξεκίνησε διθυραμβικά μέσα από την κατάρρευση της ΕΣΣΔ (γεγονός που δημιούργησε εφησυχασμό στον δυτικό κόσμο), την επανένωση των δύο γερμανικών κρατών και τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, για να αναδείξει τελικά σήμερα τα χειρότερα χαρακτηριστικά της: την απληστία, την αλόγιστη εξουσία του χρήματος, τη διεύρυνση του χάσματος πλουσίων και φτωχών και την επιστροφή στο προσκήνιο του λούμπεν προλεταριάτου, ομολογουμένως μια από τις κοφτερές αιχμές της ιστορίας των προηγούμενων αιώνων που είχαμε επιμελώς ξεχάσει. Οσοι έτυχε να επισκεφθούν φτωχογειτονιές του βόρειου Λονδίνου και κάποιων μεσοβρετανικών πόλεων θα ’χουν αισθανθεί την ανάσα του λούμπεν προλεταριάτου. Νέοι, συνήθως έγχρωμοι, που με την πρώτη ευκαιρία (η δολοφονία από την αστυνομία του 29χρονου μαύρου Μαρκ Ντάγκαν υπήρξε το τελευταίο ερέθισμα) βρίσκουν αναπόδραστα διέξοδο στην κλεψιά, τη λεηλασία και το έγκλημα. Τα πρόσφατα επεισόδια στο Τότεναμ, το Λίβερπουλ, το Μπρίστολ και το Μπέρμιγχαμ αποκαλύπτουν τον σφυγμό μιας πολυπολιτισμικής κοινωνίας που βρίσκεται στα όρια της δικής της προεπανάστασης.

Στο προλογικό σημείωμα του βιβλίου «Μονόδρομος» του Βάλτερ Μπένγιαμιν , η Νέλλη Ανδρικοπούλου γράφει ότι ο Γερμανός συγγραφέας γεννήθηκε στο γέρμα του 19ου αιώνα στο Βερολίνο, εκεί όπου εδραιώθηκε η μονοκρατορία της αστικής τάξης με όλες τις ψευδαισθήσεις της για τα ατέρμονα οφέλη της τεχνολογικής πρόδου που θα διασφάλιζαν την ευημερία της Ευρώπης. Σήμερα η μεσοαστική τάξη πλαγιοκοπείται ανελέητα. Στο ίδιο σημείωμα υπάρχει αναφορά στην αποτυχία της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Η ανικανότητα των ιθυνόντων, τα σκάνδαλα, η φτώχεια και ο πληθωρισμός μάστιζαν τον κόσμο και εξευτέλιζαν τις ζωές του. Αυτή η εικόνα εμφανίζεται αργότερα μέσα από την κινηματογρφική ταινία «Μπερλίν Αλεξάντερπλατς», όπου ο σκηνοθέτης Ράινερ Φασμπίντερ συναντά τον Αλφρεντ Ντέμπλιν, περιγράφοντας το Βερολίνο του ’20 να κατατρύχεται από τις μάζες ανέργων, πεινασμένων, προλετάριων, υποκριτών μικροαστών. Η εξαθλίωση της μεσοαστικής τάξης ήταν πια γεγονός, ο κομμουνισμός φούντωνε και δίπλα του ανδρώθηκε ο ναζισμός. Η συνέχεια είναι γνωστή. Παρόμοιες σκηνές περιγράφονται σε δεκάδες βιβλία που αναλύουν τα αίτια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Επιλέγω να κλείσω ανοίγοντας σαν βεντάλια την εικόνα της Ιστορίας μέσα από την άποψη του Γάλλου διανοητή Μισέλ Σερ . «Η ιστορία των τελευταίων δύο χιλιάδων χρόνων είναι η διαδοχή τριών σταδίων: μιας χιλιετούς θεοκρατίας, που αντικαθίσταται από μια πολεμόφιλη φεουδαρχία για να καταλήξουμε στη σημερινή κυριαρχία της οικονομίας. Αυτή η τριάδα των λειτουργιών, απορροφημένη από τις χιλιετείς μονομαχίες της, δεν μπορεί να προσφέρει πλέον τίποτα περισσότερο από ένα “τσίρκο θεάματος” στους λαούς, ακριβώς τη στιγμή που η ανθρωπότητα και μαζί της η Γη υφίστανται βαθιές μεταβολές».

3 thoughts on “Τσίρκο θεάματος για τους λαούς

  1. Kαι τα τρία στάδια, θεοκρατία – φεουδαρχία – οικονομία είχαν μία κοινή συνισταμένη. Την ποικιλόμορφη αλητεία.

  2. μοιάζει να είναι το τέλος ενός συστήματος, αν και πολύ φοβάμαι ότι ακόμη δεν έχουμε δει τον άκρατο καπιταλισμό του blade runner, όπου οι 3-4 μεγάλες εταιρίες θα είναι πάνω από HΠΑ και Ευρώπη… ήδη η ευκολία με την οποία εταιρίες «αξιολογούν» οικονομιές ολόκληρων χωρών είναι αξιοπρόσεκτη… αλοίμονο πότε άρχισε να μην μας κάνει εντύπωση όλο αυτό?
    επίσης, πόσο ακριβά πληρώνουμε τη μαγική συνταγή του outsourcing με την παραγωγή όλου του πλανήτη να συγκεντρώνεται στην Κίνα, μαζί με την εξαθλίωση των εργαζομένων και την απόλυτη οικολογική καταστροφή, ενώ οι εργάτες σύσσωμοι αμερικής και ευρώπης θα πρέπει να στηθούν στην ουρά του ταμειου ανεργίας…
    ξανα διαβάζω τις πρώτες αράδες περί δεκαπενταύγουστου και ξαναδιαβάζω το σχόλιο μου, ναι είναι απίστευτο αλλά ο έλλην φέτος το καλοκαίρι τέτοιες κουβέντες κάνει.

  3. @@@@marrizz
    Kαλημέρα Μαρίζα μου… Σωστα τα λες, αλλά δυστυχώς οι κοινωνίες δύσκολα συνειδητοποιούν την πραγματικότητα, παρα μόνον όταν ειναι πολυ πολύ αργά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s