Σταρ σύστεμ : η κατασκευή του 20ου αιώνα.


http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_2_02/10/2011_457792

Πρόσωπα της Ρίτσας Μασούρα

Προ ημερών στα ράφια βιβλιοπωλείου πήρε το μάτι μου τη Σάρα Τζέσικα Πάρκερ, τη διασημότερη της γυναικείας τετράδας του «Sex and the City» να φιγουράρει σε εξώφυλλο βιβλίου με τον τίτλο «Μα πώς τα καταφέρνει;». Ενα βιβλίο που όπως έμαθα, ψάχνοντας στο Google, η Οπρα Γουίνφρεϊ αποκάλεσε εθνικό ύμνο της εργαζόμενης μητέρας! Προφανώς, η Οπρα δεν θα γνώριζε τα της δικής μας Μαίρης Παναγιωταρά. Στη συνέχεια πληροφορήθηκα ότι το βιβλίο γυρίζεται ταινία, όπου μια συνηθισμένη Αμερικανίδα μάνα πασχίζει να τα βγάλει πέρα με τον σύζυγο, τα παιδιά και τη δουλειά της. Τι το ιδιαίτερο, άραγε; Εκατομμύρια γυναίκες μοιράζονται ανάμεσα σε ρόλους που διαλέγουν και σε καταναγκαστικούς ρόλους και παρ’ όλα αυτά διακρίνονται πετυχαίνουν και διαπρέπουν. Γι’ αυτό και εύκολα ξεπέρασα τον αιφνιδιασμό της Αμερικανίδας μητέρας, επιλέγοντας όμως να σταθώ στο σταρ σύστεμ και πώς ο σταρ αγγίζει τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο φανταστικό και το πραγματικό.

Ο σταρ είναι από μόνος του εμπόρευμα. Το κορμί του, η ψυχή του, οι αναμνήσεις της ζωής του δεν γλιτώνουν από την αγοραία διάθεση του κόσμου. Ο σταρ είναι ένα τυπικό εμπόρευμα του αναπτυγμένου καπιταλισμού, γράφει ο Εντγκάρ Μορέν στο βιβλίο του «Η Εποχή των Σταρ». Οι τεράστιες επενδύσεις, οι τεχνικές εξορθολογισμού και τυποποίησης του συστήματος καθιστούν τον σταρ εμπόρευμα για μαζική κατανάλωση. Στο κάτω κάτω, οι σταρ διαθέτουν όλες τις αρετές του προϊόντος μαζικής κατανάλωσης που υιοθετεί η αγορά, όπως η τσίχλα, το πλυντήριο, η ξυριστική μηχανή και η μαζική διάδοση διασφαλίζεται μέσα από τον Τύπο, το ραδιόφωνο, την τηλεόραση και τον κινηματογράφο. Συγχρόνως ο διακεκριμένος ηθοποιός ανταποκρίνεται στις βαθιές ανθρωπολογικές ανάγκες που εκφράζονται τόσο στο επίπεδο του μύθου όσο και της θρησκείας. Σταρ-θεός και σταρ-εμπόρευμα είναι οι δύο όψεις της ίδιας πραγματικότητας που ζήσαμε στον 20ό αιώνα. Ας θυμηθούμε τη μυθική Γκρέτα Γκάρμπο, τη Μέριλιν Μονρόε, την Αβα Γκάρντνερ, τον Τζέιμς Ντιν-αυτός κι αν θεοποιήθηκε!- τον Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ.

Οι σταρ επηρεάζουν συχνά τους νέους. Καθοδηγούν τους τρόπους, τις κινήσεις, τις πόζες, τις στάσεις, τους στεναγμούς έκστασης (αχ, είναι υπέροχο!) την ειλικρινή έκφραση λύπης (Λυπάμαι, σ’ αγαπώ πολύ σαν φίλο μου, αλλά δεν είμαι ερωτευμένη μαζί σου!), τον τρόπο που πίνουν το ποτό τους, τον τρόπο που χαιρετούν, που αρνιούνται ή επιτρέπουν το φιλί. Ενας ξέφρενος μιμητισμός σε άτομα χωρίς ιδιαίτερη εσωτερική επάρκεια, εξαρτημένα από τον έξω κόσμο, που αναζητούν στην οθόνη πρότυπα, ικανά να τους εισάγουν στον κόσμο του φαντασιακού. Το πραγματικό είναι πεζό, εκλογικευμένο και δίχως σπουδαίες συναισθηματικές εκπλήξεις. Διόλου τυχαίο ότι τα τελευταία χρόνια δύο ήταν οι σειρές που έκαναν το μισό γυναικείο πληθυσμό της Δύσης να αναστενάζει τα βράδια: Desperate Housewives και Sex and the City. Υποτίθεται ότι επρόκειτο για συνηθισμένες ζωές συνηθισμένων ανθρώπων. Ωστόσο ήταν όλες και όλοι με τη σφραγίδα του σταρ που βοηθούσαν τον θεατή να ζήσει, έστω και στιγμιαία, μέσα από την υπόσταση του άλλου.

Κάποτε ρώτησαν την Ελεν Μίρεν αν νιώθει σταρ. Απέφυγε να απαντήσει, λέγοντας ότι συνήθως της αρέσει να παίζει τη ζωή κορόνα – γράμματα άσχετα από τις επιπτώσεις του παιχνιδιού. Η Μίρεν με εντυπωσιάζει, όχι μόνο γιατί είναι επιτυχημένη και καλλιεργημένη ηθοποιός, αλλά γιατί δείχνει συμβιβασμένη με τον χρόνο. Δεν τον πολεμάει αλύπητα όπως κάνουν οι περισσότερες σταρ της εποχής, αλλά τον γλυκαίνει, τον φιλεύει λουκούμια της Σύρου κι ύστερα επικεντρώνεται στη δουλειά της, αλλά και στον τσιγγάνικο τρόπο ζωής της. Παραδέχεται, πάντως, ότι κατακλύζεται από επιστολές οπαδών της που της εκφράζουν λατρεία σε τέτοιο βαθμό, ώστε να αναρωτιέται τι έκανε για να την αξίζει. Η Μίρεν γεννήθηκε το 1945 και το πραγματικό της όνομα είναι Ιλιένα Λίντια Μιρόνοφ, επίθετο που αγγλοποιήθηκε αμέσως τον θάνατο του Ρώσου παππού της. Ο πατέρας και ο παππούς της (ο τελευταίος ήταν αριστοκράτης και διπλωμάτης που διέφυγε στη Βρετανία κατά τη ρωσική επανάσταση) εργάστηκαν ως οδηγοί ταξί στο Λονδίνο για να στηρίξουν την οικογένεια. Η μητέρα της ήταν το δεύτερο παιδί 14μελούς οικογένειας χασάπηδων που ζούσαν σε φτωχή γειτονιά της εργατικής τάξης. Η Ελεν Μίρεν επιστρέφει στους κινηματογράφους με την ταινία – θρίλερ του Τζον Μάντεν «The Debt», υποδυόμενη πράκτορα της Μοσάντ! Για τις ανάγκες της ταινίας έβαψε τα μαλλιά της. Κρίμα!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s