Από τον Homo Economicus στον Homo Europaeus (Πολυμίλης Σήφης- το Βήμα)


 

Image

Το μεγαλύτερο ίσως πρόβλημα της Ευρώπης, μεγαλύτερο και από την οικονομική κρίση, είναι η παντελής έλλειψη επικοινωνίας και επαφής ανάμεσα στην κοινοτική γραφειοκρατία αλλά και τις εθνικές πολιτικές ελίτ και στους ευρωπαίους πολίτες. Αποφασίζουν γι’ αυτούς, για σημαντικά ή δευτερεύοντα θέματα, ερήμην αυτών. Και για να καλύψουν αυτό το δημοκρατικό έλλειμμα, ανακαλύπτουν διάφορα φαιδρά υποκατάστατα, συνήθως χωρίς κανένα αντίκρισμα. Ποιος ευρωπαίος πολίτης έχει αντιληφθεί, για παράδειγμα, ότι το 2013 έχει ανακηρυχθεί από την Κομισιόν ως… Ετος του Ευρωπαίου Πολίτη; Είδαμε μήπως κάποια απόφαση, κάποια ενέργεια, κάτι τέλος πάντων που να αποδεικνύει ότι πέρα από ένα τυπικό ευχολόγιο οι ευρωπαίοι πολίτες θα δουν κάτι να αλλάζει στη ζωή τους ή στην αντιμετώπισή τους;

Είναι γεγονός ότι το ευρωπαϊκό οικοδόμημα χτίστηκε με θεμέλιο την οικονομία. Το πώς θα περάσουμε όμως από τον Homo Economicus στον Homo Europaeus ελάχιστα έχει απασχολήσει ως σήμερα την ευρωπαϊκή ηγεσία. Μιλάμε για ομοσπονδιακό προϋπολογισμό, για εμβάθυνση της ενοποίησης, για ευρωομόλογα, αλλά το πώς θα συμφωνήσουν σε ένα τέτοιο μοντέλο οι γερμανοί, οι φινλανδοί ή οι ισπανοί και οι έλληνες πολίτες, αφού δεν κυριαρχεί η ευρωπαϊκή αλλά η εθνική τους συνείδηση, φαίνεται ότι δεν προβληματίζει αρκετά, ούτε την κοινοτική νομενκλατούρα ούτε τους πολιτικούς που κυριαρχούν σήμερα στην Ευρώπη. Γιατί με όλες τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, ως οικονομικό οικοδόμημα μπορεί να προχωρεί, αλλά η «δημιουργία» των Ευρωπαίων, μιας κοινής δηλαδή ευρωπαϊκής ταυτότητας και συνείδησης, δεν φαίνεται καν στον ορίζοντα.
Χωρίς αυτή την ταυτότητα όμως η Ευρώπη δεν θα μπορέσει ποτέ να γίνει η δύναμη που αξίζει και πρέπει να γίνει. Οσο υπάρχει ο διχασμός εύπορου Βορρά και προβληματικού Νότου, όσο οι μεν θεωρούν ότι οι δε ζουν, σε κάποιον βαθμό, εις βάρος τους, όσο δεν αναγνωρίζουν όλοι ότι αργά μεν αλλά σταθερά οι εθνικές εξουσίες θα μεταφέρονται σε ένα υπερεθνικό αλλά δημοκρατικά εκλεγμένο και ελεγχόμενο κέντρο, τόσο η ευρωπαϊκή ιδέα θα ταλανίζεται. Ούτε απλό ούτε εύκολο είναι φυσικά 500 εκατομμύρια πολίτες, με διάφορες γλώσσες, πολιτισμούς και παραδόσεις, να αποδεχθούν ότι πρέπει να βρουν μια ενιαία γλώσσα επικοινωνίας και πολιτικής συναντίληψης. Χρειαζόμαστε, όπως επεσήμανε η Τζούλια Κρίστεβα σε μια συνέντευξή της, μια ομαδική ψυχανάλυση για να καταφέρουμε να ξεπεράσουμε τα προβλήματά μας και να προχωρήσουμε μπροστά. Γιατί σήμερα, όπως είπε, η Ευρώπη «είναι ένας υπερκινητικός ασθενής, που ψάχνει για δικαιολογίες, που αναβάλλει για αύριο αυτά που πρέπει να γίνουν, που καταγίνεται με απατηλές εικόνες για να αποφύγει να δει την κατάστασή του κατάματα».
Η κρίση που πλήττει σήμερα την Ευρώπη, με όλα τα προβλήματα που προκαλεί, θα μπορούσε να είναι μια μοναδική ευκαιρία για να αρχίσει να ανασυγκροτείται η ευρωπαϊκή ιδέα. Για να προσπαθήσουμε να φθάσουμε κάποτε στο ευρωπαϊκό «εμείς», από το εθνικό «εγώ». Μόνο που, δυστυχώς, δεν διαφαίνονται στον ορίζοντα οι ηγετικές εκείνες προσωπικότητες που θα μπορέσουν να μπολιάσουν τους πολίτες τους με αυτή την αντίληψη…     

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s