Αναζητώντας τον Ευρωπαίο Ανθρωπο (Της Ρίτσας Μασούρα – Καθημερινή)


Ποτέ στο πρόσφατο παρελθόν τα αισθήματα των Ευρωπαίων πολιτών απέναντι στο ευρωπαϊκό θεσμικό οικοδόμημα δεν ήταν τόσο συγκεχυμένα όσο αυτή την εποχή. Δικαίως. Η Ε.Ε., με την πλάτη στον τοίχο ούσα εξαιτίας της κρίσης και με έντονα δείγματα ερασιτεχνισμού στην αντιμετώπισή της, αναζητεί την ταυτότητά της ανάμεσα στα μεγαλεπήβολα οράματα των ιδρυτών και τη σημερινή ψυχρή οικονομική πραγματικότητα. Το ερώτημα είναι κατά πόσον χρησιμοποιεί τα σωστά εργαλεία και βεβαίως κατά πόσον ανακτά σταδιακά την εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων ψηφοφόρων.

Σε πρόσφατη δημοσκόπηση στη γαλλική εφημερίδα «Φιγκαρό», το 64% των ερωτηθέντων Γάλλων δήλωσε ότι δεν θα ψήφιζε σήμερα τη συμφωνία του Μάαστριχτ, ενώ στην πρώτη μεγάλη συνέντευξή του στο γαλλικό κανάλι TF1, ο Φρανσουά Ολάντ, μιλώντας για την «ατζέντα ανόρθωσης» της χώρας ώς το 2014, απέφυγε να αναφερθεί στην Ευρώπη. Οπως δε -υποθέτω ειρωνικά- επεσήμανε η «Μοντ», αν και όλοι τη σκέπτονται, ποτέ δεν μιλούν για την Ευρώπη που εξελίσσεται σε θέμα ταμπού, όπως παλιά η Αλσατία – Λωρραίνη το 1870 και το 1918. Αυτά είναι δύο ενδεικτικά και αμιγώς γαλλικά παραδείγματα της ασάφειας γύρω από τα ευρωπαϊκά. Υπάρχουν και άλλα παραδείγματα που εμποδίζουν την Ε.Ε. να μιμηθεί τον πιτσιρικά στην ταινία «Καράτε Κιντ», λίγο πριν από «χτύπημα του πελαργού», πριν από το τελειωτικό χτύπημα στον αντίπαλο.

Μέσα από αυτήν την εύθραυστη εικόνα αναδεικνύονται δύο λογικά ερωτήματα: ποιος είναι ο αντίπαλος και ποια πρέπει να είναι στο εξής τα χαρακτηριστικά του Ευρωπαίου ανθρώπου. Γιατί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο οφείλουμε να ξαναφτιάξουμε τον Ευρωπαίο άνθρωπο. Οι περισσότεροι θα δείξουν τις αγορές ως αντίπαλο και θα επισημάνουν ότι τα «δεινά» ξεκίνησαν από τη στιγμή που αυτές υπερκέρασαν την πολιτική. Είχε προηγηθεί η ταύτιση καταναλωτή – πολίτη και η επικράτηση των νεοκλασικών οικονομικών που ενδεχομένως φέρουν μέρος της ευθύνης για το «καπέλωμα» της Ευρώπης από τους οίκους αξιολόγησης, τη φρενήρη πορεία των σπρεντ και την προώθηση ως must του Homo Econo-micus. Υπάρχει όμως και ο Ευρωπαίος άνθρωπος. Μεγάλωσε με συγκεκριμένες κοινωνικές δομές και συγκεκριμένο πλαίσιο ανθρωπίνων σχέσεων, με ιεράρχηση αξιών και στόχο τη γνώση, όπως διατυπώθηκε στην ατζέντα της Λισσαβώνας. Αυτός ο άνθρωπος χρειάζεται επαναπροσδιορισμό. Χρειάζεται πλοηγό. Η στασιμότητα σκοτώνει. Ομως, μπορεί ο στόχος να επιτευχθεί μέσα από τη δημοσιονομική λιτότητα ή τη δημιουργία ομόσπονδης Ευρώπης, όπου τα εθνικά κράτη θα απολέσουν τμήμα της εθνικής κυριαρχίας τους; Δύσκολες οι απαντήσεις. Τούτη την ώρα της μετάβασης, ο καθένας ας θυμηθεί ότι η Ευρώπη θα επιβιώσει μόνον αν υιοθετήσει πολιτική αλληλεγγύης με την ίδια αυστηρότητα που υιοθετεί τη δημοσιονομική πειθαρχία. Οσο και αν ακούγεται απλουστευτικό, η ανάδειξη της αλληλεγγύης θα παραμείνει το κλειδί για την επιστροφή της εμπιστοσύνης ανάμεσα στον Ευρωπαίο άνθρωπο και την ευρωπαϊκή πολιτική ηγεσία. Η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να βρεθεί εκτός αυτής της προσδοκίας. ( Δημοσιεύθηκε στην Κ στις 20-9-2012)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s