Θανάσης Δρίτσας, Τα φοιτητικά μας χρόνια.


 

Το ελληνικό πανεπιστήμιο της μεταπολίτευσης (1977-1983)

Μεγάλες μάχες γίνονται για την είσοδο των νέων στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Ανησυχίες των γονέων που μεταφέρουν πίεση στα παιδιά, αυτοκτονίες υποψηφίων που αποτυγχάνουν, μιά θέση στόν ήλιο δηλ. μιά θέση στο πανεπιστήμιο είναι το σφόδρα ζητούμενο. Το πανεπιστήμιο­ παράδεισος, το πανεπιστήμιο-όνειρο, το πανεπιστήμιο-σκάλα, ο ναός της γνώσης που οδηγεί στην αιωνία αποκατάσταση και σωτηρία της ψυχής. Κάτι τέτοιο ολότελα μαγικό περίμενα και εγώ όταν τελείωσα το Βαρβάκειο και πέρασα με εισαγωγικές εξετάσεις στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1977. Όταν πήρα το λεωφορείο για το Γουδή εκείνη την αξέχαστη ημέρα του φθινόπωρου (1977) είχα στο νού μου κάποιες φωτογραφίες απο τίς πανεπιστημιακές εγκαταστάσεις της Ιατρικής Σχολής του Harvard στίς ΗΠΑ. Σκέφτηκα ότι κάπως έτσι θα ήσαν και οι εγκαταστάσεις της Ιατρικής Σχολής των Αθηνών. Ατελείωτο πράσινο, πάρκα, υπερσύγχρονες βιβλιοθήκες και σπουδαστήρια, ρομαντικές τεχνητές λιμνούλες ένα ιδανικό χώρο για την συγκέντρωση των φοιτητών στη σπουδή της λειτουργίας του ανθρώπινου σώματος. Την ονειροπόληση μου διέκοπτε σταδιακά η δυσοσμία του αστικού λεωφορείου και οριστικά η κοφτή μπάσα φωνή του εισπράκτορα» Στάση Γουδή, εδώ για την Ιατρική Σχολή!»

            Το πρώτο πράγμα που αντίκρυσαν τα σοκαρισμένα μάτια μου ήταν ένα καταμουτζουρωμένο άγαλμα, σαν κακότεχνη δημιουργία αφηρημένης τέχνης, που δεν άργησα να νακαλύψω ότι ανήκε στον πατέρα της σύγχρονης Ιατρικής, τον Ιπποκράτη. Γύρω απο το μνημείο αυτό της σύγχρονης τέχνης ήσαν μαζεμένοι δεκάδες γενειοφόροι νέοι που μοίραζαν κομματικά έντυπα και εφημερίδες κοκκινωπής απόχρωσης (με διακύμανση από λαμπρό κόκκινο του αίματος μέχρι σκούρο κόκκινο σαν μοσχάρι κοκκινιστό της κατσαρόλας). Κάποιοι απο το συγκεντρωμένο πλήθος (υποτίθεται φοιτητές ιατρικής) φώναζαν δυνατά πολιτικά συνθήματα στο στόμιο ενός χωνιού που το λέγανε ντουντούκα. Οι τοίχοι των διαφόρων κτιρίων δεν υπολείπονταν σε κοκινιστό μπογιάτισμα σε σχέση με το άγαλμα του Ιπποκράτη όμως με μικρές υποψίες από πράσινες και γαλάζιες πινελιές.

     Οι παλιές καραβάνες ψάρευαν τους πρωτοετείς διακριτικά προκειμένου να βολιδοσκοπήσουν τίς κομματικές και ευρύτερα πολιτικές τους προτιμήσεις προκειμένου να ξεκινήσουν τη προπαγάνδα της ένταξής τους σε κάποια φοιτητική (και όχι μόνο) οργάνωση. Μετά από αναμονή σε μεγάλη και πολύβουη ουρά επετεύχθη η πολυπόθητη εγγραφή μας μετά τη σχετική γραφειοκρατία. Μετά την έξοδο από τη γραμματεία διατυπώθηκαν άμεσα ερωτήσεις τύπου «Πότε αρχίζουν οι παραδόσεις μαθημάτων?» και «Πότε μοιράζονται τα διδακτικά βιβλία?» στις οποίες απαντούσε με ειρωνικό χαμόγελο ως εξής κάποιος παλαιός βαρύς καπνιστής φοιτητής: «Εχετε καιρό για αυτό!». Στην εκφραση αυτού του «παλιού» (όπως θα μάθαινα αργότερα στο στρατό) αναγνώρισα τα πρώτα στοιχεία του εφησυχασμού και της επανάπαυσης του έλληνα δημόσιου υπάλληλου που την εικόνα του θα ολοκλήρωνα πολύ αργότερα.

Με αδημονία περίμεναν οι πρωτοετείς να γνωρίσουν τίς παραδόσεις μαζί και τα πρόσωπα των καθηγητών που τα ονόματα τους αναφέροταν στο ετήσιο πρόγραμμα σπουδών. Η συνέχεια απέδειξε οτι σπάνια οι παραδόσεις γίνονταν απο τούς ίδιους τους καθηγητές μια και ήσαν πολύ απασχολημένοι σε εξω-πανεπιστημιακές δραστηριότητες (πχ ιδιωτικά ιατρεία) που δεν επέτρεπαν την τακτική επαφή τους με τους φοιτητές. Ετσι τούς καθηγητές υποκαθιστούσαν σχεδόν πάντα οι βοηθοί που ανήκαν στο περίφημο ΕΔΠ (Επιστημονικό Διδακτικό Προσωπικό). Οι πανεπιστημιακές παραδόσεις, όταν γίνονταν, σπάνια διατηρούσαν τη ζωντάνια που προέρχεται από τη μετάγγιση νέας γνώσης. Τα μαθήματα και τα εργαστήρια από αναβολή σε αναβολή, με συνηθέστερο αίτιο απεργία του ΕΔΠ. Τα αιτήματα του ΕΔΠ σκοτεινά και αξεδιάλυτα (για εμένα τον αδαή τότε) απέδειξε η ιστορία εκ των υστέρων ότι ήσαν κομματικά καθοδηγούμενα στη μεγάλη τους πλειοψηφία όπως και τα αιτήματα των περισσοτέρων απεργιών στα ανάστατα χρόνια της μεταπολίτευσης.

 Γρήγορα διαπίστωσα ότι όσοι είχαν εισαχθεί με τον έντιμο τρόπο των εξετάσεων ήσαν μικρή μειοψηφία ανάμεσα στα πλήθη των φοιτητών που είχαν μεταγραφεί πχ από Ιταλία, ή Βαλκανικές χώρες, και γενικά από τα παράθυρα! Εκτός δε από αυτούς υπήρχαν οι ομογενείς Κύπριοι, οι ομογενείς Βορείου Ηπείρου, οι πάσχοντες απο «σοβαρά νοσήματα». Τότε με συγκλόνισε η ελεημοσύνη που διακρίνει τα Πανεπιστήμια και διερωτήθηκα γιά το νόημα πλέον των εισαγωγικών εξετάσεων που είχαν έμμεσα παρακαμφθεί. Όταν αργότερα προχώρησαν οι σπουδές μου στα κλινικά χρόνια βρέθηκα γύρω από την κλίνη του πρός εξέταση πάσχοντος σε κάποιο μεγάλο πανεπιστημιακό νοσοκομείο να προσπαθώ να τρυπώσω ανάμεσα σε μία αγέλη 5-10 συμφοιτητών, υπό την καθοδήγηση επιμελητού, προκειμένου να ακούσω με το στηθοσκόπιο μου έναν ελάχιστο καρδιακό ήχο του ασθενούς. Από τους μαθητευόμενους ιατρούς της αγέλης άλλος άρπαζε το πόδι, άλλος το χέρι, άλλος το αυτί του ανήμπορου ασθενή ενώ είναι αυτονόητο ότι η πληθώρα των φοιτητών δεν ευνοούσε την πρακτική εκπαίδευση.

Δυστυχώς το πανεπιστήμιο της μεταπολίτευσης αδυνατούσε να δώσει (με ελάχιστες εξαιρέσεις) αντικειμενικά γερές βάσεις στην εκπαίδευση και όσοι απόφοιτοι του απέκτησαν τελικά σημαντικά εφόδια τα απέκτησαν στη συνέχεια με απόλυτα προσωπικές προσπάθειες και με μακρόχρονη μεταπτυχιακή εκπαίδευση στην Ευρώπη ή στις ΗΠΑ. Κοιτάζω όμως πίσω στα φοιτητικά μου χρόνια και ευγνωμονώ την ανεύθυνη ελληνική πανεπιστημιακή παιδεία για τον ελεύθερο χρόνο που μου χάρισε με τίς αδικαιολόγητες απεργίες και τις πολιτικές κινητοποιήσεις  στα χρόνια της μεταπολίτευσης. Χάρη σε αυτό τον ελεύθερο χρόνο κατάφερα να μελετήσω συστηματικά αξιόλογα ξενόγλωσσα ιατρικά συγράμματα, και παράλληλα να σπουδάσω μουσική σύνθεση. Στίς πινακοθήκες των Αθηνών ξεναγήθηκα επίσης στα έργα των μεγάλων ζωγράφων και ξόδευα τα χρήματα μου σε βιβλιοπωλεία και καταστήματα δίσκων μέχρι την τελευταία δραχμή. Νοιώθω τελικά βαθειά ευγνωμοσύνη στο παράλογο ελληνικό πανεπιστήμιο της μεταπολίτευσης, αποκλειστικά και μόνον, για τον ελεύθερο χρόνο που μου χάρισε προκειμένου να αποκτήσω πολλαπλά επαγγελματικά και πνευματικά εφόδια με τις δικές μου δυνάμεις.

Θανάσης Δρίτσας,

Καρδιολόγος, Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο

Συνθέτης και συγγραφέας

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s