Σεργκέι Ραχμάνινοφ: Η προσωποποίηση της ρωσικής μουσικής


Композитор Сергей Васильевич Рахманинов

23 Μαρτίου 2013 Ντμίτρι Ζάικα ( H Ρωσία Τώρα)

Φέτος συμπληρώνονται 140 χρόνια από τη γέννηση του Σεργκέι Ραχμάνινοφ, του μεγαλοφυή πιανίστα που κράτησε στα χέρια του τη ρωσική ψυχή.

Το όνομα του Ραχμάνινοφ έγινε σήμα κατατεθέν, η δε μουσική του κάνει ακόμη τους σπουδαστές των μουσικών σχολών να «ιδρώνουν», ενώ οι πιανίστες που αγαπούν το χρήμα τρίβουν τα χέρια τους, βλέποντας τον τραπεζικό τους λογαριασμό να φουσκώνει, όταν ερμηνεύουν τα έργα του μεγάλου συνθέτη. Και φυσικά, η μουσική του κάνει το κοινό να εκστασιάζεται, ακούγοντας για παράδειγμα, τα πρώτα ακόρντα του 2ου κοντσέρτου για πιάνο.

 Το ταξίδι της ξενιτεμού

 Σεργκέι Ραχμάνινοφ, ο τελευταίος ρομαντικός στη ρωσική κλασική μουσική

Η μοίρα του Ραχμάνινοφ ήταν συνυφασμένη με την επιτυχία και την εξορία. Όταν ο Λένιν αναποδογύριζε ολοκληρωτικά τη βάρκα της αυτοκρατορικής Ρωσίας, ο μικρός Σεριόζα μόλις άρχιζε να μαθαίνει πώς να πατά τα πεντάλ του παλιού πιάνου με τα κηροπήγια. Η ποιητική φύση του ωρίμαζε μέσα στη σιγαλιά της ρωσικής επαρχίας, ώσπου τον Δεκέμβριο του 1917 εγκατέλειψε για πάντα τη Ρωσία, φεύγοντας για τη Δύση υπό τους ήχους των εκρήξεων των καμπαναριών που ανατίναζαν οι μπολσεβίκοι. Στα πλάνα των ντοκιμαντέρ τον βλέπουμε να στέκεται επιφυλακτικός και σκυθρωπός στο κατάστρωμα του πλοίου που τον μεταφέρει στην Αμερική. Ξαφνικά η έκφρασή του αλλάζει και αισθανόμαστε πως το χαρακτηριστικό του χαμόγελο που μοιάζει με τη μάσκα του Γκάι Φοξ που έχουν υιοθετήσει οι Anonymous, φανερώνει ότι αυτός ο ανήσυχος άνθρωπος με το ξυρισμένο κεφάλι είναι στην πραγματικότητα γεμάτος από χαρά και προσμονή. Μπροστά του ανοιγόταν μια νέα ζωή στον Νέο Κόσμο, η οποία θα τον κάνει διάσημο αλλά και δυστυχισμένο.

Αθεράπευτη νοσταλγία

Ο Ραχμάνινοφ αφαίρεσε από τη ρωσική μουσική τον παρθένο χαρακτήρα της, διαρρηγνύοντας με τα μακριά δάχτυλά του τα δεσμά του επαρχιακού ακαδημαϊσμού που την τύλιγαν, ωθώντας την αδιάντροπα προς αυτό που ήθελε να ακούσει το μαζικό κοινό του 20ου αιώνα. Έγινε ο μεσσίας του ελαφριού είδους αποδεσμεύοντας ολόκληρη τη δύναμη του πιάνου, ώστε να αλλάξει μια για πάντα τον χαρακτήρα των πιστών της κλασσικής μουσικής, όπως έκαναν οι Μπιτλς με τους οπαδούς της ποπ μουσικής.  Έγινε ο πρώτος ρώσος συνθέτης που έκανε περιουσία, και μάλιστα με τα δικά του έργα.

Ως το τέλος της ξενιτεμένης ζωής του στις ΗΠΑ, έμεινε ένας αθεράπευτος ρομαντικός. Ο Ραχμάνινοφ έτρεχε συχνά στις λεωφόρους της Καλιφόρνια, ακούγοντας το μουγκρητό του σπορ αυτοκινήτου του, ενώ αποσπούσε τα χέρια από το τιμόνι μόνο για να σκουπίζει τα δάκρυα που έχυνε για τις αγαπημένες του ρωσικές σημύδες. Δεν μπόρεσε τελικά ποτέ να ξεπεράσει τον αποχωρισμό από την πατρίδα, με τις ανέμελες καλοκαιρινές ημέρες στην έπαυλη έξω από τη Μόσχα με τα σαμοβάρ, τα κυνηγετικά σκυλιά και τις χαριτωμένες νεαρές τρόφιμες του Ινστιτούτου Ευγενών Δεσποινίδων, με τις οποίες διοργάνωνε διάφορες ερασιτεχνικές θεατρικές παραστάσεις και παιχνίδια.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s