Ισμήνη Καπάνταη / Το Βρωμερόν Υδωρ της Λήθης (Εκδόσεις `Ικαρος)


Η συγγραφέας Ισμήνη Καπάνταη θεωρείται μια από τις εξέχουσες κυρίες του ελληνικού ιστορικού μυθιστορήματος. Επί πολλά συναπτά έτη, ενδεχομένως με μικρές εξαιρέσεις, βυθίζεται στα κιτάπια της Ιστορίας και μέσα από εμπνευσμένες και καλά δουλεμένες μυθοπλασίες, αναζητά να αναδείξει γεγονότα, πληροφορίες και καταστάσεις που συχνά λειτουργούν ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στο χθες και στο σήμερα.

Η Ισμήνη Καπάνταη δημιουργεί ήρωες, πρωταγωνιστές, αλλά και προσωπικότητες σε ρόλους δευτερεύοντες, πλην καθοριστικούς για τη μυθοπλασία της. Σπεύδει να τους εμπλέξει σε πορείες ζωής, τους καθιστά αναπόσπαστο κομμάτι της περιόδου με την οποία καταπιάνεται, αλλά και της εξέλιξής της. `Όποτε ο δικός της μύθος το απαιτεί, τους εξυψώνει. Αν οι συνθήκες της το επιτρέπουν, τους εγκιβωτίζει στη λήθη! Γιατί και την εποχή στην οποία κινείται το ιστορικό μυθιστόρημα υπήρχαν πολλοί που προτιμούσαν να διανύουν «ήρεμον βίον» στην πολιτισμένη ξενιτιά, αντί να παλεύουν στον τόπο τους για μια καλύτερη Ελλάδα.(Ο τίτλος του βιβλίου, «Το Βρωμερόν Υδωρ της Λήθης»,  είναι σχετικός με αυτήν ακριβώς τη διάσταση. Στο τέλος του κειμένου φιλοξενείται η απάντηση της ίδιας της συγγραφέως για την επιλογή του )*

Στο νέο της ιστορικό μυθιστόρημα (Εκδόσεις Ίκαρος), η Ισμήνη Καπάνταη λειτουργεί εν μέρει επετειακά. Τουλάχιστον αυτό εισέπραξα, διαβάζοντάς το. Σε λίγο καιρό συμπληρώνονται διακόσια χρόνια από την Επανάσταση του 1821 και οι ήρωες της ακολουθούν τη «νεοφώτιστη» ζωή της χώρας. Ναι, είμαστε στη μικρή Ελλάδα που βγαίνει από την καταστροφική, για την ίδια, δολοφονία του Καποδίστρια και βιώνει ένα δημοκρατικό, ελεύθερο καθεστώς με βάση το Σύνταγμα της Επιδαύρου. Σε αυτή τη χώρα  και συγκεκριμένα στην Αθήνα, στην όντως κρίσιμη μεταβατική εποχή εξελίσσεται η ιστορία της συγγραφέως, ανάμεσα σε ανθρώπους άγουρους πολιτικά και με χαρακτήρες καθοριστικούς για όσα έμελλε να συμβούν στο μέλλον.

Τους παρακολουθώ να ψηλαφούν τα σημάδια της νέας εποχής της Ελλάδας, αλλά – λογικό βεβαίως – με τα «κουσούρια» των προηγούμενων χρόνων. Αν και υπάρχουν φωτεινές εξαιρέσεις, προφανώς δεν αντιλαμβάνονται  εύκολα τις σπουδαίες έννοιες της ελευθερίας και της δημοκρατίας. Κωφεύουν, όχι γιατί πραγματικά το θέλουν, αλλά γιατί οι ίδιοι είναι η συνέχεια, το επακόλουθο πολλών προηγούμενων λαθών, ενδεχομένως αυτοκαταστροφικών, αλλά και σωστών πράξεων που δημιούργησαν την εικόνα εκείνης της Ελλάδας. Είναι η συνέχεια μικρών εμφυλιακών καταστάσεων. Το αποτέλεσμα της διαπάλης ανάμεσα στους αυτόχθονες και τους ετερόχθονες. (Νεοαφιχθέντες ετερόχθονες, όπως αναφέρει η συγγραφέας). Είναι οι Έλληνες που δεν θα ήθελαν ξένο γκουβέρνο στα πάτρια εδάφη, αλλά και οι άλλοι Έλληνες που ονειρεύονται ότι ανήκουν στην προηγμένη Δύση. Οι Έλληνες που δεν βλέπουν ποτέ με καλό μάτι τον διπλανό τους, ειδικά αυτόν που έρχεται από ξένα μέρη και κουβαλάει στη βαλίτσα του γνώσεις και ολόφρεσκες ιδέες διαχείρισης των κοινών μιας χώρας.  Τέλος, είναι οι Έλληνες που εγκλωβίζονται ή αναγάγουν την οικογενειοκρατία σε αρετή δημόσιου βίου και νέμονται την εξουσία με τρόπο προκλητικό αν και οι ίδιοι εμφανίζονται αδέκαστοι.

Στο νέο βιβλίο της Ισμήνης Καπάνταη, η Πανωραία, ο Άρχοντας, ο Νικόλας – οι Καμπάσηδες και οι Κουμάντηδες –  είναι αυτοί που μας εισαγάγουν σε όσα η συγγραφέας θέλει να μας επισημάνει. Γύρω τους, ένα γαϊτανάκι από αφέντες και παρατρεχάμενους. Από άτομα στα όρια της αξιοπρέπειας και μη. Άτομα ήδη φθαρμένα από την πολλή συνάφεια με τη διαφθορά ή την υποταγή που διαρκεί. Άτομα με πάθη που ζουν παράνομους έρωτες, αλλά και άτομα που γίνονται θυσία και σιγοκαίουν σαν κερί στο σκοτάδι.

Ένα από τα στοιχεία του βιβλίου που αξίζει να προσέξουμε, είναι οι έντονες ομοιότητες ανάμεσα σε νοοτροπίες του σήμερα και σ’ εκείνες της εύπλαστης, ευμετάβολης μετα-επαναστατικής εποχής. Ομοιότητες που ακόμη και τώρα φαντάζουν τρανταχτές, όπως για παράδειγμα η διαπάλη για το διορισμό στο Δημόσιο ή για το ποιος κομματικός άρχοντας αξίζει να ανταμειφθεί περισσότερο ή να σφετεριστεί περισσότερα.

Η συγγραφέας σε πολλά κεφάλαια του βιβλίου στέκεται στις παραδόσεις των καιρών. Προσδιορίζει και προδιαγράφει την έννοια του ξένου. Συναντιέται με την ιστορία των τάξεων.  Αναφέρει τσιτάτα που και το δίχως άλλο τα λέμε και σήμερα. Περιγράφει γλαφυρά τους επαρχιώτες και τους δεσμούς με τους πολίτες της Αθήνας. Αξιώνει τους πρωταγωνιστές της για τα καλύτερα, αλλά και για τα χειρότερα.

Εντυπωσιακές είναι, τέλος, οι πηγές στις οποίες η συγγραφέας αναζητά τα ιστορικά στοιχεία που στο τέλος θα δημιουργήσουν τη βάση για το ιστορικό μυθιστόρημα της. Μια από αυτές τις πηγές, ίσως ιδιαίτερα σημαντική στις μέρες μας είναι το βιβλίο «Ελληνική Νομαρχία υπό Ανωνύμου του`Ελληνος».

Δηλώνει η συγγραφέας σε συνέντευξή της στο https://www.philenews.com/ και στη Μαρία Παναγιώτου:

*Σ’ ένα από τα πιο γοητευτικά προεπαναστατικά κείμενα, την «Ελληνική Νομαρχία -Ήτοι Λόγος Περί Ελευθερίας» υπό Ανωνύμου του Έλληνος, δημοσιευμένο το 1806, ο συγγραφέας, λάτρης της σκλαβωμένης ακόμα πατρίδας του, προτρέπει τους συμπατριώτες του που ζουν στη Δύση να συμμετάσχουν στην προσπάθεια λυτρωμού και επιπλήττει εκείνους που, έχοντας πιει «το βρωμερόν ύδωρ της λήθης», την έχουν ξεχάσει και καλοπερνούν στα ξένα.

 Ένα βιβλίο – σταθμός στους καιρούς που διανύουμε με πολλά μηνύματα για όσα υπήρξαμε ως χώρα και για όσα μπορούμε να βελτιώσουμε. Η λογοτεχνική προσέγγιση της Ισμήνης Καπάνταη καθηλωτική.

Την ευχαριστώ

Ρίτσα Μασούρα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Fire Fighting Greece

Φωτιά Τώρα – Πυρκαγιές σε εξέλιξη

Art Point View

Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο

SENTENTIAE ANTIQUAE

ΕΥΔΟΞΑ ΑΓΝΩΣΤΑ ΚΑΤΑΓΕΛΑΣΤΑ

ΕfiSoul63

γιατί .... ακόμα και "η μάσκα, αν δεν κρύβει πίσω της ψυχή, δεν κάνει ούτε για μάσκα"

Πρόσωπα - Ρίτσα Μασούρα

Το μόνο που θέλω να πω αστράφτει απρόσιτο .Tomas Transtromer

Αρέσει σε %d bloggers:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close