ΝΕΑ ΖΩΗ ΣΤΟ ΦΑΡΟ ( της ΕΛΕΝΗΣ ΚΑΛΟΓΕΡΙΝΗ)


Image

Νέα Ζωή στο Φάρο

Από την Ελένη Καλογερίνη

 

Απόσπασμα από αφιέρωμα στο Φάρο του Μαλέα, στο περιοδικό Εφοπλιστής τ. 201

 

«Η ερημιά και η απόγνωσή μας ισοφαρίζεται ώρες ώρες, από τη συναδελφική αλληλεγγύη, τη φιλία μας, την ευγένεια και τη φιλοξενία των Βατικιωτών αλλά και από κάποιες ομορφιές της φύσης που είναι πολύ δύσκολο να τις συνειδητοποιήσει κανείς» λέει με σιγουριά ο Δημήτρης Ευταξιόπουλος καθώς με αποχαιρετά. Ακόμα και τώρα, που ο άνεμος φυσάει προς τη θάλασσα και η πρόσβαση στον Κάβο Μαλιά είναι εδώ και δύο εβδομάδες απαγορευτική, η σκέψη του οδηγεί συγκρατημένα στην ανάγκη σεβασμού του έργου και του τόπου. Τον άκουγα στη λίγη ώρα πραγματικής συνέντευξης που μας παραχώρησε, σαν «κουβέντα» όμως ο ίδιος ο Φάρος επιμένει και θα χρειάζονταν αρκετές σελίδες για να συμπληρώσουμε με πραγματικά εισαγωγικά την ιστορία του.  Άλλωστε από την τελευταία μας -καλοκαιρινή συνάντηση- πέρασαν κιόλας τρεις μήνες. Για την ακρίβεια όμως έξι. Δηλαδή όσο χρονικό διάστημα χρειάστηκε για να αποκαταστήσουν ο ίδιος ο αρχιτέκτονας και το 12μελές συνεργείο του, τον φημισμένο φάρο του Κάβο Μαλιά ή του Αγίου Αγγέλου όπως τον αποκαλούν οι ναυτικοί.  

Μοιάζει παράδοξο, αλλά το «μικρό Άγιον Όρος» της Ελλάδας, που δένεται με την ναυτική παράδοση αιώνων, αλλά και με θρύλους, ξωτικά και νεράιδες, κατάφερε όχι μόνο να αξιοποιηθεί αλλά και να αλληλεπιδράσει σε ένα δίκτυο ανθρώπων. Τους κινητοποίησε, δημιουργώντας έτσι μία πλατφόρμα ενέργειας πάνω στην οποία εξελίσσεται το ίδιο το έργο ως διαδικασία.

(…)

 

Είναι παράξενο αλλά οι φάροι ασκούσαν πάντα μια ιδιάζουσα γοητεία στους ανθρώπους.   Η «στίλβουσα σιωπή» τους έχει χρησιμοποιηθεί με πληθωρικό τρόπο στη λογοτεχνία από τον Όμηρο μέχρι τον Λαμαρτίνο και από τον Καρκαβίτσα και τον Εμπειρίκο μέχρι τους Βατικιώτες λογοτέχνες Γιώργο Παπούλια και Ελένη Σαραντίτη. Η παρουσία του -επίσης Βατικιώτη- Ναυάρχου Κωνσταντίνου Καταγά, έχει συμβάλλει στα μέγιστα  στην προσπάθεια διάσωσης του φυσικού κάλλους του Κάβο Μαλέα ενώ η σημαντική συμβολή των εφοπλιστών κ. Πάνου Λασκαρίδη και Καπετάν Βασίλη Κωνσταντακόπουλου τιμούν τα Βάτικα και προστίθενται στο μακρύ κατάλογο της ναυτικής μας ιστορίας.

Βέβαια η ιστορία των Φάρων στα νερά του Αρχιπελάγους και της Κρήτης τουλάχιστον, είναι παλιά και ξεκινά από το 1650. Γύρω στα 1800 στα λιμάνια της της Ρόδου, των Χανίων, της Μυτιλήνης και του Πειραιά υπήρχαν φάροι με διαφορετική λειτουργία και μορφή. Πλησιάζοντας στον 19ο αιώνα, οι ανάγκες της ναυτιλίας επέβαλλαν την ανάπτυξη οργανωμένου δικτύου φάρων. Έτσι γύρω στα 1829, λίγο μετά την επανάσταση καταγράφεται στους διεθνείς καταλόγους της εποχής του, ο πρώτος επίσημος ελληνικός φάρος του λιμανιού της Αίγινας. Την ίδια περίπου εποχή ο Κωνσταντίνος Μπαζίλι, Ρώσος διπλωμάτης στο ναυτικό, μαζί με τον ναύαρχο Ρίκορντ, ακολουθούσαν την ακτή γύρω από τον Κάβο Μαλιά αλλά ούτε που φαντάζονταν ότι το φωτάκι του μυστηριώδη γέροντα με τα κουρέλια και την άσπρη γενειάδα θα έδινε, σήμερα τη θέση του σε έναν μεγαλοπρεπή φάρο. Ούτε που υποψιάζονταν ότι μερικά χρόνια αργότερα το 1883 ένα μεγάλο «πέτρινο αστέρι» ύψους 15 μέτρων θα φώτιζε τη σκοτεινή θάλασσα δίνοντας ασφάλεια και παρηγοριά στους ναυτικούς.

(…)

 

«Στήσαμε μια μεγάλη σιδερένια εξέδρα στα βράχια για να μπορεί το αναβατόριο να μεταφέρει τα υλικά από την εξέδρα μέχρι το φάρο» εξηγεί ο αρχιτέκτονας. «Φέραμε αντλίες νερού, σκαλωσιές,  εργαλεία, γεννήτριες για τα κομπρεσέρ, ράγες, φώτα προβολής. Ήμασταν στην ερημιά και το έργο εξαρτιόταν από τα χέρια μας. Με ένα ξύλινο γεφυράκι 6 μέτρων μεταφέρονται τα υλικά από τη λάντζα (η απόσταση λάντζας-εξέδρας είναι 5 μέτρα) προς την εξέδρα και τα βράχια. Έχουμε μάθει να επισκευάζουμε τα πάντα γιατί λόγω του καιρού και της αλμύρας  χαλάνε όλα πολύ εύκολα. Έχοντας εμπειρία 8 μηνών στο Ταίναρο  γνωρίζαμε καλά τι έπρεπε να κάνουμε. Χάρη στη συμβολή του Πολυτεχνείου της Θεσσαλονίκης, το οποίο μας βοηθά τεχνικά, αντικαταστήσαμε το τσιμέντο με ποζολάνη, που είναι ηφαιστειακό υλικό και δεν διαβρώνεται από την αλμύρα. Επίσης, ακολουθήθηκαν  όπου είναι δυνατόν παραδοσιακές τεχνικές ενώ τοποθετήσαμε σύγχρονες ηλεκτρικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις, φωτοβολταϊκά, πιεστικό για την αποθήκευση νερού και ότι άλλο απαιτεί μία σύγχρονη κατοικία».

Χρειάζεται ωστόσο τόλμη, η διαμονή σε μια τόσο απόκρημνη πλαγιά, στην άκρη του κόσμου, ανάμεσα στις παρυφές των βράχων και στα ατέλειωτα βουητά της θάλασσας. «Οπωσδήποτε οι συνθήκες ήταν δύσκολες ωστόσο μάθαμε να επιβιώνουμε στη φύση» τονίζει ο συνομιλητής μου. «Το ότι εμείς βλέπαμε ένα κοπάδι δελφίνια να διασχίζει τα νερά, αυτό είναι θείο δώρο. Αλλάζει η διάθεση. Βλέπεις την ανατολή και δύση του ηλίου, παρατηρείς τα χιλιάδες μικρά και μεγάλα πλοία που περνούν μπροστά σου. Πρόκειται για μια εξαίσια εικόνα που σε ηρεμεί». Και αυτό, σκέφτομαι, είναι η μισή αλήθεια. Ίσως επειδή οι φάροι θα είναι πάντα σημεία αναφοράς για τον κόσμο της ναυτοσύνης αλλά και για όσους -ακόμα ονειρεύονται ταξίδια «λουσμένα στον αφρό και στο αλάτι». Ίσως πάλι, επειδή οι Βατικιώτες απέκτησαν ξανά τον αγαπημένο τους Φάρο, ένα σπάνιο αρχιτεκτονικό σύνολο αντάξιο της μακραίωνης ναυτικής παράδοσης του τόπου τους. «Η πρόσβαση δεν είναι ακόμη εύκολη τόσο για τους ίδιους όσο και για τους τουρίστες. Κι όμως, τον λατρεύουν το Φάρο. Τον θεωρούν παιδί τους! Τον έχουν έμβλημα στις εφημερίδες τους, στα περιοδικά τους» λέει ο  Δημήτρης Ευταξιόπουλος αφήνοντας το χρόνο να πάρει τη σκυτάλη για την ανακατασκευή των επόμενων φάρων…

Σύνδεση/ http://efoplistis.gr/pdf/EF_0110_042.pdf

(Φωτογραφία Αρχείο Δ. Ευταξιόπουλος)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s